ΠΙΣΤΟΛΙ ΜΑΣΑΖ: ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΤΕ

Ανακουφίζουν από το «πιάσιμο», βελτιώνουν την αποκατάσταση μετά την άσκηση και κερδίζουν συνεχώς έδαφος στην αγορά. Ωστόσο, η λανθασμένη χρήση ενός πιστολιού μασάζ μπορεί να προκαλέσει ακόμη και σοβαρούς τραυματισμούς. Πού δεν πρέπει να το χρησιμοποιήσεις ποτέ και ποιες είναι οι βασικές οδηγίες ασφαλείας.

Οι έρευνες και η ζωή επιβεβαιώνουν ότι η αυτενέργεια και οι υπερβολές στο wellness μπορεί να κοστίσουν ακριβά. Για παράδειγμα, μερικές χιλιάδες άνθρωποι τον χρόνο οδηγούνται στα επείγοντα γιατί κατεβάζουν τα συμπληρώματα διατροφής με το κιλό. Κάποιοι άλλοι, πολύ λιγότεροι εν προκειμένω, το παρακάνουν στη γυμναστική σε σημείο να πάθουν ραβδομυόλυση, μια κατάσταση όπου οι μυϊκές ίνες διασπώνται και περνούν στην κυκλοφορία του αίματος, απειλώντας σοβαρά τα νεφρά.

Ένας ακόμα, ο μοναδικός στην κατηγορία του –τουλάχιστον ως καταγεγραμμένο περιστατικό–, παραλίγο να χάσει την όρασή του από τη χρήση πιστολιού μασάζ.

Τα πιστόλια μασάζ (massage guns) είναι ειδικές συσκευές παλμικών κρούσεων υψηλής συχνότητας, σχεδιασμένες να προσφέρουν τα θεραπευτικά οφέλη της δόνησης. Στην περίπτωση του 20χρονου άντρα, ωστόσο, μάλλον υπήρξε κακός συνδυασμός τεχνολογίας και πιεσοθεραπείας.

Ο νεαρός αποφάσισε πως λίγο μασάζ γύρω από και πάνω στα μάτια του θα τον ανακούφιζε από το αίσθημα κόπωσης, γι’ αυτό και άρχισε να το εφαρμόζει μία φορά την εβδομάδα, για κάμποσα λεπτά και επί περίπου τρεις μήνες, με δραματικές συνέπειες.

Οι οφθαλμίατροι Niamh O'Connell και Ashraf Khan, που δημοσίευσαν το περιστατικό στο BMJ Case Reports, αναφέρουν ότι η ανορθόδοξη «θεραπεία» προκάλεσε πολλαπλές ρήξεις στους αμφιβληστροειδείς και των δύο ματιών, εκτεταμένη τραυματική αμφιβληστροειδοπάθεια (commotio retinae) και ρηγματογενή αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς στο δεξί μάτι, κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη τύφλωση.

Ο 20χρονος έπαθε ρηγματογενή αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς στο δεξί μάτι, κινδυνεύοντας να χάσει την όρασή του. iStock

Τα συμπτώματα που τον οδήγησαν στον οφθαλμίατρο

Ο νεαρός αναζήτησε βοήθεια όταν άρχισαν τα επίμονα «μυγάκια» (μυοψίες) και οι περιστασιακές λάμψεις φωτός στο οπτικό του πεδίο (φωτοψίες). Τα αίτια δεν ήταν ξεκάθαρα εξαρχής, καθώς δεν είχε προηγηθεί κάποιος τραυματισμός στο κεφάλι, ούτε υπήρχε οικογενειακό ιστορικό οφθαλμολογικών προβλημάτων.

Το μυστήριο λύθηκε όταν οι γιατροί τον ρώτησαν αν είχε συμβεί οτιδήποτε ασυνήθιστο σχετικά με τα μάτια του, οπότε παραδέχθηκε –«κάπως διστακτικά», σύμφωνα με τη δημοσίευση– ότι χρησιμοποιούσε το πιστόλι μασάζ γύρω από τα μάτια όσο και απευθείας πάνω τους. «Οι ρήξεις και η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς», σημειώνουν, «πιθανότατα προκλήθηκαν από την άμεση εφαρμογή του πιστολιού μασάζ πάνω στον βολβό του ματιού, καθώς ο ασθενής δεν είχε άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως υψηλή μυωπία, προηγούμενη χειρουργική επέμβαση στα μάτια ή γενετική προδιάθεση».

Ο 20χρονος στάθηκε τυχερός· οι βλάβες αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς με διαδοχικές θεραπείες λέιζερ και η όρασή του αποκαταστάθηκε πλήρως, χωρίς μόνιμες επιπτώσεις. Η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας, μόλις έξι ημέρες από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων, ήταν σωτήρια για τον ασθενή. Άλλοι χρήστες της συσκευής υπέστησαν διαφορετικού τύπου αποκόλληση αμφιβληστροειδούς και μόνιμη βλάβη στην όραση.

