ΟΙ «ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΣΗΜΑΙΕΣ» ΠΟΥ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΟΤΙ ΕΧΕΙΣ ΤΟΞΙΚΟ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟ
Ποια «κόκκινα σημαιάκια» αποκαλύπτουν ότι ο προϊστάμενος που έχεις είναι τοξικός και τι μπορείς να κάνεις για να προστατεύσεις τον εαυτό σου;
Πάρε ως δείγμα γνωστούς και φίλους και ρώτησέ τους αν έχουν έρθει ποτέ αντιμέτωποι με έναν τοξικό προϊστάμενο στην επαγγελματική τους πορεία. Είμαι σχεδόν σίγουρη ότι τα παραδείγματα τοξικής εργασιακής συμπεριφοράς που θα συγκεντρώσεις δεν θα είναι λίγα.
Ωστόσο, αξίζει να διευκρινίσουμε ότι ένας απαιτητικός προϊστάμενος δεν είναι απαραίτητα τοξικός. Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται, στη συστηματικότητα των συμπεριφορών του και, κυρίως, στον αντίκτυπο που έχουν αυτές στην καθημερινότητά σου.
10 red flags ότι ο προϊστάμενος που έχεις είναι τοξικός
Σε άρθρο του στο Harvard Business Review, ο Colin Ellis, σύμβουλος οργανωσιακής κουλτούρας, περιγράφει δέκα χαρακτηριστικά που μπορούν να σε βοηθήσουν να αναγνωρίσεις έναν τοξικό προϊστάμενο. Προτείνει, επίσης, τρόπους για να προστατεύσεις τον εαυτό σου αν βρεθείς αντιμέτωπος με έναν τέτοιο άνθρωπο.
Δεν αναγνωρίζει τα λάθη του
Θεωρεί ότι έχει πάντα δίκιο, δυσκολεύεται να διαχειριστεί τα συναισθήματά του και αντιμετωπίζει κάθε διαφορετική άποψη ως αμφισβήτηση της αυθεντίας του. Αντί να ακούσει την όποια κριτική, αναζητά τρόπους να την απορρίψει ή να μεταθέσει την ευθύνη αλλού.
Δεν δείχνει ενσυναίσθηση
Δεν ενδιαφέρεται να καταλάβει τις δυσκολίες ή τις ανάγκες του άλλου. Μπορεί να αγνοεί τον υπερβολικό φόρτο εργασίας, να υποτιμά τα συναισθήματα των γύρω του ή να αντιμετωπίζει ένα προσωπικό πρόβλημα ως ένδειξη επαγγελματικής αδυναμίας.
Οικειοποιείται τη δουλειά των άλλων
Παρουσιάζει τις ιδέες άλλων ως δικές του επιτυχίες, διεκδικεί τα εύσημα για τη δουλειά της ομάδας και σπάνια αναγνωρίζει τη συνεισφορά των συνεργατών του. Για έναν τοξικό προϊστάμενο, η επαγγελματική εξέλιξη των άλλων μοιάζει περισσότερο με απειλή παρά με ευκαιρία.
ΕΝΑΣ ΤΟΞΙΚΟΣ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΔΕΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΕΙ ΜΕ ΣΑΦΗΝΕΙΑ, ΕΝΩ ΣΥΧΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΚΑΠΟΙΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΜΕΡΟΛΗΠΤΙΚΑ.
Η συμπεριφορά του είναι απρόβλεπτη
Η συμπεριφορά του μπορεί να αλλάζει από τη μία ημέρα στην άλλη, με αποτέλεσμα οι υφιστάμενοί του να δυσκολεύονται να καταλάβουν τι ακριβώς περιμένει από εκείνους. Δεν επικοινωνεί με σαφήνεια, ενώ συχνά δείχνει προτίμηση σε συγκεκριμένους εργαζομένους ή αντιμετωπίζει κάποιους μεροληπτικά.
Χρησιμοποιεί την εξουσία του για να επιβάλλεται
Περιμένει από όλους (ή σχεδόν όλους) να εκτελούν τις εντολές του χωρίς ερωτήσεις ή αντιρρήσεις. Δεν αφήνει περιθώριο διαλόγου και μπορεί να χρησιμοποιεί τη θέση του για να εκφοβίζει, να απειλεί ή να προκαλεί εργασιακή ανασφάλεια.
Ελέγχει κάθε σου βήμα
Το micromanagement είναι μία ακόμη χαρακτηριστική συμπεριφορά ενός τοξικού προϊσταμένου. Θέλει να γνωρίζει κάθε λεπτομέρεια, ζητά να βρίσκεται σε κοινοποίηση σε όλα τα email, παρεμβαίνει διαρκώς στον τρόπο με τον οποίο εργάζονται οι γύρω του και δυσκολεύεται να τους εμπιστευτεί ακόμη και απλές αρμοδιότητες. Με άλλα λόγια, αν δεν είσαι μέσα στο μυαλό του, δεν περνάς καλά.
