ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΣΥΧΝΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΟΝΑΤΟ

Νέα μελέτη δεκαετούς παρακολούθησης αμφισβητεί τη χρησιμότητα της μερικής μηνισκεκτομής, μίας από τις πιο συχνές επεμβάσεις για ρήξη μηνίσκου και πόνο στο γόνατο.

Ερευνητές του University of Helsinki δημοσίευσαν μελέτη δεκαετούς παρατήρησης που έδειξε ότι η μερική μηνισκεκτομή δεν προσφέρει ουσιαστικό όφελος. Ίσως μάλιστα να είναι και επιβλαβής. Η ρήξη μηνίσκου είναι ένας από τους πιο κοινούς τραυματισμούς του γονάτου, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2022.

Για αρχή, να διευκρινίσουμε πως υπάρχουν διάφορα είδη ρήξεων (επιμήκεις, οριζόντιες, τύπου ράμφους παπαγάλου κ.ά.).

Όπως αναφέρει στη διπλωματική του εργασία μεταπτυχιακός φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ο συνήθης μηχανισμός είναι η κάμψη, σε συνδυασμό με τη στροφή ενώ το πόδι είναι καθηλωμένο στο έδαφος, με τους τραυματισμούς να συμβαίνουν σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ειδικά μετά την ηλικία των 50, μπαίνουν στη μέση και οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις από τη χρόνια φθορά.

Η αρθροσκοπική μερική μηνισκεκτομή είναι η βασική θεραπευτική επιλογή, όταν το τμήμα του μηνίσκου που έχει υποστεί ρήξη δεν μπορεί να συρραφεί.

Στην Ελλάδα, υπολογίζεται πως πραγματοποιούνται κάθε χρόνο από 7.000 έως 8.000 σχετικές επεμβάσεις.

Ωστόσο, μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The New England Journal of Medicine αμφισβητεί τη χρησιμότητά της.

iStock

Η μερική μηνισκεκτομή ίσως να είναι επιβλαβής

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές της Φινλανδικής Μελέτης Εκφυλιστικής Βλάβης Μηνίσκου (Finnish Degenerative Meniscal Lesion Study - FIDELITY), μετά από δεκαετή παρακολούθηση ελεγχόμενης δοκιμής στην οποία χρησιμοποιήθηκε εικονική επέμβαση φάνηκε ότι η μερική μηνισκεκτομή «δεν βελτιώνει τα συμπτώματα ή τη λειτουργία των ασθενών».

Η εργασία τους αφορούσε 146 ασθενείς με εκφυλιστικές ρήξεις μηνίσκου, σε πέντε νοσοκομεία, οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν για να υποβληθούν σε μερική μηνισκεκτομή ή σε εικονική χειρουργική επέμβαση.

Ο ΠΟΝΟΣ ΣΤΙΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΓΟΝΑΤΟ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΣΥΧΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΗΣ ΓΗΡΑΝΣΗΣ.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι υποβλήθηκαν σε μερική μηνισκεκτομή «είχαν περισσότερα συμπτώματα, πιο μειωμένη λειτουργία, μεγαλύτερη εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας και μεγαλύτερη πιθανότητα νέας χειρουργικής επέμβασης στο γόνατο», σε σύγκριση με όσους δεν υποβλήθηκαν σε πραγματική χειρουργική επέμβαση.

iStock

Ο Teppo Järvinen, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι και κύριος ερευνητής της FIDELITY, δήλωσε στην ιστοσελίδα του University of Helsinki: «Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι αυτό μπορεί να είναι ένα παράδειγμα του φαινομένου που στην ιατρική είναι γνωστό ως “ιατρική αντιστροφή”: η ευρέως χρησιμοποιούμενη θεραπεία αποδεικνύεται αναποτελεσματική ή ακόμη και επιβλαβής».

Οι ερευνητές ζητούν επανεξέταση των αιτιών του πόνου στο γόνατο

Η χειρουργική επέμβαση βασίζεται εδώ και καιρό στην ιδέα ότι ο πόνος στο γόνατο –ειδικά στην εσωτερική πλευρά– προκαλείται από ρήξη μηνίσκου που μπορεί να διορθωθεί χειρουργικά. Ωστόσο, αυτή η υπόθεση μπορεί να μην ευσταθεί, όπως σχολίασε ο Raine Sihvonen, ειδικός στην Ορθοπεδική και την Τραυματολογία και εκ των ερευνητών της σχετικής δημοσίευσης.

Όπως είπε, «αυτή η συλλογιστική –μια υπόθεση που βασίζεται στη βιολογική αξιοπιστία– εξακολουθεί να είναι πολύ συνηθισμένη στην ιατρική, αλλά σε αυτή την περίπτωση, δεν αντέχει σε κριτική εξέταση. Με βάση την τρέχουσα γνώση, ο πόνος σε διάφορες αρθρώσεις, όπως εν προκειμένω η άρθρωση του γονάτου, σχετίζεται με εκφυλιστικές αλλαγές που συνδέονται με τη γήρανση».

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΧΟΥΝ ΣΥΣΤΗΣΕΙ ΤΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΔΩ ΚΑΙ ΜΙΑ ΔΕΚΑΕΤΙΑ, ΩΣΤΟΣΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ.

Προηγούμενες μελέτες καταγραφής και παρατήρησης είχαν εκφράσει ανησυχίες για πιθανά μειονεκτήματα αυτής της χειρουργικής επέμβασης, αλλά όπως λένε οι ερευνητές «τα στοιχεία που παρέχονται από μελέτες παρατήρησης είναι εγγενώς έμμεσα και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αποδειχθεί μια αιτιώδης επίδραση».

Μολονότι ανεξάρτητοι οργανισμοί που δεν συνδέονται με την Ορθοπεδική έχουν συστήσει τη διακοπή της διαδικασίας εδώ και μια δεκαετία, συνεχίζεται σε όλο τον κόσμο.

«Αυτό καταδεικνύει πόσο δύσκολο είναι να εγκαταλείψουμε τις αναποτελεσματικές θεραπείες», κατέληξε ο Järvinen.