ΚΑΝΕΙ ΚΑΛΟ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΩΡΙΑΣΗ;

Αν και η ψωρίαση αποτρέπει πολλούς ασθενείς από τη γυμναστική, τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν ότι η σωματική δραστηριότητα έχει συνολικά πολύ θετική επίδραση.

Περίπου το 2-3% στην Ελλάδα (κάπου 250.000 άνθρωποι) πάσχουν από ψωρίαση. Ανάλογα με τη σοβαρότητά της, αυτή η αυτοάνοση, φλεγμονώδης και μη μεταδοτική δερματοπάθεια προσβάλλει την ποιότητα της ζωής, τις συνήθεις δραστηριότητες και την ψυχική κατάσταση σε τέτοιο βαθμό, ώστε να κάνει την καθημερινότητα έναν εφιάλτη.

Η ψωρίαση είναι ένας πραγματικός γρίφος: αν ρωτήσεις 100 διαφορετικούς ανθρώπους για την έναρξή της, τις συνήθειες που μπορεί να πυροδοτούν σε αυτούς τις εξάρσεις και τους τρόπους με τους οποίους την αντιμετωπίζουν, θα πάρεις 100 διαφορετικές –και ποτέ απόλυτα σίγουρες– απαντήσεις.

Αν μιλήσεις με ανθρώπους που παλεύουν με την ψωρίαση, άλλοι θα σου πουν ότι συγκεκριμένες τροφές τούς προκαλούν περισσότερο ξύσιμο και πιο έντονες «πλάκες» και άλλοι όχι. Ή ότι ο ήλιος είναι «φάρμακο» για κάποιους ενώ για άλλους όχι.

Παρόμοια, οι απόψεις για τα αποτελέσματα της άσκησης στην ψωρίαση διίστανται: σε σχετικά posts που διάβασα στο Reddit, άλλοι θεωρούν ότι ο ιδρώτας, το σωματικό στρες και η μυϊκή καταπόνηση από την άσκηση τούς προκαλούν εξάρσεις, ενώ άλλοι αναφέρουν ότι δεν υπάρχει καμία επίδραση. Τι λένε όμως οι ειδικοί και οι έρευνες;

iStock

Τα καλά νέα

Σχεδόν όλες οι σχετικές έρευνες αναφέρουν ότι η τακτική άσκηση ή η σωματική δραστηριότητα επηρεάζουν θετικά την πορεία της ψωρίασης. Η Αμερικανίδα δερματολόγος Δρ. Sandra Oska αναφέρει πιο συγκεκριμένα ότι η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της δραστηριότητας των προφλεγμονωδών κυτοκινών, δηλαδή εκείνων των πρωτεϊνών που παίζουν σημαντικό ρόλο στη φλεγμονώδη αντίδραση η οποία είναι χαρακτηριστική της ψωρίασης. Βελτιώνει επιπλέον μεταβολικούς παράγοντες, όπως η ευαισθησία στην ινσουλίνη και το σπλαχνικό λίπος, που συνδέονται με τη νόσο.

iStock

Η Δρ. Oska υποστηρίζει ακόμα ότι μέθοδοι προπόνησης όπως το HIIT, όπου σύντομες περίοδοι έντονης άσκησης εναλλάσσονται με περιόδους ανάκαμψης, μπορεί να λειτουργούν ως στρεσογόνος παράγοντας βραχυπρόθεσμα, αλλά η σταθερή, συστηματική άσκηση γενικά μειώνει τη χρόνια φλεγμονή μακροπρόθεσμα». Αυτό επιβεβαιώνει μια έρευνα του 2024  στην οποία ανθρώποι με κατά πλάκας ψωρίαση (την πιο συνηθισμένη μορφή) ακολούθησαν ένα πρόγραμμα σωματικής δραστηριότητας 10 εβδομάδων: τα αποτελέσματα έδειξαν ότι «η αυξημένη σωματική δραστηριότητα μπορεί να είναι χρήσιμη στη διαχείριση της ψωρίασης και των συνοδών παθήσεών της» και αποτελεί μια υποσχόμενη παρέμβαση, που αξίζει να εφαρμόζεται σε μια εξατομικευμένη θεραπεία.

Μια ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας συμπεραίνει ότι η άσκηση έχει θετική επίδραση στις τιμές PASI (είναι ο δείκτης έκτασης και σοβαρότητας της ψωρίασης) και στην αντιμετώπιση των οξειδωτικών παραγόντων στρες. Προτείνει, λοιπόν, την άσκηση ως μια «εύκολα προσβάσιμη, οικονομική και ενδυναμωτική» συμπληρωματική θεραπεία, που δίνει στους ασθενείς μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στα συμπτώματά τους.

