ΔΕΝ ΦΤΑΙΕΙ ΠΑΝΤΑ Η ΗΛΙΚΙΑ ΓΙ’ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΟΡΑΣΗ
Δυστυχώς, η ηλικία επηρεάζει την όραση. Ωστόσο, καλό είναι να μην αποδεχτείς κάθε αλλαγή ως «φυσιολογική». Ορισμένες μπορεί να αποτελούν σημάδι οφθαλμικής πάθησης.
Θέλεις να διαβάσεις ένα μήνυμα στο κινητό, αλλά για να τα καταφέρεις χρειάζεται να κρατήσεις τη συσκευή λίγο πιο μακριά. Η αλλαγή αυτή σε κάνει να συνειδητοποιείς ότι ο χρόνος που περνά αφήνει τα σημάδια του και στα μάτια σου. Όντως, η ηλικία επηρεάζει την όραση, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει απλώς να αποδεχτείς κάθε αλλαγή ως «φυσιολογική». Ορισμένες είναι αναμενόμενες, ενώ άλλες μπορεί να αποτελούν σημάδι οφθαλμικής πάθησης.
«Πολλές παθήσεις των ματιών δεν δίνουν συμπτώματα στα αρχικά τους στάδια», εξηγεί η Teri Geist, πρόεδρος της Αμερικανική Ένωση Οπτομετρών. Γι’ αυτό ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος έχει σημασία, ακόμη κι αν έχεις την εντύπωση ότι βλέπεις κανονικά. Μάλιστα, για τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό οφθαλμικών παθήσεων ή πάσχουν από διαβήτη ή υπέρταση.
Η σχέση ηλικίας και όρασης δεν αφορά μόνο την πρεσβυωπία (που αργά ή γρήγορα θα μας επηρεάσει σχεδόν όλους), αλλά και μια σειρά από άλλες αλλαγές. Παρακάτω θα βρεις μερικές που καλό είναι να γνωρίζεις.
Τα μάτια είναι μονίμως ξηρά
Μπορεί να νιώθεις τα μάτια σου στεγνά ή ότι σε «τσούζουν». Μπορεί, επίσης, να έχεις την αίσθηση ότι κάτι έχει μπει μέσα στο μάτι και πρέπει να το απομακρύνεις. Η ξηροφθαλμία γίνεται συχνότερη όσο περνούν τα χρόνια, καθώς μειώνεται η παραγωγή των φυσικών δακρύων. Ωστόσο, δεν αφορά μόνο τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, μιας και η πολύωρη χρήση οθονών μπορεί να κάνει την ενόχληση έντονη.
Τι να κάνεις: Τα τεχνητά δάκρυα που διατίθενται χωρίς συνταγή γιατρού μπορούν να σε ανακουφίσουν από τα συμπτώματα. Αν, όμως, η ξηρότητα επιμένει ή είναι έντονη, χρειάζεται να σε εξετάσει ειδικός.
Χρειάζεσαι χρόνο για να συνηθίσεις το σκοτάδι
Μπαίνεις από ένα φωτεινό δωμάτιο σε ένα σκοτεινό και τα μάτια σου χρειάζονται περισσότερη ώρα για να προσαρμοστούν. Επίσης, δυσκολεύεσαι περισσότερο να διαβάσεις όταν ο φωτισμός είναι χαμηλός.
Τα παραπάνω μπορεί να οφείλονται στις φυσιολογικές αλλαγές που συμβαίνουν στους φωτοϋποδοχείς του αμφιβληστροειδούς, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την αντίληψη του φωτός. Μπορεί, όμως, να συνδέονται και με αυξημένο κίνδυνο ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Τι να κάνεις: Αν έχεις παρατηρήσει σημαντική αλλαγή στην όρασή σου όταν βρίσκεσαι σε χαμηλό φωτισμό, είναι καλό να προγραμματίσεις έναν πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο.
