ΤΙ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΝΙΩΘΕΙΣ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΣΗΜΕΡΑ
Έχουμε αμέτρητους λόγους να απελπιζόμαστε για όσα συμβαίνουν στον κόσμο σήμερα, ενώ και η προσωπική ζωή του καθενός δεν είναι πάντα εύκολη. Όμως, αυτή δεν είναι ολόκληρη η εικόνα.
Η κατάσταση στον κόσμο είναι πράγματι ζοφερή. Από πού να το πιάσει κανείς; Από αυτούς που κυβερνούν τον πλανήτη και καθορίζουν ως έναν βαθμό τις ζωές μας; Από τους κατά τόπους πολέμους και τη γενοκτονία στη Γάζα; Από την κλιματική κρίση, οι επιπτώσεις της οποίας οδηγούν ήδη σε δραματικές καταστροφές (έχετε δει τι συμβαίνει το τελευταίο διάστημα στη Νέα Ορλεάνη);
Να έρθω στα δικά μας; Στις γυναικοκτονίες, στις αυτοκτονίες εφήβων, στην ξενοφοβία, στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πληθυσμού και που προκαλούν τρομερή ψυχική πίεση;
Έχουμε αμέτρητους λόγους να απελπιζόμαστε και είναι εξαιρετικά δύσκολο να διατηρήσουμε τη χαρά και την αισιοδοξία μας καθημερινά, όταν έχουμε επαφή με την πραγματικότητα. Βέβαια, συμβαίνουν και καλά πράγματα στον κόσμο. Και κάτι που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι ανάμεσά μας που χρησιμοποιούν συστηματικά τις γνώσεις, τους πόρους και την καλή τους την καρδιά για να προσφέρουν σε άλλους ανθρώπους, χωρίς κανένα προσωπικό όφελος.
Τους έχεις σίγουρα συναντήσει αν έχεις βρεθεί σε κάποιο δημόσιο νοσοκομείο, είτε στα επείγοντα είτε για νοσηλεία: παρά τις τριτοκοσμικές συνθήκες που κατά κανόνα επικρατούν εκεί, κακοπληρωμένοι γιατροί και νοσηλευτές, φορτωμένοι με ατελείωτες ώρες δουλειάς, δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό για τη φροντίδα των ασθενών.
Έχεις σίγουρα διαβάσει γι’ αυτούς, ειδικά αν παρακολουθείς την αρθρογραφία του OW. Μένοντας στα πολύ πρόσφατα, θα σου θυμίσω ότι σε λίγο καιρό ξεκινά η λειτουργία του πρώτου Ιατρείου Πόνου για άτομα με αυτισμό στο Λαϊκό, πρωτοβουλία της αναισθησιολόγου Μαρία Πούλου με την οποία μιλήσαμε.
Την ίδια ώρα, στην Ιατρική Σχολή υπάρχει η Μονάδα Ανακουφιστικής Αγωγής «Τζένη Καρέζη», όπου άνθρωποι με καταληκτικές νόσους αντιμετωπίζονται από το προσωπικό με τρόπο συγκινητικό – φυσικά, πρέπει να διανυθούν ακόμα πολλά χιλιόμετρα για να ενσωματωθεί θεσμικά η ανακουφιστική φροντίδα στο σύστημα υγείας.
Σε μια εποχή που σε πιάνει απελπισία σκρολάροντας στα social media και βλέποντας να προωθούνται (και να καλοπληρώνονται) influencers αμφίβολου background, που κατά κανόνα κάτι θέλουν να σου πουλήσουν, υπάρχει μια άλλη κατηγορία δημιουργών περιεχομένου –αποκαλούνται και science influencers– που φιλοδοξούν να κάνουν τον κόσμο καλύτερο βασιζόμενοι στις επιστημονικές γνώσεις τους. Κάποιοι από αυτούς μίλησαν στο OW και εξήγησαν ότι τέτοιες γνώσεις πρέπει να μοιράζονται για να μπαίνει φρένο στην παραπληροφόρηση.
ΟΣΟ ΧΩΡΟ ΔΙΝΟΥΜΕ ΜΕΣΑ ΜΑΣ ΣΤΑ ΑΣΧΗΜΑ, ΑΛΛΟ ΤΟΣΟ ΧΩΡΟ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΔΙΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΚΑΛΑ.
Δεν θα κουράσω με παραπάνω παραδείγματα, αλλά έχει σημασία –και είναι, βέβαια, στο δικό μας χέρι– να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα: Κάποια πράγματα πάνε χειρότερα και κάποια πάνε καλύτερα. Όσο χώρο δίνουμε μέσα μας στα άσχημα, όσο παλεύουμε για να τα αντιμετωπίσουμε ή να τα αλλάξουμε, άλλο τόσο χώρο χρειάζεται να δίνουμε στα καλά.
Είναι πολύ εύκολο τα άσχημα να μας καταβροχθίζουν, να μας καταρρακώνουν, να μας στερούν την ελπίδα. Αν, μάλιστα, είσαι ένας άνθρωπος που έχει πληγεί άμεσα –από κάποια καταστροφή, κάποια τραγωδία, από κάποιο ψυχικό νόσημα– μοιάζει αδύνατο να μπορέσεις να δεις το καλό γύρω σου. Ακόμα κι αν το δεις, είναι δύσκολο να το νιώσεις, να το αφήσεις να σου απαλύνει το τραύμα. Χρειάζεται πάρα πολλή δουλειά για να μπορέσει να γίνει αυτό. Δεν αξίζει, όμως, τον κόπο;
Διάβαζα κάποια στιγμή ένα άρθρο της ψυχοθεραπεύτριας Moya Sarner στον Guardian, στο οποίο έλεγε πως «αν μπορούμε να μένουμε λίγο στα καλά και τα όμορφα και στην προοπτική αυτών, χτίζουμε σιγά-σιγά τα θεμέλια ώστε να έρθουν ακόμα περισσότερα καλά […] σαν τα πρώτα τούβλα στην αρχή μιας γέφυρας που μπορεί να μας πάει σε μια καλύτερη ζωή ή μια καλύτερη ψυχική κατάσταση κάποια μέρα».
Η πρότασή της δεν εντάσσεται σε κάποιο μανιφέστο θετικής ψυχολογίας. Είναι ένα ρεαλιστικό κάλεσμα που μπορεί να δοκιμάσει ο καθένας μας όταν τα πράγματα στη ζωή του δεν πάνε καλά: Να υπάρχει κάπου στο μυαλό μας η σκέψη της προοπτικής ότι θα φτιάξουν.
«Οι άνθρωποι έχουν την ικανότητα να καταστρέφουν, αλλά και την ικανότητα να σκέφτονται και να νιώθουν, να δημιουργούν και να αναπτύσσονται», καταλήγει στο άρθρο της η ίδια. «Μπορούμε, λοιπόν, πάντα να στρώνουμε τα τούβλα αυτής της γέφυρας, πηγαίνοντας π.χ. για ψυχοθεραπεία ή κάνοντας πράγματα που θρέφουν την ψυχή μας, όπως η επίσκεψη σε έναν χώρο τέχνης. Εκεί μπορούμε να βλέπουμε τι πραγματικά δεν πηγαίνει καλά στη ζωή μας και τι, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μας, μπορούμε να αλλάξομε».