ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΕΝΑΣ ΕΦΗΒΟΣ, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟ

Το αέναο σκρολάρισμα μετά το κλείσιμο των σχολείων είναι τεράστιο άγχος για τους γονείς εφήβων. Μία παιδοψυχίατρος δίνει συμβουλές για να αντιμετωπίσουν έφηβοι και γονείς τις προκλήσεις του καλοκαιριού.

Μέχρι την ηλικία των 12 ετών, όταν τα σχολεία σταματούν, τα summer camps αρχίζουν. Η αγωνία των γονιών για το τι θα κάνουν τα παιδιά τους όσο εκείνοι θα λείπουν στις δουλειές τους, τις περισσότερες φορές πληρώνεται αδρά. Ολόκληροι μισθοί κατατίθενται στον βωμό της δημιουργικής απασχόλησης, που - μεταξύ μας - πολλές φορές είναι μια ανέμπνευστη φύλαξη. Όταν όμως πρόκειται για την πίστα της εφηβείας, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Για τα παιδιά του Γυμνασίου και του Λυκείου το καλοκαίρι φαντάζει ως η απόλυτη απελευθέρωση από τα δεινά της σχολικής μελέτης. Για τους γονείς εφήβων πάλι, το ατελείωτο σκρολάρισμα, ο πρωινός ύπνος (μέχρι το μεσημέρι) και η διαρκής απραξία αποτελούν τον απόλυτο τρόμο.

Η απότομη αλλαγή της ρουτίνας φέρνει στην επιφάνεια μια σειρά από ρεαλιστικές και ψυχολογικές προκλήσεις. Η απουσία του σχολικού προγράμματος δημιουργεί ένα κενό το οποίο, αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να οδηγήσει σε καθημερινές τριβές.

Ποιες προκλήσεις έχει το καλοκαίρι για τους γονείς εφήβων;

Οι έφηβοι περιφέρονται χωρίς κανένα ενδιαφέρον στο άδειο σπίτι, παρουσιάζοντας μια εικόνα που εκνευρίζει αφάνταστα τους γονείς. Για να μιλήσουμε με ειλικρίνεια: σέρνονται. Κι αυτό εκτός από εκνευριστικό μπορεί να γίνει και πολύ ανησυχητικό. Οι περισσότεροι γονείς ανησυχούν όχι μόνο για το πώς περνάνε τις ώρες τους τα μεγαλύτερα παιδιά τους, όταν λείπουν, αλλά και για το ότι παρασύρονται σε μια μαλθακότητα που τους στερεί τη χαρά και τη δημιουργικότητα.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Στις ΗΠΑ, μία νέα μόδα εξαπλώνεται στον χώρο των καλοκαιρινών κατασκηνώσεων: τα digital detox camps. Δεν είναι φθηνά, υπόσχονται όμως να κρατήσουν τους συμμετέχοντες μακριά από τις οθόνες από την πρώτη κιόλας ημέρα, επανασυστήνοντάς τους την παλιά, καλή, πρόσωπο με πρόσωπο κοινωνική αλληλεπίδραση. Στην Ελλάδα, η κλασική κατασκήνωση είναι μια καλή διέξοδος.

Η μεγαλύτερη καλοκαιρινή πρόκληση για τις οικογένειες με παιδιά στην εφηβεία είναι η επικοινωνία. Η μετάβαση από τον «χειμερινό εαυτό» στον «καλοκαιρινό» απαιτεί ευελιξία. Ο έφηβος νιώθει ότι δικαιούται απόλυτη ελευθερία επειδή τελείωσε το σχολείο, ενώ οι γονείς ανησυχούν για την απώλεια του ελέγχου.

Τι συμβουλεύει η ειδικός τους γονείς εφήβων;

Η Dr. Willough Jenkins είναι μια διακεκριμένη παιδοψυχίατρος στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Είναι Διευθύντρια των υπηρεσιών Ψυχιατρικής Επειγόντων Περιστατικών στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια, ενώ εμφανίζεται συχνά στην τηλεόραση και σε έγκριτα περιοδικά για να εξηγήσει θέματα που αφορούν την ψυχική υγεία των παιδιών.

