ΜΗΠΩΣ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΞΕΣΠΑΣ ΔΕΝ ΣΟΥ ΚΑΝΕΙ ΚΑΛΟ;

Η συναισθηματική εκτόνωση είναι μια διαδικασία που μπορεί να σε ωφελήσει, αρκεί να γνωρίζεις ποιες παγίδες να αποφύγεις.

Όταν κάτι σε θυμώνει, σε απογοητεύει ή σε πιέζει, είναι φυσικό να θέλεις να το μοιραστείς με κάποιον, για να μπορέσεις να το βγάλεις από μέσα σου και να νιώσεις καλύτερα. Είναι όμως κάθε ξέσπασμα πραγματικά ανακουφιστικό; Πότε η συναισθηματική εκτόνωση παύει να σε βοηθά και αρχίζει να επιβαρύνει εσένα και τους γύρω σου;

Όταν εκφράζεις όσα νιώθεις με υγιή τρόπο, η εσωτερική ένταση μειώνεται και ο οργανισμός βιώνει λιγότερο στρες. Αντίθετα, όταν η εκτόνωση γίνεται δυσλειτουργικά, μπορεί να καταλήξεις να αισθάνεσαι ακόμη χειρότερα, εξηγεί σε άρθρο της στο ΤΙΜΕ η ψυχίατρος Judith Joseph.

Ποιος μας επηρεάζει;

Ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεσαι τα αρνητικά συναισθήματα δεν διαμορφώνεται τυχαία. Συχνά αναπαράγεις συμπεριφορές που παρατηρούσες στα πρόσωπα που είχες ως πρότυπα. Αν μεγάλωσες, για παράδειγμα, με έναν γονέα που απέφευγε να εκφράσει λεκτικά όσα τον απασχολούσαν και ξεσπούσε χτυπώντας πόρτες, ενδέχεται να κάνεις το ίδιο.

Οι επιρροές, βέβαια, δεν προέρχονται μόνο από την οικογένεια. Μπορεί, π.χ., να υιοθετήσεις δυσλειτουργικούς τρόπους εκτόνωσης και μέσα από έναν επαγγελματικό χώρο που αποθαρρύνει την έκφραση συναισθημάτων και «προωθεί» τη σιωπή.

Ο ρόλος της ψυχοθεραπείας

Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να αντιμετωπίζεις τη συναισθηματική εκτόνωση ως μια διαδικασία που θα σε απαλλάξει αυτομάτως από όσα σε βαραίνουν. Κάτι αντίστοιχο μπορεί να περιμένεις από την ψυχοθεραπεία.

Όπως αναφέρει η ειδικός, στην πραγματικότητα η ψυχοθεραπεία απαιτεί ουσιαστική προσωπική δουλειά. Δεν αρκεί να περιγράψεις όσα σου συμβαίνουν και να περιμένεις από κάποιον άλλον την όποια λύση. Μπορεί να έρθεις αντιμέτωπος με δύσκολες αναμνήσεις, περίπλοκες σχέσεις και αρνητικά μοτίβα σκέψης – και όλα αυτά χρειάζεται να τα επεξεργαστείς.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Σε ποιον απευθύνεσαι και πότε;

Άλλο να μοιράζεσαι κάτι που σε απασχολεί και άλλο να μετατρέπεις τους γύρω σου σε μόνιμους αποδέκτες κάθε αρνητικού σου συναισθήματος. Όταν ξεσπάς πάνω τους χωρίς να υπολογίζεις πώς αισθάνονται ή αν μπορούν να σε ακούσουν, υπάρχει ο κίνδυνος να τους εξαντλήσεις.

Γι' αυτό έχει σημασία να επιλέγεις προσεκτικά σε ποιον απευθύνεσαι. Δεν χρειάζεσαι έναν ολόκληρο στρατό ακροατών, αλλά έναν άνθρωπο με τον οποίο μπορείς να μοιραστείς όσα σε απασχολούν.

Σκέψου επίσης αν έχει συναισθηματική διαθεσιμότητα να σε ακούσει. Μπορεί, για παράδειγμα, να φέρεις σε δύσκολη θέση έναν φίλο που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες όταν παραπονιέσαι για το πόσο δύσκολο είναι να βρεις καθαρίστρια για τη μονοκατοικία σου.

Τέλος, μην ξεσπάς σε ανθρώπους που έχουν λιγότερη εξουσία από εσένα. Το παιδί σου, για παράδειγμα, μπορεί να ανησυχεί σιωπηλά όταν σε ακούει να περιγράφεις τα προβλήματα της προσωπικής σου ζωής. Αντίστοιχα, η οικιακή βοηθός σου μπορεί να μη σου εκφράσει ποτέ ότι δεν θέλει να ακούει τα παράπονά σου για τον προϊστάμενό σου.

Η ΕΚΤΟΝΩΣΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΠΙΟ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΣΕ ΑΚΟΥΕΙ ΔΕΝ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΝΑ ΣΥΜΦΩΝΕΙ ΜΑΖΙ ΣΟΥ, ΑΛΛΑ ΣΕ ΒΟΗΘΑ ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ.

Ρωτάς αν ο άλλος έχει διάθεση να σε ακούσει;

Σε αντίθεση με έναν ψυχοθεραπευτή, ο οποίος είναι επαγγελματίας και αμείβεται για να σε ακούει, μια φιλική σχέση προϋποθέτει αμοιβαιότητα. Πριν αρχίσεις να μοιράζεσαι όσα σε βαραίνουν, χρειάζεται να δώσεις στον άλλον τη δυνατότητα να επιλέξει αν μπορεί και αν θέλει να σε ακούσει. Εξίσου σημαντικό είναι να παρατηρείς τις αντιδράσεις του. Αν δεν δείχνει διάθεση να συμμετάσχει στη συζήτηση, ίσως έχει ήδη επιβαρυνθεί.

Η ενσυναίσθηση συμβάλλει σε μια πιο θετική εμπειρία για τον άνθρωπο που μοιράζεται τα προβλήματά του. Με άλλα λόγια, το να αισθάνεσαι ότι ο άλλος σε ακούει με ενδιαφέρον και συμπόνια έχει σημασία. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνεί με όλα όσα λες.

Μήπως κάνεις μονόλογο;

Η συναισθηματική εκτόνωση δεν χρειάζεται να είναι ένας ατελείωτος μονόλογος. Αν θέλεις να αποφύγεις τη συναισθηματική υπερφόρτωση του άλλου, χρειάζεται να αφήνεις χώρο στον διάλογο. Η εκτόνωση μπορεί να γίνει πιο ουσιαστική όταν ο άνθρωπος που σε ακούει δεν περιορίζεται στο να συμφωνεί μαζί σου, αλλά σε βοηθά να εξετάσεις διαφορετικές οπτικές, θέτοντάς σου ερωτήματα και προσφέροντας εποικοδομητική ανατροφοδότηση.

Τέλος, αναρωτήσου αν στη σχέση σου με τους ανθρώπους στους οποίους απευθύνεσαι υπάρχει χώρος και για τα δικά τους συναισθήματα. Μια ουσιαστική σχέση χρειάζεται ισορροπία ανάμεσα σε όσα μοιράζεσαι και σε όσα είσαι πρόθυμος να ακούσεις. Αν βρίσκεσαι διαρκώς στη θέση εκείνου που εκτονώνεται χωρίς να δίνεις στον άλλον τον χρόνο και τον χώρο να μιλήσει για τη δική του ζωή, κινδυνεύεις να τον εξαντλήσεις συναισθηματικά.