Η εικόνα μπροστά σου γίνεται θολή
Αν έχεις την αίσθηση ότι τα αντικείμενα που κοιτάζεις δεν φαίνονται τόσο καθαρά όσο παλιότερα, η ηλικία μπορεί να παίζει ρόλο. Η θολή όραση μπορεί να αποτελεί ένδειξη καταρράκτη, μια πάθηση εξαιρετικά συχνή στους ηλικιωμένους, που εμφανίζεται όταν ο φυσικός και διαυγής φακός του ματιού αρχίζει να θολώνει.
Πέρα από το θάμπωμα, ο καταρράκτης μπορεί να κάνει την εικόνα παραμορφωμένη ή διπλή και να δημιουργεί φωτοστέφανα γύρω από τα φώτα, ιδιαίτερα τη νύχτα.
Τι να κάνεις: Στα πρώτα στάδια, τα κατάλληλα γυαλιά μπορεί να βοηθήσουν. Αν, όμως, ο καταρράκτης αρχίσει να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά σου, η χειρουργική επέμβαση μπορεί να σου λύσει το πρόβλημα.
Οι ευθείες γραμμές φαίνονται καμπύλες
Κοίταξε ένα κάγκελο ή έναν τηλεφωνικό στύλο. Αν διαπιστώσεις ότι μια γραμμή που θα έπρεπε να είναι ευθεία μοιάζει καμπύλη ή κυματιστή, μην το προσπεράσεις. Η ξαφνική παραμόρφωση της εικόνας μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας ή επιωχρικής μεμβράνης (ινώδης ιστός που σχηματίζεται στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς).
Τι να κάνεις: Η ξαφνική εμφάνιση κυματιστών ή παραμορφωμένων γραμμών χρειάζεται αξιολόγηση από οφθαλμίατρο, ιδιαίτερα αν αφορά μόνο το ένα μάτι. Μπορεί να αποτελεί ένδειξη προβλήματος στον αμφιβληστροειδή.
Εμφανίζονται ξαφνικά «μυγάκια», λάμψεις ή σκοτεινά σημεία
Με την ηλικία, το υδατοειδές υλικό που μοιάζει με ζελέ μέσα στα μάτια γίνεται πιο ρευστό. Αυτή η αλλαγή μπορεί να δημιουργήσει τα γνωστά «μυγάκια», που συχνά δεν αποτελούν σοβαρό πρόβλημα. Η απότομη εμφάνιση, όμως, πολλών νέων «μυγών» ή λάμψεων μπορεί να συνδέεται με αποκόλληση του υαλώδους σώματος, διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, αποκόλληση αμφιβληστροειδούς.
Τι να κάνεις: Αν ξαφνικά εμφανιστούν πολλά νέα «μυγάκια», ιδιαίτερα αν βλέπεις και λάμψεις ή μια σκοτεινή «κουρτίνα» μέσα στο οπτικό σου πεδίο, καλό είναι να επισκεφτείς άμεσα τον γιατρό σου.
Χάνεται σταδιακά μέρος της περιφερικής όρασης
Δεν επηρεάζουν όλες οι παθήσεις των ματιών το ίδιο σημείο της όρασής σου. Το γλαύκωμα, π.χ., συχνά ξεκινά από την περιφέρεια. Η νόσος προκαλεί βλάβη στο οπτικό νεύρο και μπορεί σταδιακά να δημιουργήσει «τυφλά» σημεία, περιορίζοντας το περιφερικό οπτικό σου πεδίο. Συνήθως εξελίσσεται αργά, γι' αυτό μπορεί να μην αντιληφθείς εύκολα ότι υπάρχει πρόβλημα. Χωρίς αντιμετώπιση, το γλαύκωμα μπορεί να προκαλέσει μόνιμη απώλεια όρασης.
Τι να κάνεις: Το γλαύκωμα μπορεί να αντιμετωπιστεί, όμως η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη, γι' αυτό μην ξεχνάς τον τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο μετά τα 40.