ΠΩΣ ΝΑ ΦΩΤΙΣΕΙΣ ΤΟΝ ΚΗΠΟ Ή ΤΗ ΒΕΡΑΝΤΑ ΣΟΥ ΓΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΚΑΙ ΗΡΕΜΙΑ

Ο τρόπος που φωτίζεις τον κήπο σου επηρεάζει τη διάθεση, την ενέργεια και την ποιότητα του ύπνου σου περισσότερο απ’ όσο νομίζεις. Με τον βιοφιλικό φωτισμό, που μιμείται τον κύκλο του φυσικού φωτός, μπορείς να μετατρέψεις τους εξωτερικούς χώρους σε πηγές ευεξίας και χαλάρωσης.

Θα έχεις ακούσει για τον βιοφιλικό σχεδιασμό, που επιχειρεί να φέρει τη δύναμη της φύσης στους εσωτερικούς χώρους και να μιμηθεί τις ευεργετικές ιδιότητές της για τον άνθρωπο. Έρευνες σε διάφορα περιβάλλοντα επιβεβαιώνουν πως φέρνει απτές βελτιώσεις και αλλαγές, όπως μικρότερες νοσηλείες σε νοσοκομεία, λιγότερο στρες και καλύτερη μάθηση σε σχολεία, κυρίως χάρη στον φωτισμό. Μήπως να τον εκμεταλλευόμασταν και στους εξωτερικούς χώρους;

Καθώς σύντομα θα αποχαιρετίσουμε τον Φεβρουάριο και θα μπούμε στον πρώτο μήνα της άνοιξης, με τον καιρό να αρχίζει να γλυκαίνει, οι αυλές και οι κήποι θα γίνονται σταδιακά πρωταγωνιστές της καθημερινότητας. Τι καλύτερο, λοιπόν, από το να κάνουμε τις κατάλληλες παρεμβάσεις για να απολαμβάνουμε φως σαν το φυσικό, όχι με περισσότερα φωτιστικά αλλά με καλύτερη στόχευση και επιλογές που ακολουθούν τον ρυθμό της φύσης.

Εκεί βρίσκεται η καρδιά του βιοφιλικού φωτισμού, που παίζει με τη θερμότητα, τις φωτεινές διαβαθμίσεις και τις σκιές που δημιουργεί το δειλινό ή το φεγγάρι.

Οι μαλακές σκιές, ο διακριτικός φωτισμός τοίχων, η ανάδειξη φυτών ή φυσικών υλικών ενισχύουν την αίσθηση σύνδεσης με τη φύση και μειώνουν το στρες. iStock

Η βιβλιογραφία για τον βιοφιλικό σχεδιασμό και ειδικά τον φωτισμό δείχνει ότι:

• Επανασυντονίζει τον κιρκάδιο ρυθμό. Ο φωτισμός που μιμείται τη σταδιακή αλλαγή του φωτός από το πρωί έως το βράδυ βοηθά τον οργανισμό να ρυθμίσει τα βιολογικά του ρολόγια και να διατηρήσει σταθερά τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης, την έκκριση μελατονίνης και κορτιζόλης, καθώς και συνολικά τη βιολογική ομοιόσταση.
• Μειώνει την αίσθηση κόπωσης. Ο βιοφιλικός φωτισμός βασίζεται στην ισορροπημένη ένταση, τις ήπιες μεταβάσεις και τις θερμότερες αποχρώσεις που ξεκουράζουν, σε αντίθεση με την έντονη θάμβωση, το ψυχρό φως και τις απότομες αντιθέσεις που επιβαρύνουν τα μάτια και το νευρικό σύστημα.
• Βελτιώνει τη διάθεση. Ο τεχνητός φωτισμός που μιμείται το φυσικό φως μπορεί να αναπαράγει και ευεργετικές του ιδιότητες για την ψυχική υγεία, όπως η μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
• Προάγει την ηρεμία. Πλήθος μελετών υποστηρίζουν τα πολλαπλά οφέλη του βιοφιλικού σχεδιασμού, κομμάτι του οποίου είναι και ο φωτισμός. Οι μαλακές σκιές, ο διακριτικός φωτισμός τοίχων, η ανάδειξη φυτών ή φυσικών υλικών ενισχύουν την αίσθηση σύνδεσης με τη φύση και μειώνουν το στρες.
• Συντελεί σε έναν πιο βιώσιμο τρόπο ζωής. Τα συστήματα που προσαρμόζουν αυτόματα τη φωτεινότητα ανάλογα με την παρουσία ή το διαθέσιμο φυσικό φως μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας. Η ευεξία συνδέεται έτσι με μια πιο συνειδητή, περιβαλλοντικά υπεύθυνη επιλογή.

