ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΦΩΤΙΑΔΟΥ: «Η ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΔΕΝ ΞΕΚΙΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ, ΑΛΛΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΥΧΗ»

Η 18χρονη Ελισάβετ Φωτιάδου μιλά για τη μάχη της με τη νευρική ανορεξία, τη νοσηλεία, την ανάρρωση και το βιβλίο «Τρώγοντας την Ανορεξία μου».

Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο χιλιάδες άτομα χάνουν τη ζωή τους από διατροφικές διαταραχές, με τη νευρική ανορεξία να εμφανίζει τη μεγαλύτερη θνησιμότητα. Ευτυχώς, η 18χρονη Ελισάβετ Φωτιάδου, που έζησε αυτή τη μαρτυρική εμπειρία στην τρυφερή ηλικία της εφηβείας, ήταν αρκετά τυχερή αλλά και δυνατή. Επέζησε, ανάρρωσε και σήμερα, πιο αισιόδοξη από ποτέ, νιώθει αναγεννημένη.

Έγραψε το πρώτο της βιβλίο «Τρώγοντας την Ανορεξία μου» (Εκδόσεις Key Books), συνεχίζει τις σπουδές της ως διατροφολόγος, δίνει ομιλίες, διατηρεί άριστες σχέσεις με το κοινό της μέσα από τις σελίδες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και έχει ιδρύσει το δικό της brand ρούχων σε συνεργασία με την εταιρεία Python.

Η πορεία μέχρι εδώ δεν κύλησε εύκολα. Ήταν γεμάτη από φόβους και ανασφάλειες που έπρεπε να κατανικηθούν, φωνές που της έλεγαν καθημερινά ότι δεν θα τα καταφέρει, αλλά και μια άσβεστη πίστη ότι ο εφιάλτης της ασιτίας, της εξαντλητικής άσκησης και της αποβολής της τροφής κάποια στιγμή θα τελείωνε, αν πάλευε αρκετά για να δώσει μια μέρα κουράγιο σε όσους περνούσαν το ίδιο με εκείνη.

Συζητήσαμε μαζί της την εμπειρία αυτή και ρίξαμε φως σε ένα πρόβλημα που αποτελεί κοινό μυστικό ανάμεσα σε πολλά νέα παιδιά που υποφέρουν από νευρική ανορεξία.

Ελισάβετ, έχεις περάσει από τον Γολγοθά της νευρικής ανορεξίας και κατάφερες να επιβιώσεις. Πότε γεννήθηκε η ιδέα του βιβλίου «Τρώγοντας την Ανορεξία μου»; Τι σε έσπρωξε στη συγγραφή;

Η ιδέα του βιβλίου δεν γεννήθηκε σε μια συγκεκριμένη στιγμή, ήταν κάτι που χτιζόταν μέσα μου για χρόνια, σχεδόν σιωπηλά. Από μικρή είχα μια ιδιαίτερη σχέση με το γράψιμο. Ήταν ο τρόπος μου να εκφράζομαι, να καταλαβαίνω τον εαυτό μου και να βάζω σε τάξη όσα ένιωθα. Δεν ήταν απλώς μια σχολική ικανότητα, αλλά μια εσωτερική ανάγκη. Όταν περνούσα δύσκολα, έγραφα. Όταν δεν μπορούσα να μιλήσω, έγραφα. Και χωρίς να το καταλάβω, το γράψιμο έγινε το καταφύγιό μου.

Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η στιγμή που βρέθηκα να δίνω την πρώτη μου ομιλία μαζί με τον Στέφανο Ξενάκη. Για μένα ήταν κάτι που άγγιζε τα όρια του αδύνατου. Θυμάμαι τον εαυτό μου μέσα στην ψυχιατρική κλινική, σε μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ζωής μου, να διαβάζω τα βιβλία του. Και τότε, μέσα σε εκείνη την κατάσταση, δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι μια μέρα θα στεκόμουν δίπλα του, μιλώντας για τη δική μου ιστορία. Εκείνη η στιγμή δεν ήταν απλώς μια επιτυχία, ήταν απόδειξη ότι η ζωή μπορεί να αλλάξει ριζικά.

Ωστόσο, το βαθύτερο κίνητρο ήταν πάντα η ανάγκη να βοηθήσω. Να μετατρέψω τον πόνο μου σε κάτι χρήσιμο. Πιστεύω βαθιά ότι το γράψιμο, εκτός από μια πράξη έκφρασης, είναι και μια πράξη σύνδεσης τόσο με τους άλλους όσο και με κάτι ανώτερο. Όταν γράφω, νιώθω ότι δεν είμαι μόνη. Νιώθω ότι υπάρχει μια καθοδήγηση, μια θεία παρουσία που με βοηθά να εκφράσω αλήθειες που ξεπερνούν εμένα. Και ίσως αυτός είναι ο λόγος που θα έλεγα ότι το βιβλίο αυτό δεν γράφτηκε απλώς – γεννήθηκε.