«Τα καλύτερα καλοκαίρια για τους εφήβους δεν είναι τα πλήρως προγραμματισμένα. Είναι εκείνα που έχουν ακριβώς τόση οργάνωση, ώστε να έχουν ένα σκοπό, χωρίς όμως να σκοτώνουν την ελευθερία που πραγματικά έχουν ανάγκη» αναφέρει.

Το στοίχημα είναι να εγκαταλείψετε την ιδέα ότι θα έχετε τον πλήρη έλεγχο στη ζωή του έφηβου παιδιού σας, να ξεχάσετε ότι θα πρέπει να είναι παραγωγικό (γιατί δεν πρέπει) και να το βοηθήσετε να ζήσει ένα καλοκαίρι που θα νιώθει ότι ήταν δικό του. Οι παρακάτω συμβουλές που δίνει η ειδικός μπορεί να σας φανούν χρήσιμες.

Ο ΕΦΗΒΟΣ ΝΙΩΘΕΙ ΟΤΙ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ ΑΠΟΛΥΤΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΕΠΕΙΔΗ ΤΕΛΕΙΩΣΕ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, ΕΝΩ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΑΝΗΣΥΧΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΩΛΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ.

Βρείτε μαζί κάτι καινούργιο για να μάθει

Όχι ένα μάθημα, όχι κάτι που έχετε προγραμματίσει, ούτε μια ενισχυτική διδασκαλία για να καλύψει τα κενά του. Κάτι που το ίδιο το παιδί θα επιλέξει. Μία τέχνη, ένα σπορ, μια τεχνική, ακόμη και μια ξένη γλώσσα με την προϋπόθεση ότι θα την έχει επιλέξει το ίδιο. Το καλοκαίρι προσφέρει ένα αρκετά ικανοποιητικό χρονικό διάστημα για να μάθει κανείς κάτι ευχάριστα.

Ένα καινούργιο μέρος να επισκεφτεί

Δεν χρειάζεται να είναι μακριά, μπορεί να είναι μια κοντινή απόδραση σε μια πόλη, μια μονοήμερη εκδρομή, κάπου που δεν έχει πάει ξανά... Στην Ελλάδα ευτυχώς συνηθίζουμε να πηγαίνουμε καλοκαιρινές διακοπές. Γιατί να μην σχεδιάσετε μαζί πού θα πάτε φέτος; Ζητήστε τη γνώμη του, αφήστε το να σχεδιάσει ένα μέρος της εκδρομής και θα έχει κάτι να περιμένει με προσμονή.

Επιλέξτε μια κοινή δραστηριότητα

Βρείτε μαζί κάτι που θα κάνετε μαζί. Όχι συνέχεια. Μία φορά αρκεί. Δεν εννοούμε κάποια οικογενειακή υποχρέωση, αλλά μια δραστηριότητα που θα κάνετε μαζί και θα είναι αποκλειστικά δική σας. Μπορεί να είναι μια συναυλία που θα επιλέξει το παιδί, μια βόλτα στα μαγαζιά, ένα θερινό σινεμά, μια βουτιά στη θάλασσα ή μία βόλτα με τα ποδήλατα. Το σημαντικό είναι να αφήσετε το παιδί να πάρει εκείνο την πρωτοβουλία και να επιλέξει ποια θα είναι αυτή η κοινή σας δραστηριότητα.

ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΛΗΡΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΑ. ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙΝΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑΝ ΣΚΟΠΟ ΚΑΙ ΜΑΖΙ ΜΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.

