ΑΥΤΗ Η ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙΕΙ ΛΙΠΟΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΩΦΕΛΕΙ ΜΟΝΟ ΕΣΕΝΑ

Το plogging, το κίνημα που γεννήθηκε στη Σουηδία και εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο, βελτιώνει την υγεία, καίει περισσότερο λίπος απ’ όσο νομίζουμε και αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ευθύνη μας απέναντι στους κοινόχρηστους χώρους.

Περπατάς, σκύβεις, σηκώνεις το σκουπίδι που βλέπεις στα πόδια σου, το βάζεις στη σακούλα και συνεχίζεις, επαναλαμβάνοντας τη διαδικασία ξανά και ξανά. Ακούγεται απλό, όμως το plogging –από το jogging και το plocka upp, που θα πει «μαζεύω» στα σουηδικά– είναι από τις καλύτερες συνήθειες που μπορείς να υιοθετήσεις για την υγεία σου και τον πλανήτη. Το κίνημα ξεκίνησε το 2016 o Σουηδός Erik Ahlströ και έως το 2018 το plogging μετρούσε 2 εκατομμύρια πιστούς σε 100 χώρες, που το εφάρμοζαν ευλαβικά σε καθημερινή βάση.

Το plogging έγινε ανάρπαστο στα social media και είχε μεγάλη απήχηση στις οικολογικά ανήσυχες μερίδες του πληθυσμού. Έλειπαν όμως τα δεδομένα για τη γενική εικόνα. Οι περισσότερες μελέτες εξέτασαν μεμονωμένες δράσεις καθαρισμού παραλιών ή σχολικά προγράμματα, χωρίς ξεκάθαρα στοιχεία για το προφίλ των ανθρώπων που επιλέγουν να φροντίσουν την υγεία τους μαζί με του πλανήτη, μαζεύοντας σκουπίδια από μόνοι τους σε καθημερινή ή εβδομαδιαία βάση.

Το κενό αποφάσισαν να καλύψουν ερευνητές από το Central Queensland University στην Αυστραλία, ρωτώντας 547 ενήλικες που συνέλεγαν τακτικά σκουπίδια όποτε βρίσκονταν σε εξωτερικούς χώρους πόσο συχνά και γιατί το κάνουν.

Οι περισσότεροι συστηματικοί ploggers μαζεύουν σκουπίδια στη γειτονιά τους, σε κοντινά πάρκα, σε παραλίες και μονοπάτια που κάνουν πεζοπορία. iStock

Τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα

Οκτώ στους δέκα δήλωσαν ότι βγαίνουν για plogging τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, ενώ αρκετοί ξεπερνούν τις τρεις φορές, με συνηθέστερα μέρη τη γειτονιά τους, κοντινά πάρκα, παραλίες και μονοπάτια που κάνουν πεζοπορία. Οι περισσότεροι μαζεύουν μικρές ποσότητες, λιγότερο από μισή σακούλα, αλλά το κάνουν με συνέπεια και χωρίς να τους το επιβάλλει κάποιος.

Σχετικά με τους λόγους που επιδίδονται στο plogging:

• 13% βρίσκουν την παρουσία σκουπιδιών αντιαισθητική.
• 7% βιώνουν αρνητικά συναισθήματα στη θέα τους, όπως θυμό, ενόχληση ή στενοχώρια.
• 15% εμπνεύστηκαν από τρίτους, όπως κοινοτικά ή δημόσια προγράμματα καθαριότητας, τα μέσα ενημέρωσης, φίλους ή μέλη της οικογένειας.
• 8% θέλουν να είναι παράδειγμα προς μίμηση, κυρίως για τα παιδιά ή την κοινότητα.
• 18% θεωρούν ότι η συλλογή των σκουπιδιών είναι υποχρέωση προς την κοινωνία.
• 18% θέλουν να αποτρέψουν τη ρύπανση του εδάφους και των υδάτων.
• 11% για την προστασία ανθρώπων και ζώων.
• 11% λόγω περιβαλλοντικής συνείδησης.

Μια 25χρονη δήλωσε ότι μισεί που βρίσκονται παντού. «Είναι ωραίο να βλέπεις τη φύση όπως φτιάχτηκε για να είναι, όχι γεμάτη σκουπίδια». Μια 29χρονη κινητοποιήθηκε όταν είδε θαλασσοπούλια μπλεγμένα σε πλαστικά, ενώ ένας άνδρας 61 ετών δήλωσε: «Πιστεύω ότι αν οι άνθρωποι με βλέπουν να μαζεύω τα σκουπίδια άλλων, θα βοηθήσει να αλλάξει η νοοτροπία του “δεν είναι δικό μου, άρα δεν είναι ευθύνη μου”».