Οι περιγραφές στο βιβλίο για την παραμονή σου στην ψυχιατρική κλινική μετά τη διάγνωση είναι συγκλονιστικές. Ωστόσο, δεν δείχνεις πάντα ευχαριστημένη με τις συνθήκες. Υπάρχουν σημεία στη νοσηλεία των ασθενών με νευρική ανορεξία που πιστεύεις ότι μπορούν να βελτιωθούν στα νοσοκομεία;

Η νοσηλεία σε μια τέτοια κατάσταση είναι μια εμπειρία βαθιά και πολυεπίπεδη. Δεν αφορά μόνο το σώμα, αλλά κυρίως την ψυχή. Και πολλές φορές, το σύστημα υγείας επικεντρώνεται περισσότερο στο «να σε κρατήσει ζωντανό» παρά στο να σε βοηθήσει να θέλεις να ζήσεις. Αυτό είναι ένα σημείο που πιστεύω ότι χρειάζεται ουσιαστική αλλαγή.

ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΩΣ ΤΟ ΜΕΣΟ. ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΝΑ ΕΛΕΓΞΕΙ ΚΑΤΙ, ΟΤΑΝ ΝΙΩΘΕΙ ΟΤΙ ΟΛΑ ΓΥΡΩ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΑ.

Θα ήταν εξαιρετικά σημαντικό να υπάρχουν εξειδικευμένες δομές αποκλειστικά για άτομα με ανορεξία. Γιατί όταν βρίσκεσαι σε έναν χώρο με διαφορετικές ψυχικές καταστάσεις, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί η ταυτότητα της δικής σου μάχης. Η ανορεξία είναι μια πολύ συγκεκριμένη διαταραχή, με δικούς της μηχανισμούς, και χρειάζεται ένα περιβάλλον που να την κατανοεί σε βάθος.

Επιπλέον, η ανθρώπινη προσέγγιση είναι καθοριστική. Ένας ασθενής δεν χρειάζεται αυστηρότητα, χρειάζεται κατανόηση. Δεν χρειάζεται να του επιβάλλεις τη θεραπεία, αλλά να τον κάνεις να τη νιώσει ασφαλή. Το σώμα και η ψυχή δεν επανέρχονται με πίεση, αλλά με εμπιστοσύνη. Και αυτή η εμπιστοσύνη χτίζεται μόνο μέσα από σεβασμό, υπομονή και πραγματική φροντίδα.

Η ανορεξία, όπως λες, εμφανίζεται ξαφνικά και μπορεί να προκύψει από εσωτερικά ή εξωτερικά εναύσματα. Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα που πρέπει να προσέξει μια έφηβη ή η οικογένειά της και ποια βήματα μπορεί να κάνει για να προλάβει την εμφάνισή της;

Τα πρώτα σημάδια της ανορεξίας συχνά περνούν απαρατήρητα, γιατί μοιάζουν «αθώα». Μια πιο προσεκτική στάση απέναντι στη διατροφή, λίγη περισσότερη άσκηση, μια ανάγκη για έλεγχο. Όμως πίσω από αυτά, πολλές φορές κρύβεται κάτι πολύ βαθύτερο: μια εσωτερική ανησυχία, ένα άγχος, μια ανάγκη για αποδοχή ή έλεγχο που δεν έχει εκφραστεί.

Η ανορεξία δεν ξεκινά από το φαγητό, ξεκινά από την ψυχή. Το φαγητό είναι απλώς το μέσο. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος προσπαθεί να ελέγξει κάτι, όταν νιώθει ότι όλα γύρω του είναι ανεξέλεγκτα. Και αυτό είναι κάτι που οι γονείς και το περιβάλλον πρέπει να μάθουν να αναγνωρίζουν.

Η έγκαιρη παρέμβαση είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο. Γιατί όσο πιο νωρίς αντιμετωπιστεί, τόσο πιο εύκολα θεραπεύεται. Αν όμως αγνοηθεί, ριζώνει. Και τότε γίνεται πολύ πιο δύσκολο να ξεριζωθεί. Η ανορεξία είναι σαν ένα φυτό που μεγαλώνει σιωπηλά, μέχρι που μια μέρα έχει καλύψει τα πάντα.

