ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ ΤΟ ΑΙ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ; ΝΕΑ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΑΝΤΑ

Το πρόγραμμα «AI inSchools» σε ελληνικά σχολεία είναι ήδη γεγονός – η τεχνητή νοημοσύνη μπήκε και στην Παιδεία. Τι σημαίνει αυτό για τον τρόπο που μαθαίνουν τα παιδιά;

Το ΑΙ είναι μέρος της εκπαίδευσης και στο μεγαλύτερο μέρος του ανεπτυγμένου κόσμου αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο που τα παιδιά μαθαίνουν, φέτος περισσότερο από ποτέ. Γιατί φέτος; Επειδή τον τελευταίο χρόνο η OpenAI, η εταιρεία που δημιούργησε το ChatGPT, υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης με τη χώρα μας, την Ιορδανία, το Καζακστάν, τη Σλοβακία και το Τρινιντάντ και Τομπάγκο της Καραϊβικής.

Η επίσημη ανακοίνωση και η υπογραφή της συμφωνίας για το πρόγραμμα «OpenAI for Greece» έγιναν τον Σεπτέμβριο του 2025 στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Ο ένας από τους δύο κεντρικούς πυλώνες αυτής της συνεργασίας, στην οποία συμμετέχουν επίσης το Ίδρυμα Ωνάση και η Endeavor Greece, είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Παιδεία.

Η εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος «AI inSchools» σε σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ παράλληλα εκπαιδεύονται καθηγητές ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν το εργαλείο για τον σχεδιασμό μαθημάτων και τη δημιουργία εξατομικευμένης ύλης με ασφάλεια.

Στα πανεπιστήμια χρησιμοποιείται το ChatGPT Edu, μια ειδική έκδοση για εκπαιδευτικά ιδρύματα, που προσφέρει πρόσβαση στα πιο εξελιγμένα μοντέλα της OpenAI, εξασφαλίζοντας παράλληλα πλήρη συμμόρφωση με τους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR).

Κατά τη σχολική χρονιά 2026-2027, το πρόγραμμα «AI in Schools» περνά σε φάση πλήρους λειτουργίας με τη συμμετοχή των μαθητών της Α' και Β' Λυκείου από ένα συγκεκριμένο δίκτυο 20 επιλεγμένων σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (Γυμνάσια και Λύκεια) σε όλη την Ελλάδα, τα οποία επιλέχθηκαν για την πιλοτική και την πρώτη πλήρη φάση του προγράμματος. Ανάμεσά τους είναι 14 Πρότυπα και Πειραματικά Λύκεια από διάφορες περιοχές της χώρας, καθώς και 6 Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (Λύκεια του δικτύου του Ιδρύματος Ωνάση).

Την ίδια ώρα, η Microsoft δήλωσε ότι έχει βοηθήσει να εκπαιδευτούν πάνω στην τεχνητή νοημοσύνη περισσότεροι από 160.000 εκπαιδευτικοί στην Ταϊλάνδη. Η Anthropic ανέφερε ότι εκπαιδευτικοί σε περισσότερες από 60 χώρες μαθαίνουν να χρησιμοποιούν το chatbot Claude. Και η Google ενεργοποίησε το chatbot Gemini στην Google Classroom, μια εφαρμογή που χρησιμοποιείται από δεκάδες εκατομμύρια μαθητές και εκπαιδευτικούς, σε διάφορα σχολεία του κόσμου.