Οι λάμπες στα 2.700-3.000K είναι ιδανικές για να αναπαράγεις το golden hour του ηλιοβασιλέματος και εναρμονίζονται με φυσικά υλικά όπως η πέτρα, το ξύλο και τα φυτά. Pexels Suzukii Xingfu

6 τρόποι για βιοφιλικό φωτισμό

Το περιοδικό House Beautiful χαρακτηρίζει τον βιοφιλικό φωτισμό κορυφαία τάση για το 2026 και ξεκαθαρίζει πως δε χρειάζεται ριζική αναδιαμόρφωση, παρά μικρές προσαρμογές που θα φέρουν μια φυσική αίσθηση ηρεμίας και ισορροπίας.

Παρακάτω, θα βρεις έξι πρακτικούς τρόπους για να υιοθετήσεις τον βιοφιλικό φωτισμό στον κήπο, τη βεράντα, το μπαλκόνι ή την αυλή σου:

Ο βιοφιλικός φωτισμός επιβάλλει καλύτερη στόχευση και επιλογές που ακολουθούν τον ρυθμό της φύσης. Unsplash Stefan Hiienurm

Επίλεξε θερμό φως

Η θερμοκρασία χρώματος είναι καθοριστική. Οι λάμπες στα 2.700-3.000K είναι ιδανικές για να αναπαράγεις το golden hour του ηλιοβασιλέματος και εναρμονίζονται με φυσικά υλικά όπως η πέτρα, το ξύλο και τα φυτά. Απόφυγε το ψυχρό, μπλε-λευκό φως, που αλλοιώνει την αίσθηση του τοπίου και δημιουργεί οπτική ένταση.

Κάνε layering με τα φώτα

Ο συνδυασμός διαφορετικών τύπων φωτισμού –χαμηλά φωτιστικά κατά μήκος των διαδρόμων, διακριτικός φωτισμός που αναδεικνύει τα φυτά και απαλό φως γύρω από το σαλόνι του κήπου– για να δημιουργηθούν στρώσεις (layering) προσφέρει ισορροπία και κάνει τον χώρο λειτουργικό όσο και ατμοσφαιρικό.

To layering με τα φώτα δίνει ισορροπία και κάνει τον χώρο λειτουργικό όσο και ατμοσφαιρικό. iStock

Ανάδειξε τα φυσικά στοιχεία

Αντί να φωτίζεται ομοιόμορφα όλος ο χώρος, ο φωτισμός μπορεί να εστιάζει επιλεκτικά σε δέντρα, θάμνους, υδάτινα στοιχεία ή πέτρινους τοίχους. Παίζοντας με τη σκηνογραφία του κήπου, δίνεις βάθος και οπτικό ενδιαφέρον στον χώρο σου.

Παίξε με «έξυπνα» συστήματα

Τα έξυπνα συστήματα φωτισμού επιτρέπουν σταδιακή μείωση της έντασης όσο φεύγει η μέρα. Η προγραμματισμένη εξασθένηση του φωτός ακολουθεί τον φυσικό κύκλο ημέρας-νύχτας και συμβάλλει σε ηπιότερη μετάβαση για τον οργανισμό και πιο ήρεμη ατμόσφαιρα.

Το φως από χαμηλή γωνία σχηματίζει απαλές σκιές και ενισχύει την τρισδιάστατη αίσθηση του κήπου μετά τη δύση. Pexels Suzukii Xingfu

Προτιμήστε φωτισμό από χαμηλά ή από το πλάι

Το uplighting και ο πλευρικός φωτισμός προσεγγίζουν τη λογική του σεληνόφωτος. Το φως από χαμηλή γωνία σχηματίζει απαλές σκιές και ενισχύει την τρισδιάστατη αίσθηση του κήπου μετά τη δύση.

Διατήρησε ζώνες σκότους

Μη λούσεις με φως κάθε γωνιά του κήπου. Αφήνοντας ορισμένα σημεία σκοτεινά, ενισχύεις την αντίθεση και την ατμόσφαιρα και, ταυτόχρονα, προστατεύεις τα νυκτόβια άγρια ζώα που χρειάζονται το σκοτάδι για τον προσανατολισμό και την ασφάλειά τους.