«ΕΓΩ, ΧΟΝΤΡΗ»: ΠΟΙΑ ΕΔΩΣΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ;

Ένα κόμικ βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα σε σχέση με την ψυχολογική κακοποίηση και τις διατροφικές διαταραχές γίνεται η αφορμή να μιλήσουμε με τη δημιουργό του. Πόσα σημάδια αφήνει ένας πολύχρονος αγώνας με το βάρος και πώς διαμορφώνει την παιδική αλλά και την ενήλικη ζωή του ανθρώπου που αντιμετωπίζει διαταραχές πρόσληψης τροφής; Η καταλανή εικονογράφος Μεριτσέλ Μποσκ επιχειρεί να απαντήσει.  

Ένα από τα θετικά όσον αφορά τις διαταραχές πρόσληψης τροφής είναι ότι οι άνθρωποι που περνάνε μέσα από αυτές, έχουν αρχίσει να μιλάνε δημοσίως για την εμπειρία τους. Γράφουν βιβλία, δημιουργούν ομάδες υποστήριξης, μιλάνε σε εφήβους, κάνουν ακόμη και καμπάνιες ενημέρωσης. Μία από αυτές τις περιπτώσεις είναι η καταλανή εικονογράφος Μεριτσέλ Μποσκ, που αποφάσισε να διηγηθεί την ιστορία της μέσα από ένα κόμικ, με τίτλο: Εγώ, χοντρή.

Το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΨΜ σε συνεργασία με την εκδοτική πλατφόρμα Πεζοδρόμιο, είναι μια αυτοβιογραφική εξομολόγηση σε σχέση με την ψυχολογική κακοποίηση και τις διατροφικές διαταραχές, καθώς αφηγείται τη ζωή ενός νέου κοριτσιού που από μικρή άκουγε τα... πάντα.

«Χοντρή, αγελαδογαϊδούρα, φαταούλα. Αν συνεχίσεις να τρως έτσι, θα γίνεις σαν φάλαινα και κανείς δεν θα σε αγαπάει». Η Μεριτσέλ από μικρή υπέμενε στο σπίτι εξευτελισμούς και συνέχισε το ίδιο μοτίβο και στο σχολείο. Εκεί άρχισε να κάνει παρέα με άλλους περιθωριοποιημένους μαθητές και σύντομα η έλλειψη αυτοπεποίθησης και η συσσώρευση συναισθηματικών προβλημάτων την οδήγησαν στο να γίνει βουλιμική.

Πώς ζει μια γυναίκα που από μικρή ηλικία καλείται να αντιμετωπίσει το βάρος της ως ένα πρόβλημα, που ενοχλεί κυρίως τους γύρω της; Πόσα σημάδια αφήνει ένας πολύχρονος αγώνας με το βάρος και πώς διαμορφώνει την παιδική αλλά και την ενήλικη ζωή του ανθρώπου που αντιμετωπίζει διαταραχές πρόσληψης τροφής;

Η εικονογράφος Μεριτσέλ Μποσκ.

Η δημιουργός Μεριτσέλ Μποσκ, μητέρα, καθηγήτρια σχεδίου και εικονογράφος για τη βορειοαμερικανική βιομηχανία, φιλοδοξεί να φωτίσει όλα τα παραπάνω ερωτήματα και να επαναδιατυπώσει κάποιες από τις κυρίαρχες αρχές της σύγχρονης αισθητικής σε σχέση με το ανθρώπινο σώμα.

Το κόμικ της, ένα ευκολοδιάβαστο βιβλίο, γεμάτο χρώματα και θαρραλέες εξομολογήσεις, με έκανε να αναζητήσω την ίδια για να μου λύσει μερικές απορίες. Έτσι προέκυψε η συνέντευξη που ακολουθεί.

