ΠΑΝΩ, ΚΑΤΩ, ΜΠΡΟΣΤΑ Ή ΠΙΣΩ: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΚΗ ΣΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ;
Είσαι πάνω, κάτω, μπροστά ή πίσω; Το νέο βιβλίο της Δρ. Δανάης Δεληγεώργη σε βοηθά να ανακαλύψεις τη δική σου τάση, να καταλάβεις γιατί λειτουργείς έτσι και να βελτιώσεις τη σχέση με τον εαυτό σου και τους άλλους.
Με λόγο άμεσο και ανθρώπινο η ειδικός εξηγεί ότι δεν μπορείς να αλλάξεις τη φύση σου, μπορείς όμως να αλλάξεις τον τρόπο που σχετίζεσαι μαζί της. Να αλλάξεις…
Πριν από μερικές ημέρες μια από τις καλύτερες μου φίλες με ρώτησε κάτι που ομολογουμένως δεν είχα σκεφτεί. Μου είπε: δεν είναι εξαντλητικό να πρέπει να παίζεις συνέχεια έναν διαφορετικό ρόλο, ανάλογα με τα άτομα με τα οποία κάθε φορά συναναστρέφεσαι;
Η αλήθεια είναι, όσο ανέντιμο κι αν ακούγεται, πως οι περισσότεροι από εμάς αυτό κάνουμε: Ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο θα βρεθούμε, αναλαμβάνουμε και έναν διαφορετικό ρόλο. Τα πρωινά μπορεί να είμαστε εργαζόμενοι, τα απογεύματα γονείς ή ασκούμενοι ή εν δυνάμει καλλιτέχνες, τις νύχτες σύντροφοι, εραστές ή... όψιμοι συγγραφείς – σε κάποιες περιστάσεις, λοιπόν, είμαστε σοβαροί και συγκροτημένοι, σε άλλες τρυφεροί ή διαχυτικοί και ενθουσιώδεις. Αναπόφευκτο δεν είναι αυτό;
Ένας γνωστός μου έλεγε ότι είμαστε υποκριτές (έτσι δεν έλεγαν, άλλωστε, οι αρχαίοι Έλληνες τους ηθοποιούς;) και ότι ζούμε διαρκώς με μία μάσκα. Εγώ πάλι δεν δίνω στο φαινόμενο τόσο αρνητική χροιά: στο μυαλό μου κάθε άνθρωπος που δεν είναι εγώ είναι ένας διαφορετικός πλανήτης, πάνω στον οποίον, όταν προσγειωθώ, αναγκαστικά θα προσαρμοστώ και θα συμπεριφερθώ ανάλογα με τις συνθήκες του ή ανάλογα με το τι έχω πάει να κάνω εκεί. Και, υπό ένα τέτοιο πρίσμα, περισσότερο συναρπαστικό μου φαίνεται αυτό – όπως κάθε ταξίδι, άλλωστε – πάρα εξαντλητικό.
Ένα βιβλίο για να ανακαλύψεις πόσο καλά σε ξέρεις;
Στα τηλεφωνήματα που ακολούθησαν, κατά τα οποία συνεχίζαμε με τη φίλη μου την ίδια συζήτηση, πάσχιζα γι' αυτό που είναι μάλλον από τα πιο δύσκολα πράγματα στον κόσμο: να δω τον κόσμο μέσα από τα μάτια της. Να μην «διαβάζω» αυτά που μου έλεγε μέσα από το δικό μου σύστημα, αλλά να μπορέσω να βαδίσω στο δικό της. Εκείνες τις ημέρες, λοιπόν, εντελώς συμπτωματικά, βρέθηκε στα χέρια μου το βιβλίο της Δρ. Δανάης Δεληγεώργη με τον μυστηριώδη τίτλο «Πάνω, Κάτω, Μπροστά, Πίσω» που πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Διόπτρα, το οποίο άνοιξε στη σκέψη μου ένα νέο παράθυρο.
Το βιβλίο αυτό αναδεικνύει, μεταξύ άλλων, τη σημασία του να μπορούμε να μεταφράσουμε τον εαυτό μας, πρώτα σε εμάς τους ίδιους και μετά στους άλλους, όχι για να «χωρέσουμε» αλλά για να καταλάβουμε πώς κινούμαστε σε αυτόν τον κόσμο και, μέσω της αυτογνωσίας, να αποδεχτούμε αυτό που είμαστε εμείς, αλλά και οι άλλοι.
Και, όπως εξηγεί η συγγραφέας, ψυχοπαιδαγωγός με εξειδίκευση στην υποστήριξη νευροαποκλινόντων ανθρώπων και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, το πρώτο βήμα για να το κάνουμε αυτό είναι… η γλώσσα μας. Οι λέξεις που ακούμε και χρησιμοποιούμε.
Για να μας βοηθήσει να καταλάβουμε πόσο καλά γνωρίζουμε τον εαυτό μας και πώς αυτός λειτουργεί, μας καλεί να απαντήσουμε σε ορισμένες ερωτήσεις, όπως π.χ.: Τι σκέφτεσαι πριν κοιμηθείς; Τι νιώθεις όταν δεν προλαβαίνεις; Τι σε κάνει να σηκώνεσαι το πρωί; Τι σε εμπνέει; Τι σε συγκινεί; Τι σε κάνει να ερωτεύεσαι;
Και το κυριότερο: Μπορείς να απαντήσεις σε όλα αυτά;
Γιατί, αν δεν μπορείς, τότε υπάρχει κίνδυνος να υιοθετείς τις ταμπέλες που οι άλλοι «κολλάνε» σε εσένα, ανάλογα με το πώς σε κρίνουν βάσει του δικούς τους συστήματος, το οποίο μπορεί βέβαια να είναι ελλιπές αν υπάρχει ανεπάρκεια γνώσης και αδυναμία σύνδεσης.
