ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΩΣ ΠΡΟΟΔΟ ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΗΜΑ

Ο τρόπος που μιλάς στον εαυτό σου έπειτα από μια αποτυχία σου μπορεί να καθορίσει την έκβαση που θα έχει αυτή στο μέλλον.

Όλοι λέμε πως είμαστε προετοιμασμένοι για μια αποτυχία, μέχρι τη στιγμή που αυτή θα συμβεί: μια επιχείρηση στην οποία επένδυσες σχεδόν όλα σου τα χρήματα και έπεσε έξω, το πρώτο ραντεβού με το κορίτσι που τόσους μήνες πολιορκούσες να λήγει με την ατάκα της «σε βλέπω φιλικά», η τούρτα-έκπληξη Dubai chocolate στην αγαπημένη συνάδελφο που δεν ήξερες ότι έχει αλλεργία στα φιστίκια. Καταστάσεις που θα σε «ζορίσουν» και θα φέρουν στην επιφάνεια μια πλευρά του εαυτού σου που ίσως είναι άγνωστη ακόμα και σ’ εσένα.

Οι αποτυχίες στη ζωή είναι αναπόφευκτες. Το πώς θα τις αντιμετωπίσεις, όμως, είναι αυτό που τελικά θα καθορίσει πραγματικά την έκβασή τους: Θα σηματοδοτήσουν για εσένα το οριστικό τέλος μιας διαδρομής ή θα τις εκλάβεις ως ένα χρήσιμο μάθημα για το μέλλον; Για να δοκιμάσεις ξανά, με περισσότερη πείρα και αυτοπεποίθηση;

Ο Jeff Haden, συγγραφέας και motivational speaker, πιστεύει πως το αφήγημα που λέμε στον εαυτό μας έπειτα από μια αποτυχία είναι αυτό που θα την χαρακτηρίσει ως τέτοια ή ως ευκαιρία για μάθηση, ανάπτυξη και ανθεκτικότητα.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Με το σωστό αφήγημα η αποτυχία γίνεται… επιτυχία

Όπως εξηγεί ο Haden, λοιπόν, όταν λέμε στον εαυτό μας τη σωστή ιστορία, η αποτυχία γίνεται κάτι από το οποίο μπορούμε να μάθουμε και να αναπτυχθούμε. Έρευνες δείχνουν, μάλιστα, πως ακολουθώντας αυτή την τακτική μας βοηθά να είμαστε πιο χαρούμενοι και πιο υγιείς:

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Research in Personality διαπίστωσε ότι τα άτομα που ενσωματώνουν στοιχεία προσωπικής ανάπτυξης στις αφηγήσεις τους σχετικά με δικά τους σφάλματα ή παραπτώματα, βιώνουν αυξημένα επίπεδα ευεξίας, αυτοσυμπόνιας και ικανότητας συγχώρεσης προς τους άλλους. Λέγοντας, λοιπόν, στον εαυτό σου ότι από ένα λάθος έχεις να μάθεις, όχι μόνο θα νιώθεις καλύτερα, αλλά θα δείχνεις και μεγαλύτερη κατανόηση όταν οι άλλοι κάνουν λάθη.

ΟΙ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΕΣ. ΤΟ ΠΩΣ ΘΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙΣ, ΟΜΩΣ, ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΤΕΛΙΚΑ ΘΑ ΚΑΘΟΡΙΣΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΟΥΣ.

Άλλη έρευνα δείχνει ότι ο τρόπος με τον οποίο το στρες μιας αποτυχίας σε επηρεάζει δεν εξαρτάται από το επίπεδο ή την ποσότητα του στρες που βιώνεις, αλλά από το πώς αντιλαμβάνεσαι αυτό το στρες. Πώς αποδείχτηκε αυτό; Ερευνητές έθεσαν σε 30.000 ενήλικες δύο ερωτήματα:

• Πόσο στρες βίωσες τον τελευταίο χρόνο;
• Πιστεύεις ότι το στρες είναι επιβλαβές για την υγεία σου;

Στη συνέχεια, παρακολούθησαν τα άτομα αυτά για τα επόμενα οκτώ χρόνια και διαπίστωσαν ότι:

Τα άτομα που δήλωσαν ότι βίωσαν έντονο στρες τον προηγούμενο χρόνο είχαν 43% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου, αλλά μόνο εφόσον πίστευαν επίσης ότι το στρες αυτό ήταν επιβλαβές για την υγεία τους.