Τι είπε η Μεριτσέλ Μποσκ για την ιστορία της στο OW

– Στο βιβλίο σας αποτυπώνετε το τοξικό περιβάλλον και την ψυχολογική πίεση μέσα στο ίδιο σας το σπίτι. Πόσο δύσκολο ήταν να εικονογραφήσετε και να παρουσιάσετε τους γονείς σας με τόση ειλικρίνεια; Υπήρχε φόβος για το πώς θα αντιδρούσαν οι ίδιοι ή οι άνθρωποι γύρω σας;

Όχι, επειδή οι φόβοι και τα συμπλέγματά μου είχαν προ πολλού ξεπεραστεί κατά το ήμισυ.

– Δείχνετε πώς ο σχολικός εκφοβισμός και η λεκτική κακοποίηση στο σπίτι λειτούργησαν σωρευτικά. Πιστεύετε ότι η σημερινή κοινωνία έχει αρχίσει να κατανοεί πως τα σχόλια για το σώμα ενός παιδιού (ακόμα και τα «καλοπροαίρετα» από συγγενείς) μπορούν να αφήσουν μόνιμα τραύματα;

Βομβαρδιζόμαστε συνεχώς με ψευδείς πληροφορίες· η κοινωνία παλιά «συνήθιζε» να ομαλοποιεί αυτά τα πρότυπα ομορφιάς. Ευτυχώς, αυτό αλλάζει – πολύ αργά, αλλά αλλάζει. Ο καθένας είναι αυτός που είναι. Το να βάζεις ταμπέλες γίνεται λιγότερο αποδεκτό και οι νέες γενιές δεν θα χρειάζεται να αναγκάζονται να είναι κάτι που δεν θέλουν να είναι. Θα έχουν την ελευθερία να επιλέγουν πώς αισθάνονται και πώς είναι η εμφάνισή τους.

Σελίδες από το βιβλίο της Μεριτσέλ Μποσκ «Εγώ, χοντρή».

– Μέσα από τη δική σας μάχη με τη βουλιμία, κάνετε σαφές ότι μια διατροφική διαταραχή είναι ένα σύμπτωμα. Πόσο σημαντικό ήταν να εξηγήσετε στο κοινό ότι η ρίζα του προβλήματος δεν είναι το φαγητό, αλλά η έλλειψη αυτοεκτίμησης και το ψυχολογικό τραύμα;

Αν δεν αντιμετωπιστεί μια διατροφική διαταραχή, όποια κι αν είναι, μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο, και το να πεθάνει κανείς για κάτι τόσο ασήμαντο δεν αξίζει τον κόπο. Χάνονται πολύτιμες και σημαντικές εμπειρίες ζωής. Και αν η εμφάνισή σου είναι πιο σημαντική για σένα από τη συνολική σου ευεξία, πρέπει να δεις αμέσως έναν ψυχολόγο.

– Χρησιμοποιείτε πολύ δυνατό οπτικό συμβολισμό (όπως τον σχεδιασμό του πατέρα σας ως ένα ψάρι που δαγκώνει την ουρά του). Πώς σας βοήθησε η γλώσσα των κόμικς να εκφράσετε συναισθήματα που ίσως οι λέξεις από μόνες τους να μην μπορούσαν να περιγράψουν;

Βασικά, πιστεύω ακράδαντα ότι ο ευκολότερος τρόπος για να μεταφέρουμε συναισθήματα είναι μέσα από εικόνες. Γι' αυτό, όταν ένα μικρό παιδί επιλέγει ένα συγκεκριμένο χρώμα και ζωγραφίζει συγκεκριμένα πράγματα, μας λέει πώς αισθάνεται, πώς είναι. Οι εικόνες από μόνες τους είναι ισχυρές και μερικοί άνθρωποι βρίσκουν πιο εύκολο να εκφραστούν μέσα από αυτές.

iStock

– Η τέχνη περιγράφεται ως μια βαλβίδα διαφυγής για εσάς. Η ίδια η διαδικασία δημιουργίας αυτού του graphic novel λειτούργησε τελικά ως μια μορφή ψυχοθεραπείας και ενός εξορκισμού του παρελθόντος;

Ήταν 5 χρόνια σκληρής δουλειάς. Τα φαντάσματα και τα τραύματά μου ήρθαν στο φως, και αυτό δεν είναι εύκολο για κανέναν. Το να διηγούμαι, να αφηγούμαι, να ζωγραφίζω ένα δύσκολο κομμάτι της ζωής μου είναι σαν... εξορκισμός. Σε απελευθερώνει από κάτι κακό που σε κατατρώει μέσα σου.