Ενθαρρύνετε το έφηβο παιδί σας να κάνει κάτι με τους φίλους του

Δεν χρειάζεται εσάς για να το κανονίσει αυτό, αλλά καλό είναι να το ενθαρρύνετε. Για τους έφηβους η παρέα με συνομήλικους είναι μια βιολογική ανάγκη, μία απαραίτητη φάση ανάπτυξης. Μην είστε απαγορευτικοί με τους φίλους του, ούτε και πολύ πιεστικοί, κατακρίνοντάς το επειδή δεν βγαίνει συχνά. Βρείτε τρόπους να ενθαρρύνετε την παρέα με παιδιά της ηλικίας του, χωρίς να αισθανθεί την παρέμβασή σας.

Βρείτε έναν τρόπο να κερδίσει κάτι

Μπορεί να είναι μια περιστασιακή δουλειά στο μαγαζί ενός γνωστού, ένα project για το οποίο θα ζητήσετε βοήθεια επί πληρωμή, μια δουλειά που θα του ζητήσετε να φέρει εις πέρας... οτιδήποτε θα του αποφέρει ένα μικρό χαρτζιλίκι και θα νιώσει εν μέρει οικονομικά ανεξάρτητο. Οι έφηβοι που αποκτούν μια σχετική οικονομική ανεξαρτησία και έχουν έναν λόγο να δίνουν το παρών κάπου, κερδίζουν κάτι που δεν μπορείς να τους το προσφέρεις στο πιάτο. Κι αυτό είναι σπουδαίο για τη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής τους.

ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΕΤΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΟΤΙ ΘΑ ΕΧΕΤΕ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΤΕ ΤΟΝ ΕΦΗΒΟ ΝΑ ΖΗΣΕΙ ΕΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΠΟΥ ΝΑ ΝΙΩΘΕΙ «ΔΙΚΟ» ΤΟΥ.

Σπρώξτε το έφηβο παιδί σας σε κάτι που δεν τολμά να κάνει

Το έφηβο παιδί χρειάζεται κάτι για να βγει από το comfort zone του. Να δοκιμάσει κάτι που το τρομάζει, μια άβολη συζήτηση, ένα νέο σπορ, μια τολμηρή εξερεύνηση, μια ανάληψη ευθύνης. Όχι κάτι που το τρομοκρατεί. Η αυτοπεποίθηση χτίζεται όταν αναγκάζεσαι να ξεπεράσεις τον εαυτό σου. Όσο κι αν δυσκολεύεται ένα παιδί στην εφηβεία να... ξεκουνήσει, είναι, τελικά, αυτό που χρειάζεται περισσότερο από όλα.

Μία (και μόνη) συμβουλή για το τέλος

Αν όλα αυτά σας φαίνονται πολλά, δύσκολα ή - αντίθετα - ασήμαντα, κρατήσαμε για το τέλος μια πιο προσωπική συμβουλή: το πρώτο καλοκαίρι που πέρασε ως έφηβη η κόρη μου, η παιδοψυχίατρος που συμβουλευόμαστε μας τόνισε να χαλαρώσουμε πρώτα εμείς οι γονείς. Να μην περιμένουμε τίποτε από εκείνη και να μην της ζητήσουμε τίποτε. Να προσπαθήσουμε όμως να κάνουμε μαζί της πράγματα που ξέρουμε ότι τη χαλαρώνουν, όπως μια αστεία σειρά στην τηλεόραση, ένα σινεμά, βόλτες για παγωτό.

Μπορεί το ζητούμενο για το δικό μας παιδί να ήταν τότε η χαλάρωση από το στρες, όμως το ζητούμενο για κάθε παιδί στην εφηβεία είναι να μη χάσει την επαφή με τους γονείς του. Γι' αυτό θα χρειαστεί με έξυπνους τρόπους και στρατηγικές υποχωρήσεις να μείνετε κοντά του, όχι μόνο με τους δικούς σας όρους, μα και με τους δικούς του, αφού πλέον... δεν είναι μικρό παιδί και δικαιούται να έχει άποψη για τη ζωή του.

Βρείτε εδώ τα audio articles που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή.

Για να ακούτε τα άρθρα του OW που είναι διαθέσιμα σε ηχητική μορφή, μπορείτε να μας ακολουθήσετε σε Spotify και σε Apple Podcasts.