Τα πιστόλια μασάζ δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε περιοχές όπως το πρόσωπο, τα μάτια και ο λαιμός. iStock

Τι μπορεί να προκαλέσει η λανθασμένη χρήση

Ο 20χρονος είναι το πρώτο διεθνώς καταγεγραμμένο περιστατικό ρηγματογενούς αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς και πολλαπλών αμφοτερόπλευρων ρήξεων από λανθασμένη χρήση πιστολιού μασάζ.

Άλλοι χρήστες που εφάρμοσαν τη συσκευή σε περιοχές όπου η χρήση της απαγορεύεται, όπως το πρόσωπο, τα μάτια και ο λαιμός, υπέστησαν, ανά περίπτωση, τραυματικό καταρράκτη, υπεξάρθρημα του φακού του ματιού –αμφότερα αντιμετωπίστηκαν χειρουργικά– και διαχωρισμό της σπονδυλικής αρτηρίας του λαιμού, ιδιαίτερα επικίνδυνος τραυματισμός που μπορεί να επηρεάσει την αιμάτωση του εγκεφάλου.

Πέραν της χρήσης σε επικίνδυνα σημεία, έχουν καταγραφεί και τραυματισμοί σχετιζόμενοι με κατάχρηση ή προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας που αποτελούσαν αντενδείξεις. Ανάμεσα τους ένα περιστατικό ραβδομυόλυσης από υπερβολική πίεση στους μυς και ένα εκτεταμένου αιματώματος στο κοιλιακό τοίχωμα, το οποίο προκάλεσε επιπλοκές στο ουροποιητικό σύστημα.

Μελέτες δείχνουν ότι τα πιστόλια μασάζ βοηθούν στη μείωση του μυϊκού πόνου και του «πιασίματος» μετά την άσκηση – μείωση έως 30% σε μόλις 5 λεπτά. iStock

Έχουν οφέλη τα πιστόλια μασάζ;

Σύμφωνα με τη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία, τα πιστόλια μασάζ μπορούν να προσφέρουν αξιοσημείωτα οφέλη. Μελέτες δείχνουν ότι ανακουφίζουν από τον μυϊκό πόνο και το πιάσιμο μετά την άσκηση –μείωση έως 30% σε μόλις 5 λεπτά– ενώ βελτιώνουν προσωρινά την ευλυγισία, το εύρος κίνησης των αρθρώσεων, την τοπική κυκλοφορία του αίματος, καθώς και τη μυϊκή απόδοση και την ισορροπία.

Σύμφωνα με έρευνα του 2021 σε 425 φυσικοθεραπευτές και προπονητές, το 62% τα προτείνει πριν και μετά την άσκηση, το 59% για την ανακούφιση από τον πόνο και το 52% για τη βελτίωση της κινητικότητας των μαλακών ιστών. Οι ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι τα οφέλη αυτά προκύπτουν μόνο όταν οι συσκευές χρησιμοποιούνται σωστά.

Πολλοί καταναλωτές θα έδιναν πάνω από 150 δολάρια (περίπου 140 ευρώ) για να αποκτήσουν ένα καλό πιστόλι μασάζ. iStock

Τι πρέπει να προσέξεις

Τα πιστόλια μασάζ γίνονται ανάρπαστα στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη. Οι καταναλωτές τα επιλέγουν στο πλαίσιο των στόχων υγείας και ευεξίας, καθώς και για υποκατάστατο του επαγγελματικού μασάζ για καθημερινή χαλάρωση στο σπίτι. Μάλιστα, ένα 58% των αγοραστών διατίθενται να πληρώσουν πάνω από 150 δολάρια (περίπου 140 ευρώ) για να αποκτήσουν μια συσκευή ποιοτική, αθόρυβη και με πιστοποιήσεις ασφαλείας.

Αν σκοπεύεις να επενδύσεις κι εσύ σε ένα πιστόλι μασάζ, δώσε προσοχή στις συμβουλές των ειδικών:

• Μη μένεις σε όσα λέγονται στα social media και στις προσωπικές εμπειρίες άλλων χρηστών, αλλά να διαβάσεις και τις επίσημες οδηγίες ασφαλείας.
• Μην το χρησιμοποιείς ποτέ στο πρόσωπο, στα μάτια ή στον λαιμό.
• Συζήτησε με κάποιον φυσικοθεραπευτή ή γυμναστή για την ασφαλή χρήση του.

Μέχρι σήμερα, τονίζουν, δεν υπάρχουν επίσημες, επιστημονικά τεκμηριωμένες κατευθυντήριες οδηγίες για τη χρήση τους και πρέπει να θεσπιστούν σαφή πρωτόκολλα ασφαλείας για το κοινό.