Στο βιβλίο αναφέρεις την αρνητική επίδραση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Εσύ, ωστόσο, χρησιμοποιείς το διαδίκτυο για να προωθήσεις τον σκοπό, την εργασία και το όραμά σου. Πώς βρίσκει ένας νέος άνθρωπος τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην επιρροή των influencer και τις προσωπικές του ανάγκες;

Τα social media είναι ένας καθρέφτης της εποχής μας. Μπορούν να σε ανεβάσουν, αλλά μπορούν και να σε καταστρέψουν. Όλα εξαρτώνται από το πώς τα χρησιμοποιείς. Για μένα, ήταν αρχικά ένας τρόπος να εκφραστώ. Να πω πράγματα που δεν μπορούσα να πω αλλιώς. Να μοιραστώ τον πόνο μου, όχι για να προκαλέσω λύπηση, αλλά για να δώσω νόημα σε όσα περνούσα.

Όταν άρχισα να λαμβάνω μηνύματα από ανθρώπους που ένιωθαν ότι βοηθιούνται, τότε κατάλαβα τη δύναμη που έχει αυτό το μέσο. Και μαζί με τη δύναμη ήρθε η ευθύνη. Η ευθύνη να είμαι ειλικρινής, αυθεντική και συνειδητή σε αυτό που προβάλλω.

Η ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΕΝΑ ΦΥΤΟ ΠΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ ΣΙΩΠΗΛΑ, ΜΕΧΡΙ ΠΟΥ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΕΧΕΙ ΚΑΛΥΨΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ.

Η ισορροπία βρίσκεται στα όρια. Στο να ξέρεις πότε να αποσυνδέεσαι. Στο να επιλέγεις τι καταναλώνεις. Γιατί, όπως προσέχεις τι τρως, έτσι πρέπει να προσέχεις και τι βλέπεις. Και το να γίνεις «influencer του εαυτού σου» σημαίνει να επιλέξεις να είσαι αληθινός. Γιατί η αυθεντικότητα είναι η πιο σπάνια και ταυτόχρονα η πιο δυνατή μορφή επιρροής.

Η φωνή της ανορεξίας ήταν άλλη μια δραματική συνέπεια της ασθένειας. Σήμερα η φωνή αυτή έχει σιγήσει ή αισθάνεσαι να σε βασανίζει ακόμη;

Η φωνή αυτή δεν εξαφανίζεται μαγικά. Είναι εκεί, αλλάζει μορφές, επιστρέφει κάποιες φορές πιο ήσυχα. Το θέμα δεν είναι αν υπάρχει, το θέμα είναι πόση δύναμη της δίνεις. Και αυτό είναι κάτι που αλλάζει με την πορεία της θεραπείας. Για μένα, ήταν σαν μια φωτιά. Στην αρχή ανεξέλεγκτη, καταστροφική. Με τον καιρό όμως έμαθα να τη διαχειρίζομαι. Να την αναγνωρίζω. Να καταλαβαίνω ότι δεν είναι η φωνή της αλήθειας, αλλά μια φωνή φόβου.

Σήμερα, όταν εμφανίζεται, δεν την πιστεύω. Την ακούω, αλλά δεν την ακολουθώ. Και αυτό είναι ελευθερία. Όχι η απουσία της φωνής, αλλά η απουσία της εξουσίας της πάνω σου.

Ποια ήταν τα κλειδιά της ανάρρωσης; Τι ήταν αυτό ή ποιοι ήταν τελικά εκείνοι που σε βοήθησαν να σταθείς στα πόδια σου;

Το πιο σημαντικό σημείο της ανάρρωσής μου ήταν η στιγμή που αποδέχτηκα ότι δεν μπορώ να τα κάνω όλα μόνη μου. Ότι χρειάζομαι βοήθεια. Ότι χρειάζομαι πίστη. Η σχέση μου με τον Θεό έγινε το θεμέλιό μου. Εκεί βρήκα δύναμη όταν δεν είχα καμία. Εκεί βρήκα νόημα μέσα στον πόνο. Γιατί πολλές φορές, όταν προσπαθείς μόνος σου, εξαντλείσαι. Όταν όμως παραδίνεσαι σε κάτι μεγαλύτερο, τότε αρχίζεις πραγματικά να θεραπεύεσαι.

Παράλληλα, η στήριξη της μητέρας μου ήταν καθοριστική. Ήταν εκεί σε κάθε στιγμή. Όμως η βαθύτερη αλλαγή έγινε μέσα μου. Όταν αποφάσισα ότι θέλω να ζήσω. Και εκεί όλα άρχισαν να αλλάζουν.

Τι θα έλεγες ότι σου έχει αφήσει εκείνη η δύσκολη περίοδος; Σήμερα, πιστεύεις ότι έχεις ξεπεράσει εντελώς τον κίνδυνο;

Σήμερα μπορώ να πω ότι δεν έχω απλώς επιβιώσει, έχω μεταμορφωθεί. Και αυτή η μεταμόρφωση δεν αφορά μόνο το σώμα, αλλά κυρίως τον τρόπο που βλέπω τη ζωή. Είμαι ευγνώμων ακόμα και για τις πιο δύσκολες στιγμές. Γιατί μέσα από αυτές γνώρισα τον εαυτό μου. Έμαθα τι σημαίνει δύναμη. Έμαθα τι σημαίνει να πέφτεις και να σηκώνεσαι.

