ΔΡ. NICOLE LEPERA: Η ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΕΝΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ;
Ίσως όχι… μέχρι τη στιγμή που ο ίδιος τη μετατρέπει σε μέρος της επαγγελματικής του ταυτότητας. Με αφορμή την αποκάλυψη της δικαστικής διαμάχης της δρ. Nicole LePera με την πρώην σύντροφό της, σκέφτομαι τι ακριβώς περιμένουμε από τους ειδικούς που μιλούν δημόσια για την ψυχή, τη θεραπεία και τις ανθρώπινες σχέσεις. Τελικά, πόση συνέπεια δικαιούμαστε να αναζητούμε ανάμεσα σε όσα διδάσκουν και στον τρόπο που ζουν;
Εδώ και αρκετά χρόνια παρακολουθώ την Αμερικανίδα ψυχολόγο δρ. Nicole LePera στα social media. Οι δημοσιεύσεις της με έχουν εμπνεύσει ουκ ολίγες φορές και τη γνώση που μοιράζεται τη λογαριάζω ως ενδιαφέρουσα και εύστοχη.
Το 2018, αφού ασκούσε ήδη συμβατική ψυχοθεραπεία στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, η δρ. LePera δημιούργησε στο Instagram τον λογαριασμό the.holistic.psychologist, αναδεικνύοντας τον αυξανόμενο σκεπτικισμό της απέναντι στις παραδοσιακές μεθόδους αντιμετώπισης του άγχους, της κατάθλιψης και άλλων ψυχικών διαταραχών.
Αρχικά απευθυνόταν σε μερικές εκατοντάδες, ενώ πλέον έχει περίπου 8,9 εκατομμύρια ακόλουθους και έχει εμπλουτιστεί με έναν ιστότοπο και με υπηρεσίες επί πληρωμή. Παράλληλα, η ολοένα αυξανόμενη δημοφιλία της της εξασφάλισε και επικερδείς συμφωνίες για τη συγγραφή βιβλίων. Το πιο πρόσφατο, με τίτλο Reparenting the Inner Child, κυκλοφόρησε το 2026.
Η κύρια συνεργάτιδά της σε αυτό το εγχείρημα ήταν η σύζυγός της, Lauren Galvin (γνωστή ως Lolly), η οποία συνέβαλε στη διαμόρφωση της ταυτότητας της επιχείρησης. Αργότερα, στην ομάδα προστέθηκε ένα τρίτο άτομο, η Jenna Weakland, η οποία εμφανιζόταν μαζί με τη LePera σε αρκετά βίντεο/σκετσάκια με «παιχνίδια ρόλων» (η LePera συχνά υποδυόταν τη συναισθηματικά ανώριμη μητέρα, ενώ η Weakland ενσάρκωνε τον ρόλο της νεαρής κόρης που υπέφερε από τη μητρική αδιαφορία).
Κάποια στιγμή, πριν από περίπου 5 χρόνια, μέσα από μία μακροσκελή ανάρτηση, η LePera ανακοίνωσε ότι εκείνη, η Galvin και η Weakland διατηρούσαν ερωτική σχέση μεταξύ τους. Μέχρι που νωρίτερα φέτος αποκαλύφθηκαν δημόσια πληροφορίες για μια δικαστική διαμάχη με αλληλοαντικρουόμενους ισχυρισμούς που δεν έχουν ακόμη κριθεί. Η Jenna Weakland κατηγορεί μεταξύ άλλων τις LePera και Galvin για ψυχολογική κακοποίηση και σωματική βία, ενώ οι LePera και Galvin έχουν απαντήσει με δική τους αγωγή σε βάρος της.
Όλα αυτά σκιαγραφούν –τουλάχιστον μέσα από τους ισχυρισμούς που έχουν γίνει δημόσιοι– μια προσωπική πραγματικότητα η οποία, εφόσον επιβεβαιωθούν οι συγκεκριμένες καταγγελίες, θα ερχόταν σε αντίθεση με όσα η LePera επιχειρεί να μεταδώσει μέσα από τη δουλειά της.
«Δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις» (;)
Καταρχάς, αναρωτήθηκα εάν ένας ειδικός ψυχικής υγείας μπορεί ο ίδιος να αντιμετωπίζει ψυχικές δυσκολίες ή προβλήματα στην προσωπική του ζωή. Το ερώτημα είναι, φυσικά, ρητορικό. Θα ήταν μάλλον παράλογο να περιμένουμε το αντίθετο. Η γνώση γύρω από την ανθρώπινη ψυχή δεν σε καθιστά άτρωτο απέναντι στην ίδια την ανθρώπινη εμπειρία. Ένας ψυχολόγος μπορεί να βιώνει άγχος, κατάθλιψη, πένθος, δυσκολίες στις σχέσεις του, να κουβαλά τραυματικές εμπειρίες, να κάνει λάθη, ακόμα και να επαναλαμβάνει δυσλειτουργικά μοτίβα που γνωρίζει πολύ καλά σε θεωρητικό επίπεδο.
Άλλωστε, το να γνωρίζεις κάτι και το να μπορείς να το εφαρμόζεις αδιάλειπτα στη ζωή σου είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Σίγουρα, η αυτογνωσία δεν συνεπάγεται ηθική τελειότητα. Η ψυχοθεραπεία δεν σε μεταμορφώνει σε έναν άνθρωπο που δεν θυμώνει, δεν ζηλεύει, δεν αδικεί, δεν γίνεται αμυντικός ή δεν επαναλαμβάνει παλιά μοτίβα.