Οι περισσότεροι θεωρούν ότι η συλλογή των σκουπιδιών είναι υποχρέωση προς την κοινωνία και θέλουν να αποτρέψουν τη ρύπανση του εδάφους και των υδάτων. iStock

Περισσότερα οφέλη από το απλό περπάτημα

Παρότι το plogging περιλαμβάνει τη λέξη jogging, η λογική του επικεντρώνεται στο περπάτημα, για ευνόητους λόγους – δεν μου φαίνεται πολύ εύκολο να τρέχεις και να μαζεύεις σκουπίδια. Για το περπάτημα, οι συστάσεις είναι περιττές. Είναι από τα πιο χρήσιμα δώρα που μπορείς να κάνεις στην υγεία σου, αφού ακόμα και η ήπια σωματική δραστηριότητα σε εξωτερικούς χώρους ενισχύει την πρόληψη ασθενειών και διαταραχών όπως η υπέρταση, η παχυσαρκία, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης τύπου 2, ορισμένοι τύποι καρκίνου, η άνοια, η κατάθλιψη και το άγχος.

Σκέψου, λοιπόν, τι αναβάθμιση κάνεις στην άσκησή σου όταν βάλεις στην εξίσωση τις φορές που θα κάνεις κάθισμα, θα τεντωθείς ή θα σκύψεις για να μαζέψεις σκουπίδια. Μια μελέτη του 2022 από την Ινδία μέτρησε τις φυσιολογικές επιδράσεις του plogging και διαπίστωσε ότι καίει περισσότερο λίπος από το απλό jogging, παρότι η συνολική ενεργειακή δαπάνη είναι παρόμοια. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εξήγηση βρισκόταν στις προαναφερθείσες μικρο-κινήσεις που ενεργοποιούν περισσότερες μυϊκές ομάδες και διατηρούν τον καρδιακό ρυθμό σε διαρκή διακύμανση (σαν πολύ ελαφριά διαλειμματική άσκηση), βελτιώνοντας τον μεταβολισμό των λιπιδίων.

Το plogging, με τις μικρο-κινήσεις που θα κάνεις για να μαζέψεις τα σκουπίδια, καίει περισσότερο λίπος από το απλό jogging. iStock

Το προφίλ του παθιασμένου plogger

Η αυστραλιανή μελέτη εντόπισε τρεις παράγοντες που προβλέπουν ποιοι είναι πιθανότερο να ασχοληθούν συστηματικά με το plogging:

Μέση ηλικία

Άτομα ηλικίας 40–60 ετών είχαν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να μαζεύουν σκουπίδια σε εβδομαδιαία βάση, ενδεχομένως λόγω περισσότερου ελεύθερου χρόνου, μεγαλύτερης επίγνωσης για θέματα υγείας ή νοσταλγίας για τους πιο καθαρούς δημόσιους χώρους του παρελθόντος.

Κίνητρο για σωματική δραστηριότητα

Οι άνθρωποι που ήταν γενικά πιο δραστήριοι σωματικά είχαν 2,8 φορές περισσότερες πιθανότητες να εμπλακούν συστηματικά με το plogging.

Προηγούμενη συμμετοχή σε δράσεις καθαριότητας

Η παλαιότερη συμμετοχή σε σχετικές δράσεις συνδέθηκε με σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες το άτομο να συνεχίσει να μαζεύει σκουπίδια με δική του πρωτοβουλία.

Αν όχι εμείς, τότε ποιος;

Οι πλαστικές σακούλες χρειάζονται περίπου 20 χρόνια για την αποσύνθεσή τους, τα καλαμάκια 200 χρόνια και τα πλαστικά μπουκάλια 450 χρόνια. Πέρα από την προστασία της άγριας ζωής και της ανθρώπινης υγείας από τα μικροπλαστικά, που φτάσουν στην τροφή και το νερό μας, το να βλέπεις κάποιον να σκύβει για να μαζέψει σκουπίδια μπορεί να αλλάξει την κοινωνία.

Η αυστραλιανή μελέτη έδειξε ότι πολλοί συμμετέχοντες ξεκίνησαν επειδή είδαν άλλους να το κάνουν, και τώρα οι ίδιοι εμπνέουν τα παιδιά τους, τους γείτονες και αγνώστους. Όπως είπε μια 42χρονη από την Αυστραλία, «ποιος άλλος θα τα μαζέψει; Όλοι έχουμε ευθύνη να φροντίζουμε το περιβάλλον και την κοινότητα όπου ζούμε».