ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΠΟΛΥ ΑΠΛΟ

Ποιο είναι τελικά το μυστικό της ευτυχίας; Δυο επιστήμονες προτείνουν να ξεκινήσουμε από κάτι πολύ απλό, αν θέλουμε κάποια στιγμή να την κατακτήσουμε.

Αν υπήρχε μία ερώτηση που θα άξιζε εκατομμύρια, αυτή θα ήταν πιθανότατα ποιο είναι το μυστικό της ευτυχίας. Ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι και ερευνητές προσπαθούν εδώ και δεκαετίες να δώσουν μια ξεκάθαρη απάντηση, χωρίς όμως να έχουν καταλήξει σε μία μοναδική «συνταγή». Αντίθετα, εξηγούν ότι η ευτυχία διαμορφώνεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, με ορισμένους να έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από άλλους.

Ένας από τους σημαντικότερους είναι η αίσθηση ότι αγαπιόμαστε και ότι αποτελούμε μέρος ουσιαστικών σχέσεων. Αυτό, τουλάχιστον, υποστηρίζουν η Sonja Lyubomirsky, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, που ασχολείται με τη μελέτη της ευτυχίας, και ο Harry Reis, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Ρότσεστερ, που μελετά τις ανθρώπινες σχέσεις.

Σε παλαιότερη συζήτησή τους, ο Reis είχε πει χαρακτηριστικά στη Lyubomirsky ότι δεν γνωρίζει το μυστικό της ευτυχίας. «Γνωρίζω όμως ευτυχισμένους και δυστυχισμένους ανθρώπους. Η βασική διαφορά μεταξύ τους είναι ότι οι πρώτοι νιώθουν πως τους αγαπούν».

Γιατί είναι δύσκολο να νιώσουμε ότι μας αγαπούν;

Όταν οι δύο ερευνητές ζήτησαν από σχεδόν 2.000 ενήλικες να περιγράψουν τι κάνουν ώστε να αισθάνονται περισσότερο αγαπητοί, διαπίστωσαν ότι πολλοί δυσκολεύτηκαν να απαντήσουν. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το πρόβλημα συνήθως δεν είναι η απουσία αγάπης ούτε η αδυναμία μας να αγαπήσουμε. Το πρόβλημα βρίσκεται στις πεποιθήσεις που έχουμε διαμορφώσει για το πώς λειτουργεί η αγάπη.

Πολλοί δημιουργούν μέσα τους σενάρια που ξεκινούν με τη λέξη «αν», όπως «αν ήμουν διαφορετικός», «αν είχα περισσότερα χρήματα», «αν οι άλλοι αναγνώριζαν την αξία μου». Αυτές οι σκέψεις μοιάζουν λογικές επειδή βασίζονται στις εμπειρίες μας, σε όσα έχουμε μάθει, αλλά και στους φόβους και στις προσδοκίες μας.

Ωστόσο, όταν εξετάζονται πιο προσεκτικά, πολλές από αυτές τις βεβαιότητες αποδεικνύονται λιγότερο βάσιμες από όσο πιστεύουμε.

Το κοινό χαρακτηριστικό αυτών των «αν» είναι ότι μας οδηγούν να επενδύουμε υπερβολικά στην εικόνα μας και λιγότερο σε εκείνα τα στοιχεία που πραγματικά μας χαρακτηρίζουν, για τα οποία θέλουμε να αγαπηθούμε.

ΚΑΘΕ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ. ΕΤΣΙ, Η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΑΡΚΕΤΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΗΝ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ΠΟΤΕ.

«Αν ήμουν… καλύτερος»

Πολλοί πιστεύουν ότι η ομορφιά, η επιτυχία, ο πλούτος, το κύρος θα τους κάνουν να νιώσουν περισσότερο αγαπητοί. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί.

Η σύγχρονη κουλτούρα ενισχύει αυτή την πεποίθηση, αφού μέσα από τα ΜΜΕ, τα κοινωνικά δίκτυα, τις ιστορίες που αφηγούμαστε, καλλιεργείται η ιδέα ότι για να αξίζουμε αγάπη πρέπει πρώτα να γίνουμε πιο επιτυχημένοι, πιο ελκυστικοί, πιο σημαντικοί στα μάτια των άλλων.

Φυσικά, η επιθυμία για προσωπική βελτίωση είναι φυσιολογική. Ωστόσο, ο πλούτος, η φήμη, η εξουσία ή η εξωτερική ομορφιά μπορούν να προσφέρουν θαυμασμό και προσοχή, όχι όμως απαραίτητα το αίσθημα ότι κάποιος είναι πραγματικά αγαπητός.