Είναι αλήθεια ότι αν πάσχεις από ψωρίαση, έχεις πολλούς λόγους να αποφεύγεις την άσκηση. Μπορεί να σε εμποδίζουν πρακτικά η σοβαρότητα των συμπτωμάτων, η ευαισθησία του δέρματός σου ή οι τοπικές θεραπείες που ακολουθείς. Ή, απλώς, να μην έχεις καμία όρεξη για δραστηριότητες ή να ντρέπεσαι να βρίσκεσαι ανάμεσα σε κόσμο. Όλα αυτά είναι εμπόδια που τα αναγνωρίζουν οι ειδικοί, τονίζοντας όμως ότι η άσκηση είναι ωφέλιμη για τη συνολική σωματική και ψυχική σου υγεία.

iStock

Ο δεκάλογος της προπόνησης

Εφόσον το πάρεις απόφαση να μπεις σε ένα πρόγραμμα άσκησης, εξέτασε τα εξής:

• Το είδος της άσκησης που ενδείκνυται για σένα εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως τα σημεία όπου εμφανίζεις βλάβες. Επειδή η τριβή και οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα ή να προκαλέσουν νέες βλάβες, κάποιες μορφές προπόνησης (για παράδειγμα, το τρέξιμο) καλό είναι να αποφεύγονται.
• Άλλοι παράγοντες που πρέπει να λάβεις υπόψη για να επιλέξεις το καταλληλότερο για σένα είδος προπόνησης είναι τα σημεία του σώματος όπου ιδρώνεις περισσότερο, η παρουσία βλαβών σε σημεία που κάνουν επώδυνη την άσκηση και οι παρενέργειες από τα φάρμακα που παίρνεις. Αν, για παράδειγμα, υπάρχουν βλάβες στα πόδια, τότε απόφυγε τα βάρη, ενώ αν παίρνεις μεθοτρεξάτη, που προκαλεί κόπωση, μην ξεκινήσεις επίπονες προπονήσεις.
• Αν πάσχεις από ψωριασική αρθρίτιδα, που σου προκαλεί πόνο στις αρθρώσεις, δυσκαμψία και κόπωση, προτίμησε χαμηλής έντασης άσκηση όπως το κολύμπι (ή προγράμματα ασκήσεων μέσα στο νερό), το περπάτημα και η γιόγκα.
• Μη φοράς στενά ρούχα, που μπορεί να κάνουν το δέρμα πιο ευαίσθητο, να το ερεθίσουν και να εντείνουν τις πλάκες. Προτίμησε πιο φαρδιά ρούχα, που «αναπνέουν», με υφάσματα τα οποία απομακρύνουν τον ιδρώτα από το δέρμα και τον κάνουν να εξατμίζεται γρήγορα.
• Κάνε ντους μετά την άσκηση, ώστε να μη μείνει για πολλή ώρα ο ιδρώτας πάνω στο δέρμα σου και το ερεθίσει.
• Το σωστό ζέσταμα μειώνει τη δυσκαμψία και προετοιμάζει τους μυς, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο τραυματισμών. Αντίστοιχα, η αποθεραπεία με ήπιο περπάτημα ή ελαφρές διατάσεις βοηθά το σώμα να επανέλθει ομαλά μετά την άσκηση.
• Για να αποφύγεις τα αδιάκριτα βλέμματα, γυμνάσου στο σπίτι: φόρεσε άνετα ρούχα και αναζήτησε στο διαδίκτυο βίντεο με ασκήσεις που σου είναι ευχάριστες και ανταποκρίνονται στις δικές σου ανάγκες.
• Μην ξεχνάς να αναπληρώνεις το νερό που χάνεις ιδρώνοντας. Η επαρκής και σωστή ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική για το ψωριασικό δέρμα, γιατί μειώνει τον κίνδυνο εξάρσεων.
• Δείξε σταθερότητα και συνέπεια: είναι προτιμότερη η ήπια καθημερινή σωματική δραστηριότητα, όπως το περπάτημα, το ανέβασμα στο σπίτι με τις σκάλες ή ακόμα και ασκήσεις όταν κάθεσαι στην καρέκλα του γραφείου, παρά ένα εντατικό πρόγραμμα εκγύμνασης που είναι πιθανό να παρατήσεις σε περίπτωση έξαρσης.
• Είναι χρήσιμο να συμβουλευτείς τον/τη δερματολόγο που σε παρακολουθεί, για να σου προτείνει ποιο είδος άσκησης να κάνεις ή να αποφύγεις.