Τα άτομα που δήλωσαν ότι βίωσαν έντονο στρες, αλλά δεν το θεωρούσαν επιβλαβές για την υγεία τους, δεν διέτρεχαν μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου. Μάλιστα, είχαν τις λιγότερες πιθανότητες θανάτου από όλους τους συμμετέχοντες στη μελέτη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δήλωσαν ότι βίωσαν ελάχιστο ή καθόλου στρες.

Οι ερευνητές κατέληξαν ότι, κατά τη διάρκεια αυτής της οκταετίας, 182.000 άνθρωποι δεν πέθαναν πρόωρα εξαιτίας του στρες, αλλά εξαιτίας της πεποίθησης ότι το στρες ήταν επιβλαβές γι' αυτούς.

ΤΟ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΜΑΣΤΕ ΤΟ ΣΤΡΕΣ ΩΣ ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΕΝΙΟΤΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΟ, ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΜΕ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΑΝΤΙΔΡΑ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ.

Αυτό επιβεβαιώνεται και από άλλη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Experimental Psychology και δείχνει πως όταν οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την αντίδρασή τους στο στρες ως κάτι ωφέλιμο –όταν βλέπουν δηλαδή την αυξημένη καρδιακή συχνότητα και τον ταχύτερο ρυθμό αναπνοής, ως σήμα ότι το σώμα τους προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει μια πρόκληση– η αρτηριακή τους πίεση δεν ανεβαίνει. Τα συμπτώματά τους, δηλαδή, είναι όμοια με αυτά που εμφανίζονται σε στιγμές έντονης χαράς ή θάρρους.

Τι θέλουν να πουν οι ειδικοί με τα παραπάνω; Πως το να σκεφτόμαστε διαφορετικά το στρες –ως κάτι που ενίοτε μπορεί να είναι και θετικό– αλλάζει τον τρόπο με τον οποίον αντιδρά το σώμα μας. «Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα, η οπτική γωνία είναι το παν. Και αυτή η οπτική συχνά πηγάζει από το αφήγημα που λέμε στον εαυτό μας», καταλήγει ο ειδικός.

Όταν, δηλαδή, νιώθεις νευρικότητα ή στρες πες στον εαυτό σου ότι το σώμα σου προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει μια πρόκληση. Και ότι το στρες σε βοηθά να αναλάβεις δράση, να ανταποκριθείς στην περίσταση και να επιλύσεις ένα πρόβλημα. Πες στον εαυτό σου να βλέπει το άγχος ως ένδειξη ότι έχεις την ευκαιρία να κάνεις τη ζωή σου καλύτερη.

Το ίδιο ισχύει και για τις στιγμές που αποτυγχάνεις. Η αποτυχία δεν είναι ποτέ ευχάριστη, όμως αποτελεί μια ευκαιρία: να μάθεις, να εξελιχθείς, να κάνεις τα πράγματα διαφορετικά την επόμενη φορά. «Η αποτυχία είναι μια ευκαιρία για βελτίωση. Ίσως όχι εκείνη τη στιγμή, αλλά σίγουρα στο μέλλον», υπενθυμίζει ο Haden. Αρκεί να πεις στον εαυτό σου τη σωστή ιστορία για τη συγκεκριμένη αποτυχία κάθε φορά. Γιατί αυτή είναι που θα θέσει το πλαίσιο για όσα θα ακολουθήσουν.

Βρείτε εδώ τα audio articles που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή.

Για να ακούτε τα άρθρα του OW που είναι διαθέσιμα σε ηχητική μορφή, μπορείτε να μας ακολουθήσετε σε Spotify και σε Apple Podcasts.