ΤΟ ΕΥΡΗΜΑ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΕΙ ΟΣΑ ΞΕΡΑΜΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ

Νέα επιστημονικά δεδομένα αμφισβητούν όσα θεωρούσαμε δεδομένα για τη σχέση ύπνου και εγκεφαλικής δραστηριότητας.

Ερευνητές από δύο αμερικανικά πανεπιστήμια, που συνεργάζονται επί χρόνια σε μια μελέτη για τον ύπνο, βρέθηκαν μπροστά σε ένα εύρημα το οποίο μπορεί να ανατρέψει πολλά που θεωρούμε δεδομένα. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο τετραετούς μελέτης τους με στόχο να κατανοηθεί, να οριστεί και να αναλυθεί ο ύπνος, επιστήμονες από το WashU και το UC Santa Cruz διαπίστωσαν είναι ότι ένα μέρος του εγκεφάλου μας ενεργοποιείται όταν κοιμόμαστε και κοιμάται όταν ξυπνάμε.

Υπάρχει, θα λέγαμε, μια μικρή περιοχή του που λειτουργεί αντίστροφα από το υπόλοιπο: είναι ενεργή για μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου όταν κοιμόμαστε (δηλαδή οι νευρώνες ενεργοποιούνται) και ανενεργή όταν είμαστε ξύπνιοι (δηλαδή οι νευρώνες μεταβαίνουν σε κατάσταση ύπνου).

Όπως αναφέρει η δημοσίευση της εργασίας στο Nature Neuroscience, οι επιστήμονες κατέγραψαν δεδομένα εγκεφαλικής δραστηριότητας σε χιλιοστά του δευτερολέπτου.

Έτσι, διαπίστωσαν ότι η ταχεία δραστηριότητα μεταξύ μερικών νευρώνων σε μια περιοχή του εγκεφάλου φαινόταν να είναι αντίθετη με το «ρεύμα», αλλά θεμελιώδης για τον ύπνο. Παρατηρώντας τον αντίθετο ρυθμό δραστηριότητας από τον αναμενόμενο, έκαναν λόγο για «τρεμοπαιξίματα» (flickers).

iStock

Τα ευρήματα θα μπορούσαν να προσφέρουν καίριας σημασίας πληροφορίες για τις συνθήκες που συνδέονται με τον απορρυθμισμένο ύπνο και να θέσουν νέους θεραπευτικούς στόχους για τις νευροαναπτυξιακές και νευροεκφυλιστικές ασθένειες που συνδέονται με αυτόν.

«Με πολύ δυνατά εργαλεία και νέες υπολογιστικές μεθόδους μπορούμε να κερδίσουμε πολλά όταν αμφισβητούμε βασικές υποθέσεις μας», επισήμανε ο Keith Hengen, επίκουρος καθηγητής βιολογίας στο WashU. «Το αν κοιμόμαστε ή αν είμαστε ξύπνιοι είναι ο μόνος αποφασιστικός παράγοντας της συμπεριφοράς μας. Όλα τα άλλα προκύπτουν από αυτό. Εάν δεν καταλάβουμε τι είναι στην πραγματικότητα ο ύπνος και ο ξύπνιος, θα έχουμε χάσει το τρένο».

«ΕΑΝ ΚΟΙΤΑΞΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΥΨΗΛΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΙΛΙΟΣΤΟΥ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΟΥ, ΘΑ ΒΡΟΥΜΕ ΠΟΛΛΑ ΠΟΥ ΘΑ ΜΑΣ ΠΟΥΝ ΕΑΝ Ο ΙΣΤΟΣ ΚΟΙΜΑΤΑΙ Ή ΕΙΝΑΙ ΞΥΠΝΙΟΣ».

Έως τώρα, η κατάσταση ύπνου και ξύπνιου προσδιοριζόταν από γενικά μοτίβα εγκεφαλικών κυμάτων (άλφα, βήτα και θήτα όταν είμαστε ξύπνιοι, δέλτα όταν δεν είμαστε). Τα τρεμοπαιξίματα που προέκυψαν ως ανωμαλίες προκαλούν όσα έχουμε καταλάβει για αυτές τις διακριτές συνθήκες έως τώρα.

«Είχαμε την ευκαιρία να δούμε πληροφορίες με λεπτομέρειες που δεν είχαν προηγούμενο. Η μελέτη μας λέει πως εάν αγνοήσουμε τις συμβατικές μετρήσεις και κοιτάξουμε λεπτομερώς τις μετρήσεις υψηλής συχνότητας σε επίπεδο χιλιοστού του δευτερολέπτου, θα βρούμε πολλά που θα μας πουν εάν ο ιστός κοιμάται ή είναι ξύπνιος. Αυτό μας λέει ότι κάτι εκτυλίσσεται σε πολύ γρήγορη κλίμακα και δείχνει πως στον ύπνο μπορεί να ενεργοποιούνται διαφορετικές διαδικασίες».

Η μελέτη έγινε σε τρωκτικά, με τους ερευνητές να είναι έτοιμοι να περάσουν στο επόμενο στάδιο της έρευνας.