ΟΤΑΝ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΕΝΤΑΧΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΧΕΙΣ ΜΑΘΕΙ ΝΑ ΚΡΥΒΕΣΑΙ, ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΝΑ ΧΑΣΕΙΣ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ.
Η Δρ. Δεληγεώργη εξηγεί στο βιβλίο πως «αν υπάρχει κάτι που επαναλαμβάνεται στην ιστορία είναι ότι η γνώση νικά τον φόβο» και, αν υπάρχει μια γνώση που από τις αρχές του 21ου αιώνα έχει ανατρέψει τον συγκεντρωτισμό του "κανονικού" αναφορικά με το ποιος είναι ο κάθε άνθρωπος, είναι η κατοχύρωση της νευροαπόκλισης. Πρόκειται για έναν όρο-ομπρέλα που περιγράφει ανθρώπους των οποίων ο τρόπος επεξεργασίας της πληροφορίας είναι διαφορετικός από αυτόν που η κοινωνία θεωρεί «φυσιολογικό».
Όπως η ίδια συνεχίζει, η κοινωνία χρειάζεται εκπαίδευση στη σχέση: «στο να μάθει να ακούει, να διαβάζει και να επιτρέπει να υπάρχεις όπως είσαι».
Το θέμα είναι, τι γίνεται όταν προκειμένου να ενταχθείς στην κοινωνία έχεις μάθει να κρύβεσαι – να κρύβεις το πώς νιώθεις και το ποιος είσαι; Τότε, λέει η ειδικός, υπάρχει κίνδυνος να χάσεις τον εαυτό σου.
Μέσα από το βιβλίο «Πάνω, Κάτω, Μπροστά, Πίσω», λοιπό, η Δρ. Δεληγεώργη θα σε βοηθήσει να τον ξαναβρείς, κατευθύνοντάς σε εντός σου, φωτίζοντας τη διαδρομή που θα σε οδηγήσει στην εσωτερική σου πυξίδα, με τα εξής τέσσερα σημεία ορίζοντα: Πάνω – Κάτω – Μπροστά – Πίσω. Εσύ έχεις καταλάβει σε ποιο αυτά βρίσκεσαι; Πώς σε βοηθά και πώς σε δυσκολεύει το καθένα; Τι σε οδήγησε εκεί και τι θα μπορούσε να σε μετατοπίσει; Και τελικά: Σου αρέσει;
Τι είναι το «Πάνω, Κάτω, Μπροστά, Πίσω»;
Ο τύπος «Πάνω», ο τύπος «Κάτω», ο τύπος «Μπροστά» και ο τύπος «Πίσω» αποτελούν τέσσερις βασικές τάσεις προσωπικότητας που εξηγούν γιατί οι άνθρωποι σκέφτονται, νιώθουν και αντιδρούν τόσο διαφορετικά μεταξύ τους.
Για να καταλάβεις περισσότερα (προχωρώντας από τη θεωρία στην πράξη), για εσένα αλλά και για το ίδιο το βιβλίο, ετοιμάσαμε ένα τεστ.
Κάνε το και ανακάλυψε την τάση σου.
ΤΕΣΤ: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΤΑΣΗ ΣΟΥ;
Με λόγο άμεσο και ανθρώπινο η ειδικός εξηγεί ότι δεν μπορείς να αλλάξεις τη φύση σου, μπορείς όμως να αλλάξεις τον τρόπο που σχετίζεσαι μαζί της. Να αλλάξεις, δηλαδή, εσωτερική ρύθμιση: να μπορείς να παραμείνεις εσύ χωρίς να σε κατακλύζει ο εαυτός σου. Και αυτό θα το καταφέρεις ανοίγοντας διάλογο με το νευρικό σου σύστημα κάθε φορά που παρατηρείς, κατανοείς και επιλέγεις έναν τρόπο ανταπόκρισης σε μια κατάσταση που διαφέρει από τον παλιό. Τότε ρυθμίζεις τον ρυθμό σου, αντί να τον υπακούς τυφλά. Δεν γίνεσαι έρμαιο των αυτόματων αντιδράσεων σου, παρά συνειδητοποιείς ότι είσαι πάντα ελεύθερη να τις αναπροσαρμόσεις. Η ίδια, μάλιστα, σου δίνει εργαλεία για να το κάνεις αυτό, μέσα από ασκήσεις και αληθινά παραδείγματα, και σου μαθαίνει τη δική σου γλώσσα για να περιγράφεις εσύ σωστά τον εαυτό σου – όχι οι άλλοι.
Είναι μεγάλη ανακούφιση να κρατάς στα χέρια σου ένα βιβλίο μέσα από το οποίο σε βλέπεις και σε διαβάζεις.
Θα σου αλλάξει τη ζωή; Η αλήθεια είναι, όπως λέει και η Δρ. Δεληγεώργη, πως η δύναμη της συνήθειας είναι μεγάλη – και δεν πρέπει να την υποτιμάμε.
Όμως πάντα υπάρχουν μικρές, ουσιαστικές μετατοπίσεις – ευκαιρίες, δηλαδή, μιας νέας επιλογής – που μπορούν να αλλάξουν το εσωτερικό αφήγημα του καθενός μας. Με σκοπό όχι να «διορθωθούμε», αλλά να απενοχοποιηθούμε. Και να οδηγηθούμε τελικά στη βελτίωση της σχέσης μας με τον εαυτό μας και τους άλλους, αποδεχόμενοι επιτέλους το πόσο διαφορετικοί είμαστε όλοι και πόσο ok είναι αυτό.