Έχει παράλογες απαιτήσεις
Θέτει ανέφικτες προθεσμίες, αυξάνει συνεχώς τον φόρτο εργασίας και περιμένει όλοι να είναι διαρκώς διαθέσιμοι. Συχνά, μάλιστα, δεν ξεκαθαρίζει τι ακριβώς ζητά, αλλά εξαπολύει κατηγορίες όταν το αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του.
Σε υποτιμά και σε αποθαρρύνει
Κάνει «αστεία» εις βάρος άλλων και μιλά αρνητικά πίσω από την πλάτη τους. Σπάνια αναγνωρίζει τα θετικά στοιχεία των συνεργατών του και συχνά προσπαθεί να πείσει και τους υπόλοιπους ότι η αρνητική του άποψη για κάποιον είναι σωστή.
Ρίχνει το φταίξιμο στους άλλους
Όταν κάτι πηγαίνει στραβά, δεν αναλαμβάνει την ευθύνη. Αντίθετα, αναζητά κάποιον για να του χρεώσει το λάθος, ακόμη κι αν η απόφαση ήταν δική του.
Πιστεύει ότι τα ξέρει όλα
Υπερεκτιμά τις γνώσεις και τις ικανότητές του και απορρίπτει νέες ιδέες. Δεν ακούει τους συνεργάτες του, ακόμη κι όταν διαθέτουν μεγαλύτερη εμπειρία ή εξειδίκευση σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο.
Πώς επηρεάζει ένας τοξικός προϊστάμενος την ψυχική σου υγεία
Η καθημερινή επαφή με έναν τοξικό προϊστάμενο δεν σταματά όταν φεύγεις από το γραφείο. Η ένταση, η ανασφάλεια και ο φόβος μπορεί να σε ακολουθούν και στο σπίτι.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι η υπερβολική εργασιακή επιβάρυνση, ο αυταρχικός τρόπος διοίκησης, η έλλειψη υποστήριξης, ο εκφοβισμός και η παρενόχληση αποτελούν ψυχοκοινωνικούς κινδύνους για την ψυχική υγεία.
Όταν αισθάνεσαι ότι η προσπάθειά σου δεν αναγνωρίζεται και ότι οποιοδήποτε λάθος μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον σου, η αυτοπεποίθησή σου αρχίζει να κλονίζεται. Μπορεί να αμφισβητείς τις ικανότητές σου, να χάνεις το ενδιαφέρον σου για τη δουλειά και να δυσκολεύεσαι να αποσυνδεθείς από αυτήν ακόμη και στον ελεύθερο χρόνο σου.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην ψυχική σου κατάσταση. Η τοξική συμπεριφορά στον χώρο εργασίας έχει συνδεθεί με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως η κατάθλιψη, το στρες και η υψηλή αρτηριακή πίεση. Μπορεί επίσης να επηρεάσει τον ύπνο, τις προσωπικές σου σχέσεις, την επαγγελματική σου απόδοση αλλά και την επιθυμία σου να παραμείνεις στη συγκεκριμένη εργασία.
Η ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ, Ο ΑΥΤΑΡΧΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ, Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ.
Τι μπορείς να κάνεις αν έχεις τοξικό προϊστάμενο
- Βάλε την ευημερία σου σε προτεραιότητα. Μην αφήνεις την επαγγελματική σου ζωή να καταλαμβάνει όλο τον προσωπικό σου χρόνο. Διατήρησε τις σχέσεις, τις δραστηριότητες και τα ενδιαφέροντά σου έξω από τη δουλειά.
- Επιδίωξε μια συζήτηση, εφόσον αισθάνεσαι ασφαλής. Περίγραψε συγκεκριμένα περιστατικά, εξήγησε πώς επηρεάζουν την εργασία σου και προσπάθησε να διατηρήσεις έναν ψύχραιμο, επαγγελματικό τόνο. Απόφυγε τις γενικεύσεις και επικεντρώσου στα γεγονότα.
- Φύλαξε μηνύματα, οδηγίες και σημειώσεις σχετικά με περιστατικά που θεωρείς προβληματικά. Αν λαμβάνεις προφορικές οδηγίες, μπορείς να τις επιβεβαιώνεις με ένα σύντομο μέιλ, ώστε να υπάρχει καταγραφή.
- Μίλησε με έναν συνάδελφο που εμπιστεύεσαι. Αν η συμπεριφορά είναι συστηματική, μπορείς να απευθυνθείς στο τμήμα ανθρώπινου δυναμικού, παρουσιάζοντας συγκεκριμένα περιστατικά.
Κλείνοντας, αν η κατάσταση δεν αλλάζει, επηρεάζει σοβαρά την υγεία σου και δεν υπάρχει ουσιαστική υποστήριξη από την εταιρεία, ίσως είναι η ώρα να αναζητήσεις ένα διαφορετικό εργασιακό περιβάλλον.