ΓΙΑΤΙ ΤΙΝΑΖΕΣΑΙ ΕΝΩ ΣΕ ΠΑΙΡΝΕΙ Ο ΥΠΝΟΣ;

Τινάζεσαι κι εσύ και νιώθεις πως πέφτεις όταν σε παίρνει ο ύπνος; Γιατί σου συμβαίνει αυτό; Υπάρχει λόγος ανησυχίας;

Γελάω πάρα πολύ με τον άντρα μου κάποια βράδια που, καθώς είναι πολύ κουρασμένος και τον παίρνει ο ύπνος δίπλα μου, τινάζεται ακούσια, σα να σπαρταράει. Μερικές φορές, μάλιστα, το κάνει τόσο έντονα που ξυπνάει και ο ίδιος. Μοιάζει σα να τον χτυπά ηλεκτρικό ρεύμα. Έπειτα από λίγο κοιμάται, βέβαια, ξανά κανονικά. Δεν πτοείται.

Δεν είχα ψάξει ποτέ τι ακριβώς συμβαίνει τη στιγμή εκείνη, μέχρι που πρόσφατα «έπεσα» πάνω σε ένα βίντεο στα social media που έδειχνε άτομα να τινάζονται στον ύπνο τους και ανέφερε το φαινόμενο με τον όρο «μυόκλονος», οπότε ναι, είχε έρθει η ώρα να μάθω (και να μάθεις κι εσύ).

Τι είναι ο μυόκλονος και γιατί σε κάνει να τινάζεσαι στην αρχή του ύπνου;

Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, «ο μυόκλονος αναφέρεται σε μια γρήγορη, απότομη κίνηση (τίναγμα) που δεν μπορείτε να ελέγξετε. Ο λόξιγκας αποτελεί μορφή μυόκλονου, όπως και τα ξαφνικά τινάγματα που μπορεί να νιώσετε ακριβώς πριν αποκοιμηθείτε. Αυτές οι μορφές μυόκλονου εμφανίζονται σε υγιή άτομα και συνήθως δεν είναι σοβαρές.

Άλλες μορφές μυόκλονου μπορεί να οφείλονται σε διαταραχή του νευρικού συστήματος, όπως η επιληψία, σε κάποια μεταβολική πάθηση ή σε αντίδραση σε κάποιο φάρμακο.

Η αντιμετώπιση της πάθησης που προκαλεί τον μυόκλονο μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο των συμπτωμάτων. Μερικές φορές, η αιτία του μυόκλονου είναι άγνωστη και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με συγκεκριμένο τρόπο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος της θεραπείας είναι ο περιορισμός των επιπτώσεων του μυόκλονου στην ποιότητα ζωής.

iStock

Ο μυόκλονος μπορεί να συμβεί σε ολόκληρο το σώμα ή και μόνο σε ένα άκρο ή σε ένα δάχτυλο. Στην περίπτωση, πάντως, που εμφανίζεται μόνο στον ύπνο και διαρκεί μόνο για κλάσματα του δευτερολέπτου, πρόκειται για μια φυσιολογική και αβλαβή κατάσταση – ακόμα κι αν εσύ μπορεί εκείνη τη στιγμή να αισθανθείς ότι πέφτεις και αυτό να σου προκαλέσει αίσθημα ανησυχίας που σε ξυπνά.

Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΠΑΡΕΡΜΗΝΕΥΕΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΧΑΛΑΡΩΣΗ ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ ΤΗΝ ΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΩΣ ΕΝΔΕΙΞΗ ΠΤΩΣΗΣ, ΠΡΟΚΑΛΩΝΤΑΣ ΕΝΑ ΞΑΦΝΙΚΟ, ΑΚΟΥΣΙΟ ΜΥΪΚΟ ΤΙΝΑΓΜΑ.

Σύμφωνα με το αμερικανικό Ίδρυμα Ύπνου, ο μυόκλονος ενώ προσπαθείς να κοιμηθείς συμβαίνει όταν ο εγκέφαλός σου παρερμηνεύει τη φυσική χαλάρωση που συνοδεύει την έλευση του ύπνου ως ένδειξη πτώσης, προκαλώντας ένα ξαφνικό, ακούσιο μυϊκό τίναγμα στην προσπάθεια να ελέγξει ή να ανακτήσει τον έλεγχο.

Πιο συγκεκριμένα, καθώς το άτομο περνά σε ελαφρύ ύπνο, ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα μεταβάλλουν τον έλεγχο. Οι μύες χαλαρώνουν γρήγορα, γεγονός που ο εγκέφαλος μπορεί να εκλάβει λανθασμένα ως απώλεια ισορροπίας. Τότε, λόγω των άμεσων αντανακλαστικών, ένα ξαφνικό νευρικό σήμα ενεργοποιείται για να συσπάσει ξανά τους μύες. Σαν ο εγκέφαλος να προσπαθεί να πει στο σώμα «πρόσεχε, χάνεις τον έλεγχο!» Σύντομα, όμως, αντιλαμβάνεται πως καλώς τον χάνει και αφήνει το σώμα να αφεθεί στα χέρια του Μορφέα.

iStock

Σύμφωνα με τους ειδικούς, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που συμβάλλουν σε πιο συχνό ή έντονο μυόκλονο:

• Η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης ή άλλων διεγερτικών, που διατηρούν τον εγκέφαλο και τους μύες σε κατάσταση υπερδραστηριότητας.
• Η σωματική ή πνευματική κόπωση, που οφείλεται σε έντονη άσκηση, συναισθηματικό στρες ή έλλειψη ξεκούρασης.
• Το στρες και το άγχος, που μπορούν να αυξήσουν τη δραστηριότητα του νευρικού συστήματος και να δυσχεράνουν τη δυνατότητα του σώματος να χαλαρώσει πλήρως.
• Η στέρηση ύπνου ή το ακανόνιστο πρόγραμμα ύπνου, που μπορούν να διαταράξουν τον φυσιολογικό κύκλο του ύπνου.
• Τυχόν νευρολογικές διαταραχές ή ορισμένα φάρμακα –σε σπανιότερες περιπτώσεις–, τα οποία ενδέχεται να απαιτούν ιατρική αξιολόγηση.

Αν και πρόκειται για μια κατάσταση που, όπως είπαμε, είναι φυσιολογική και που συμβαίνει σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού, όταν αυτά τα ακούσια τινάγματα γίνονται συχνά ή πολύ έντονα, όταν διαταράσσουν τον ύπνο ή συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, τότε είναι σημαντικό να συμβουλευτεί κανείς έναν επαγγελματία υγείας – ιδανικά νευρολόγο που να ειδικεύεται στον ύπνο.

Μέχρι τότε, το να βελτιώσεις την υγιεινή του ύπνου σου (π.χ. να βρίσκεις τρόπους για να διαχειρίζεσαι το στρες, να μειώσεις την καφεΐνη ειδικά το απόγευμα και να τηρείς ένα τυπικό πρόγραμμα ύπνου), μπορεί να σε βοηθήσει να κοιμάσαι καλύτερα και με λιγότερα τινάγματα.