Η ΒΑΘΙΑ ΓΝΩΣΗ ΕΝΟΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΓΓΥΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. ΑΥΤΟ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΤΟ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΕΝΑΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΕΡΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΣΤΗΝ ΟΘΟΝΗ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΟΥ ΜΑΣ.
Τι συμβαίνει, όμως, όταν πρόκειται για μια πιθανή συμπεριφορά που έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με αξίες όπως η ασφάλεια, ο σεβασμός, τα όρια, η συναίνεση και η αποφυγή της κατάχρησης ισχύος; Με αρχές, δηλαδή, που αποτελούν την πρώτη ύλη της ίδιας της δουλειάς της LePera και κάθε ψυχοθεραπευτή;
Εδώ χρειάζεται μια πολύ σημαντική διευκρίνιση. Οι κατηγορίες που έχουν ανταλλάξει οι εμπλεκόμενες πλευρές βρίσκονται ακόμη ενώπιον της δικαιοσύνης και δεν έχουν αποδειχθεί. Μπορώ όμως να αναρωτηθώ τι θα σήμαινε αν επιβεβαιώνονταν.
Σίγουρα, ένας άνθρωπος μπορεί να γνωρίζει πάρα πολλά για τα όρια και να τα παραβιάζει. Μπορεί να μιλά εξαιρετικά για τη συναισθηματική αυτορρύθμιση και να χάνει τον έλεγχο. Μπορεί να εξηγεί με ακρίβεια τι είναι η χειραγώγηση και να χειραγωγεί. Η βαθιά γνώση ενός αντικειμένου δεν αποτελεί εγγύηση αντίστοιχης ηθικής συμπεριφοράς. Αυτό είναι κάτι που χρειάζεται να θυμόμαστε κάθε φορά που ένας ειδικός περνά από το θεραπευτικό δωμάτιο στην οθόνη του κινητού μας.
Ψυχοθεραπεία στο «σοσιαλ-μιντιακό δωμάτιο»
Η θεραπευτική σχέση είναι, από τη φύση της, ασύμμετρη. Στις συνεδρίες οι θεραπευόμενοι αποκαλύπτουν τον εσωτερικό τους κόσμο πολύ περισσότερο απ’ όσο τον αποκαλύπτουν οι ψυχοθεραπευτές. Οι τελευταίοι, φυσικά, μπορεί να επιλέξουν συνειδητά να μοιραστούν κάτι προσωπικό όταν θεωρούν ότι μια τέτοια αυτοαποκάλυψη θα υπηρετήσει τη θεραπευτική διαδικασία. Δεν είναι, όμως, δύο φίλοι που ανταλλάσσουν ισόποσες προσωπικές πληροφορίες.
Αυτό έχει σημασία, γιατί ο θεραπευόμενος δεν χρειάζεται να φροντίζει τον θεραπευτή, να προσαρμόζει όσα λέει γνωρίζοντας τις προσωπικές του ευαισθησίες ή να συγκρίνει διαρκώς τη δική του ζωή με εκείνη του ανθρώπου που κάθεται απέναντί του.
Παραδοσιακά, ένα μέρος της θεραπευτικής στάσης στηρίζεται ακριβώς σε αυτή τη σχετική αδιαφάνεια του θεραπευτή.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ Η ΔΡ. NICOLE LEPERA ΜΕΤΕΤΡΕΨΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΗΣ ΒΙΟ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΟ ΑΦΗΓΗΜΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ ΩΣ ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΥΘΕΝΤΙΑΣ.
Στα social media συναντάμε ένα διαφορετικό είδος θεραπευτικής αυθεντίας: τον θεραπευτή-influencer, ο οποίος δεν αντλεί αξιοπιστία μόνο από τις σπουδές, την κλινική εμπειρία ή τις γνώσεις του, αλλά και από την προσωπική του ιστορία. Ο θεραπευτής-influencer δεν παρουσιάζει μόνο όσα γνωρίζει, αλλά συχνά παρουσιάζει τον ίδιο του τον εαυτό ως ζωντανό παράδειγμα της γνώσης που μεταδίδει. Μας δείχνει πώς σχετίζεται, πώς θεραπεύτηκε, πώς θέτει όρια, πώς επικοινωνεί, πώς άλλαξε τη ζωή του. Με άλλα λόγια, μας προσφέρει και τον ίδιο του τον βίο ως παράδειγμα ότι οι ιδέες του έχουν αποτέλεσμα.
Σίγουρα δεν απαιτούμε από έναν θεραπευτή να έχει μια άψογη προσωπική ζωή. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι η δρ. Nicole LePera μετέτρεψε τον προσωπικό της βίο σε δημόσιο αφήγημα και τον χρησιμοποίησε ως τεκμήριο της επαγγελματικής της αυθεντίας.
Για τον επίλογο, κρατώ κάποια ερωτήματα ικανά να δημιουργήσουν παραγωγικές συζητήσεις: Γιατί εμπιστεύομαι έναν άνθρωπο που μιλά για την ψυχή; Επειδή έχει πτυχία; Επειδή έχει εκατομμύρια followers; Επειδή μου λέει αυτά που θέλω να ακούσω; Επειδή το προσωπικό του αφήγημα μοιάζει να επιβεβαιώνει όσα διδάσκει; Και, τελικά, πόσο μπορώ ή οφείλω να διαχωρίσω τη βαθιά γνώση ενός ανθρώπου από τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος υπάρχει στη ζωή, όταν οι προσωπικές του επιλογές φαίνεται να συγκρούονται με τις αρχές που διδάσκει, αλλά και με τον δικό μου αξιακό και ηθικό κώδικα;