– Αν μπορούσατε να δώσετε το βιβλίο σας στη νεαρή Μεριτσέλ την περίοδο που βίωνε την πιο έντονη απόρριψη, τι άλλο θα της λέγατε, κοιτάζοντάς την στα μάτια;

Αυτό θα ήταν αδύνατο· θα συγχωνευόμασταν σαν κβαντική βλάβη στον χρόνο και το σύμπαν θα κατέρρεε. Αλλά πριν πεθάνω και προκαλέσω τον θάνατο χιλιάδων λειτουργικών όντων στο σύμπαν, θα έλεγα στον εαυτό μου: Συνέχισε τη ζωή σου όπως είναι· αυτό θα σε διδάξει πώς να αντιμετωπίσεις το μέλλον σου.

«ΑΝ Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΣΟΥ ΕΥΕΞΙΑ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ ΑΜΕΣΩΣ ΕΝΑΝ ΨΥΧΟΛΟΓΟ».

– Τι συμβουλή θα δίνατε σε μια οικογένεια της οποίας το παιδί υποφέρει από μια διατροφική διαταραχή, και τι συμβουλή θα δίνατε στο ίδιο το παιδί;

Καταρχάς, δεν μπορώ να παρέμβω στη ζωή των άλλων, αλλά το να παρατηρήσεις αυτά τα προβλήματα δεν είναι δύσκολο, αν είσαι καλός γονέας. Κακή διάθεση, μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια, απώλεια ενδιαφέροντος για το φαγητό, απώλεια βάρους, συνεχείς δικαιολογίες – υπάρχουν ήδη πολλά προειδοποιητικά σημάδια πριν να είναι πολύ αργά. Και αν αυτό το παιδί έχει κάποιο πρόβλημα, συνήθως οφείλεται στο ότι υπάρχουν προβλήματα και στο σπίτι. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει σε ένα στοργικό περιβάλλον σεβασμού για τον εαυτό του και τους άλλους, αυτά τα πράγματα συνήθως δεν εμφανίζονται.

ΕΓΩ, ΧΟΝΤΡΗ

Ένα αυτοβιογραφικό graphic novel για τις διατροφικές διαταραχές

Αγόρασέ το

Public

– Πιστεύετε ότι το κίνημα του Body Positivity παραμένει ισχυρό ή μήπως παλαιότερα πρότυπα ομορφιάς κάνουν την επανεμφάνισή τους; Αν ναι, πόσο εγκλωβισμένα είναι τα νεαρά κορίτσια σε εναλλακτικά ιδεώδη ομορφιάς; Μήπως εμείς, ως κοινωνία, επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη;

Η κοινωνία αλλάζει με μικρά βήματα, αλλά αλλάζει. Νιώθω περήφανη που βλέπω γυναίκες και άντρες με αυτοπεποίθηση να ντύνονται όπως θέλουν, όχι με αυτό που υποτίθεται ότι τους ταιριάζει. Νιώθω περήφανη για την ελευθερία που έχει ο καθένας μας να νιώθει όπως θέλει. Νιώθω περήφανη για τη σεξουαλικότητα που κουβαλάει κάθε άτομο, όποια κι αν είναι αυτή, και για την ελευθερία να την εκφράζει. Νιώθω περήφανη για τους ανθρώπους που φροντίζουν το περιβάλλον τους γενικά. Η περηφάνια μου είναι τεράστια, ακόμα κι αν ο τρόπος που την εκφράζω δεν είναι πάντα ο καλύτερος...