Φυσικά, οι περισσότεροι μαθητές μεγαλύτερης ηλικίας έχουν ήδη ανακαλύψει πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να τους κάνει τη ζωή πιο εύκολη: Πέρα από τις εργασίες και τις εκθέσεις που γράφουν με τη βοήθειά της, εξασκούνται μέσω αυτής και εν όψει διαγωνισμάτων. Όπως έμαθα αφού είχε τελειώσει η περσινή σχολική χρονιά, η κόρη μου στη Γ’ Γυμνασίου ζήτησε από το ChatGPT να της ετοιμάσει τις ερωτήσεις που πιθανότατα θα «έπεφταν» στην Ιστορία, από τα τάδε και τάδε κεφάλαια. Στη συνέχεια, έμαθε τις απαντήσεις πάνω σε αυτά που της ετοίμασε το πρόγραμμα. Έγραψε 17. Καθόλου άσχημα, όμως... έμαθε κάτι;

Τι θα «φέρουν» τα chatbots του ΑΙ στην εκπαίδευση;

Αν ρωτήσεις στελέχη τεχνολογίας θα σου πουν: επανάσταση. Τα περισσότερα άτομα του κλάδου πιστεύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα κάνει τους εκπαιδευτικούς πιο αποτελεσματικούς, θα εντείνει το ενδιαφέρον των παιδιών για μάθηση, θα την προσαρμόσει στις ανάγκες τους και θα εξοπλίσει τους μαθητές με σημαντικές επαγγελματικές δεξιότητες.

Άρα έχουν να κερδίσουν τα παιδιά από όλο αυτό;

ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΑΠΟ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΕΔΕΙΞΕ ΟΤΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΑΛΛΟΝ ΕΜΠΟΔΙΖΕΙ ΤΗΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ.

Μελέτη της Chegg, εταιρείας τεχνολογίας στον τομέα της εκπαίδευσης, που έλαβε χώρα πέρσι σε χώρες όπου μαθητές και φοιτητές ήδη χρησιμοποιούν το ΑΙ, έφερε αντικρουόμενα αποτελέσματα. Σε ορισμένα σχολεία οι μαθητές χρησιμοποιούν ήδη την τεχνητή νοημοσύνη για να κατανοήσουν καλύτερα ορισμένες μαθηματικές και επιστημονικές έννοιες, να αναλύσουν σύνολα δεδομένων ή να δημιουργήσουν διαδικτυακά παιχνίδια.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστα αυστηρά αξιολογημένα στοιχεία που να δείχνουν ότι τα chatbots βελτιώνουν σημαντικά τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα των μαθητών. Για την ακρίβεια, μια σειρά από πρόσφατες μελέτες έδειξε ότι η τεχνολογία μάλλον εμποδίζει την κριτική σκέψη και την κατανόηση κειμένου.

Αυτό, λοιπόν, που έρχεται στα σχολεία ανά τον κόσμο μοιάζει με μαζικό πείραμα για να διαπιστωθεί αν το ΑΙ θα γίνει αποτελεσματικό εργαλείο μάθησης ή ένα δεκανίκι για τους μαθητές.

Σημαίνει αυτό ότι η τεχνητή νοημοσύνη στα σχολεία θα πρέπει να απαγορευτεί; Οι ερευνητές της Chegg λένε «όχι απαραίτητα», εφόσον οι μαθητές συνεχίζουν να αφιερώνουν οι ίδιοι χρόνο στις εργασίες τους. Όσοι, δηλαδή, χρησιμοποιούν τα chatbots για να κατανοήσουν καλύτερα ορισμένες έννοιες και δεν κάνουν απλά copy-paste τις απαντήσεις στις ερωτήσεις ίσως έχουν βρει έναν τρόπο να τη χρησιμοποιούν έξυπνα και ωφέλιμα.

Το στοίχημα, λοιπόν, είναι να αντισταθούν οι μαθητές στον πειρασμό της ευκολίας και να επιμείνουν στο να σκέφτονται μόνοι τους. Ή, όπως ανέφερε σε άρθρο των New York Times ο Mark West, ειδικός σε θέματα εκπαίδευσης της UNESCO, «το ζητούμενο για τους μαθητές δεν πρέπει να είναι "πώς να χρησιμοποιώ το ΑΙ για το σχολείο", αλλά το "τι είναι το ΑΙ chatbot" και "τι επίδραση έχει σε εμένα".