ΤΟ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΡΡΩΣΗΣ ΜΟΥ ΗΤΑΝ Η ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΑΠΟΔΕΧΤΗΚΑ ΟΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΤΑ ΚΑΝΩ ΟΛΑ ΜΟΝΗ ΜΟΥ. ΟΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΙ ΒΟΗΘΕΙΑ.

Σήμερα ζω με επίγνωση. Με αγάπη για τον εαυτό μου. Αυτό είναι κάτι που κάποτε έμοιαζε αδύνατο. Όμως είναι μια φιλική υπενθύμιση πως τίποτα στη ζωή δεν είναι μόνιμο. Και αυτό είναι καλό, αφού και οι καλές και οι κακές στιγμές θα περάσουν. Τουλάχιστον ας είμαστε ευγνώμονες για εκείνες, όχι απαραίτητα επειδή μας αρέσουν οι δυσκολίες –σε ποιον αρέσουν, άλλωστε;– αλλά επειδή είναι ο τρόπος του Θεού να μας μεταμορφώσει στον άνθρωπο που προσευχηθήκαμε να γίνουμε.

Τι θα συμβούλευες ένα νέο κορίτσι που αντιμετωπίζει το πρόβλημα της νευρικής ανορεξίας και αισθάνεται μόνο του σε αυτό;

Να μην το περάσει μόνη της. Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Να μιλήσει. Να ζητήσει βοήθεια. Να καταλάβει ότι δεν είναι αδύναμη επειδή δυσκολεύεται. Να καταλάβει πως και η ασθένεια είναι σθένος. Αρκεί να έχει την ικανότητα να αντιμετωπίσει με προσήλωση και με καθαρό στόχο την ίαση, ώστε να μην έχει σκαμπανεβάσματα. Να σκέφτεται το πόσο όμορφη είναι η ζωή όταν θα ξεπεράσει την ανορεξία. Όλες τις όμορφες στιγμές που θα ζήσει. Έτσι, ο πόνος της αλλαγής θα γίνει πιο εύκολος και ευχάριστος. Διότι θα έρθουν οι στιγμές που θα θέλει να γυρίσει στην παλιά εκδοχή της. Αλλά είναι σημαντικό να υπενθυμίζει στον εαυτό της πως είναι δεσμευμένη στην ίαση.

ΘΕΛΩ ΝΑ ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΑΙ. ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ, ΝΑ ΞΕΠΕΡΝΑΩ ΤΙΣ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΜΟΥ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΤΡΕΠΩ ΣΕ ΔΥΝΑΜΗ, ΟΠΩΣ ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΚΑΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΟΡΕΞΙΑ.

Σίγουρα επίσης θα βοηθήσει άπειρα το βιβλίο μου «Τρώγοντας την ανορεξία μου», το οποίο αναλύει με λεπτομέρεια κάθε πτυχή της ανορεξίας και πως μπορεί κανείς να την ξεπεράσει. Επιπρόσθετα μπορεί να μου στείλει μήνυμα στο Instagram, όπου μπορεί να έρθει σε προσωπική επαφή μαζί μου.

Και πάνω απ’ όλα, να πιστέψει ότι αξίζει να γίνει καλά. Γιατί η θεραπεία ξεκινά από εκεί: από την πίστη ότι αξίζεις μια καλύτερη ζωή.

Ποια είναι τα όνειρά σου για το μέλλον; Οι στόχοι σου;

Το όνειρό μου δεν είναι απλώς προσωπικό, είναι συλλογικό. Θέλω να βοηθήσω όσο περισσότερους ανθρώπους μπορώ. Να δώσω φωνή σε όσους δεν έχουν. Να δημιουργήσω έναν κόσμο όπου αυτή η ασθένεια δεν θα έχει την ίδια δύναμη. Και πάνω απ’ όλα, θέλω να συνεχίσω να εξελίσσομαι. Γιατί όσο εξελίσσομαι εγώ, μπορώ να βοηθάω και άλλους να κάνουν το ίδιο. Να μαθαίνω, να ξεπερνάω τις αρνητικές μου σκέψεις και να τις μετατρέπω σε δύναμη, όπως ακριβώς έκανα με την ανορεξία.

Όσο για την δουλειά μου, έχω βάλει στόχο να γράψω και άλλα βιβλία αλλά και να εμφανιστώ στην εκπομπή του Γρηγόρη Αρναούτογλου.