Όταν ένας άνθρωπος αισθάνεται ότι αγαπιέται για όσα έχει καταφέρει ή για την εικόνα που παρουσιάζει, μπορεί να νιώσει αμφιβολίες για το αν τον αγαπούν πραγματικά ή αν θα συνεχίσουν να τον αγαπούν, σε περίπτωση που χάσει το εξωτερικό του… πλεονέκτημα. Αυτή η αμφιβολία εμποδίζει τη δημιουργία ουσιαστικής σύνδεσης.

iStock

Παράλληλα, κάθε επίτευγμα προσφέρει συνήθως προσωρινή ικανοποίηση. Σύντομα εμφανίζεται η ανάγκη για την επόμενη νίκη. Έτσι, η προσπάθεια να γίνουμε αρκετοί για τους άλλους μπορεί να μην τελειώνει ποτέ.

Οι επιστήμονες στρέφουν την προσοχή στους εσωτερικούς στόχους, όπως η προσωπική εξέλιξη και η προσφορά σε άλλους ανθρώπους. Τέτοιες επιλογές δεν ενισχύουν μόνο την ευτυχία, την αίσθηση του ανήκειν και την αυτοεκτίμηση, αλλά κάνουν τους ανθρώπους ψυχολογικά πιο ολοκληρωμένους και περισσότερο διαθέσιμους για σύνδεση.

«Αν ήξεραν όσα έχω πετύχει»

Πολλοί άνθρωποι έχουν εργαστεί σκληρά για να πετύχουν στην επαγγελματική τους ζωή, στις σχέσεις τους ή στην προσωπική τους ανάπτυξη. Πράγματι, η επιτυχία μπορεί να συμβάλει στην ευτυχία, τουλάχιστον για ένα χρονικό διάστημα.

Οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι συχνά έχουν καλύτερη οικονομική κατάσταση και είναι περισσότερο αποδεκτοί κοινωνικά. Ωστόσο, όταν το ζητούμενο είναι να νιώσουμε ότι μας αγαπούν, η ιδέα ότι αν οι άλλοι γνώριζαν όσα έχουμε καταφέρει θα μας αγαπούσαν περισσότερο μπορεί να μας οδηγήσει σε λάθος κατεύθυνση.

iStock

Η σύγχρονη κοινωνία θαυμάζει ανθρώπους που δείχνουν αυτοπεποίθηση, επιτυχία και ικανότητα να προβάλλουν τα θετικά τους στοιχεία. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενίσχυσαν την τάση αυτή, ενθαρρύνοντάς μας να παρουσιάζουμε τις καλύτερες στιγμές μας και να δημιουργούμε μια προσεγμένη εικόνα της ζωής μας.

Όμως, το να μας βλέπουν περισσότερο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μας γνωρίζουν καλύτερα. Μια προσεκτικά κατασκευασμένη εικόνα μπορεί να προκαλέσει θαυμασμό, αλλά δεν οδηγεί πάντα σε ουσιαστική κατανόηση.

«Αν ήμουν τέλειος»

Όλοι έχουμε αδυναμίες, αποτυχίες και ανασφάλειες. Όλοι βρισκόμαστε σε μια συνεχή διαδικασία εξέλιξης. Όμως, πολλοί πιστεύουν ότι για να αγαπηθούν πρέπει να κρύψουν τις ατέλειές τους και να παρουσιάσουν μόνο την καλύτερη πλευρά του εαυτού τους.

Η αντίληψη αυτή φαίνεται λογική. Ωστόσο, όταν προσπαθούμε συνεχώς να ελέγχουμε την εικόνα μας, μπορεί τελικά να δημιουργήσουμε απόσταση αντί για οικειότητα.

Μερικές φορές, εκείνα τα χαρακτηριστικά που προσπαθούμε να κρύψουμε είναι αυτά που κάνουν τους άλλους να αισθανθούν πιο κοντά μας.

iStock

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποκαλύπτουμε τα πάντα αμέσως ή χωρίς όρια. Αυτό που χρειάζεται είναι να επιτρέπουμε σταδιακά στους άλλους να γνωρίσουν τον πραγματικό μας εαυτό.

Όταν κάποιος μοιράζεται μόνο μια προσεκτικά επιλεγμένη εκδοχή του εαυτού του, μπορεί να αισθάνεται ότι κανείς δεν τον καταλαβαίνει. Την ίδια στιγμή, όμως, δεν έχει δώσει στους άλλους την ευκαιρία να τον γνωρίσουν.

Το να μας γνωρίζουν πραγματικά είναι η βασική προϋπόθεση για να νιώσουμε ότι μας αγαπούν κι εκεί καταλήγουν οι δύο ειδικοί ότι βρίσκεται ένα από τα μυστικά της ευτυχίας.