ΠΟΙΟ ΒΟΥΤΥΡΟ ΞΗΡΩΝ ΚΑΡΠΩΝ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΥΓΙΕΙΝΟ;
Ποιο βούτυρο ξηρών καρπών είναι πιο υγιεινό και τι χρειάζεται να προσέξεις στα συστατικά για να κάνεις την καλύτερη επιλογή;
Πριν από λίγες μέρες βρέθηκα στο σούπερ μάρκετ θέλοντας να αγοράσω βούτυρο ξηρών καρπών για να το απολαμβάνω το πρωί με το προζυμένιο μου ψωμί. Αυτό που δεν είχα υπολογίσει ήταν ο χρόνος που θα περνούσα μπροστά στο ράφι με τα γυάλινα και πλαστικά βαζάκια, μιας και η ποικιλία πλέον είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Δεν ξέρω πόση ώρα έμεινα εκεί, μάλλον αρκετή. Ξέρω όμως ότι διάβασα με προσοχή κάθε ετικέτα, ψάχνοντας τα συστατικά τους ένα προς ένα.
Spoiler alert: τα περισσότερα από αυτά γύρισαν πίσω στο ράφι. Μόλις δύο ή τρία κατάφεραν να κερδίσουν μια θέση στο καλάθι μου. Εδώ, λοιπόν, γεννιέται το ερώτημα: Ποιο είναι τελικά το πιο υγιεινό βούτυρο ξηρών καρπών για να απλώσεις κι εσύ στο ψωμί ή να προσθέσεις στο power bowl σου;
Στο ερώτημα αυτό απαντούν η Lauren Ball, Καθηγήτρια Κοινοτικής Υγείας και Ευεξίας στο Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ, και η Emily Burch, Διαιτολόγος και Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Southern Cross.
Αναλύοντας τα βούτυρα ξηρών καρπών
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: Όλα τα βούτυρα ξηρών καρπών παρασκευάζονται προφανώς από αλεσμένους ξηρούς καρπούς. Αυτό σημαίνει ότι, στη φυσική τους μορφή, αποτελούν πηγή υγιεινών μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών, φυτικής πρωτεΐνης και φυτικών ινών. Παράλληλα, μας προσφέρουν σημαντικά μέταλλα, όπως μαγνήσιο, κάλιο, ψευδάργυρο και σίδηρο.
Δεν είναι τυχαίο ότι η έρευνα συνδέει τη συστηματική κατανάλωση ξηρών καρπών με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και πρόωρου θανάτου. Οφέλη που φαίνεται να ισχύουν ανεξάρτητα από το είδος του ξηρού καρπού που μασουλάμε.
Υπάρχει, όμως, ένα «αλλά». Πολλά εμπορικά προϊόντα δεν περιέχουν μόνο ξηρούς καρπούς. Συχνά θα βρεις μέσα στο πολύχρωμο βαζάκι φυτικά έλαια, φοινικέλαιο, αλάτι, ζάχαρη ή διάφορους σταθεροποιητές που βελτιώνουν την υφή και παρατείνουν τη διάρκεια ζωής. Όλα αυτά μειώνουν τη διατροφική αξία του προϊόντος και αυξάνουν την πρόσληψη αλατιού ή θερμίδων χωρίς ουσιαστικό όφελος.
Πώς να επιλέξεις βούτυρο ξηρών καρπών
Το μυστικό κρύβεται στη λίστα συστατικών. Οι πιο υγιεινές επιλογές έχουν ένα και μόνο συστατικό, τους ξηρούς καρπούς. Αν υπάρχει αλάτι, δεν είναι πρόβλημα, αρκεί να είναι σε μικρή ποσότητα. Αν όμως δεις σπορέλαια (όπως κραμβέλαιο), φοινικέλαιο, πρόσθετα ή ζάχαρη, καλύτερα να το ξανασκεφτείς. Βοηθητικό είναι να συγκρίνεις και τα θρεπτικά συστατικά ανά μερίδα.
Για να μας βοηθήσουν, οι ειδικοί εστιάζουν σε τρία αγαπημένα βούτυρα:
- Το φυστικοβούτυρο έχει ένα μικρό προβάδισμα στην πρωτεΐνη, κάτι που το καθιστά ιδανικό για μυϊκή υποστήριξη και μεγαλύτερο αίσθημα κορεσμού μέσα στη μέρα.
- Το αμυγδαλοβούτυρο ξεχωρίζει για την περιεκτικότητά του σε ασβέστιο, φυτικές ίνες και μαγνήσιο, ενώ είναι πλούσιο και σε «καλά» λιπαρά. Με απλά λόγια, είναι μια εξαιρετική επιλογή για την υγεία των οστών, τη σωστή λειτουργία του πεπτικού και την καρδιαγγειακή προστασία.
- Το βούτυρο κάσιους υπερτερεί σε συγκεκριμένα μέταλλα, όπως ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο. Τα στοιχεία αυτά είναι σημαντικά για το ανοσοποιητικό σύστημα, την παραγωγή ενέργειας και τη λειτουργία του θυρεοειδούς. Ωστόσο, έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και φυτικές ίνες.
Τι χρειάζεται να προσέξεις
Ένα σημείο που αξίζει προσοχής (πέρα από την τιμή) είναι οι αλλεργίες. Πολλά βούτυρα ξηρών καρπών παράγονται σε εγκαταστάσεις που επεξεργάζονται και άλλα είδη. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν ίχνη αλλεργιογόνων, ακόμη κι αν δεν αναγράφονται ως βασικό συστατικό. Αν έχεις αλλεργίες, είναι άκρως απαραίτητο να ρίξεις μια καλή ματιά στην ετικέτα.
Ποιο είναι τελικά το συμπέρασμα; Σύμφωνα με τις ειδικούς, δεν υπάρχει μία «σωστή» απάντηση. Κανένα βούτυρο ξηρών καρπών δεν είναι πάνω από τα υπόλοιπα, γιατί το καθένα έχει τα δικά του διατροφικά πλεονεκτήματα. Γι’ αυτό και η πιο ασφαλής επιλογή είναι τα βούτυρα που περιέχουν μόνο ξηρούς καρπούς ή, το πολύ, ελάχιστο αλάτι.
Ο Κυριάκος Ρέππας είναι Διατροφολόγος-Διαιτολόγος.