ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ

Η κολύμβηση δίνει ώθηση στον εγκέφαλό σου, ενισχύοντας τη μνήμη, τη μάθηση και τη συγκέντρωση, αλλά οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί είναι καλύτερη από άλλες αερόβιες δραστηριότητες.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η επιστημονική κοινότητα πίστευε ότι γεννιόμαστε με έναν συγκεκριμένο αριθμό νευρώνων και ότι, μετά την παιδική ηλικία, ο εγκέφαλός μας σταματά να παράγει νέους. Ωστόσο, οι σύγχρονες Νευροεπιστήμες έχουν αποδείξει ότι ο εγκέφαλος παραμένει «πλαστικός» και ικανός να ανανεώνεται σε ορισμένες περιοχές καθ' όλη τη διάρκεια της ενήλικης ζωής. Τη συναρπαστική διαδικασία κατά την οποία ο εγκέφαλος δημιουργεί νέους νευρώνες (νευρικά κύτταρα) την αποκαλούμε νευρογένεση.

Δεν είναι μυστικό ότι η αερόβια άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην υγιή γήρανση, αποτρέποντας ορισμένες από τις φυσικές φθορές της ηλικίας. Τώρα όμως, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η αερόβια άσκηση μπορεί να συμβάλει και στη νευρογένεση, διαδραματίζοντας βασικό ρόλο στην αποκατάσταση βλαβών στους νευρώνες και τις συνδέσεις τους, τόσο στα θηλαστικά όσο και στα ψάρια.

Οι επιστήμονες έχουν βρει ότι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους συμβαίνουν αυτές οι αλλαγές ως απόκριση στην άσκηση είναι μέσω των αυξημένων επιπέδων μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται νευροτροφικός παράγοντας και προέρχεται από τον εγκέφαλο.

Η νευροπλαστικότητα ή αλλιώς η ικανότητα του εγκεφάλου να αλλάζει, την οποία διεγείρει αυτή η πρωτεΐνη, έχει αποδειχθεί ότι ενισχύει τη γνωστική λειτουργία, συμπεριλαμβανομένης της μάθησης και της μνήμης.

iStock

Πώς η αερόβια άσκηση ενισχύει τον εγκέφαλο;

Σε μελέτες σε ψάρια, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι μετά από 8 εβδομάδες άσκησης συνέβησαν αλλαγές στα γονίδια που είναι υπεύθυνα για την αύξηση των επιπέδων του νευροτροφικού παράγοντα, καθώς και ότι αναπτύχθηκαν τα επιμήκη τμήματα των νευρικών κυττάρων.

Αντίστοιχες μελέτες έχουν γίνει σε θηλαστικά: και σε αυτά φάνηκε ότι η άσκηση ενίσχυσε τις δενδριτικές ακάνθες, τις μικροσκοπικές προεξοχές επάνω στους δενδρίτες των νευρώνων. Κι αν αναρωτιέσαι γιατί είναι σημαντικό αυτό, έχουμε να σου πούμε ότι εκεί δημιουργούνται οι συνάψεις. Είναι τα σημεία όπου ένας νευρώνας λαμβάνει το χημικό σήμα από έναν άλλο.

Όσο περισσότερες και πιο γερές είναι αυτές οι ακάνθες, τόσο καλύτερη είναι η επικοινωνία μεταξύ των νευρωνικών κυττάρων. Η μάθηση ουσιαστικά αλλάζει το σχήμα και τον αριθμό αυτών των προεξοχών. Κάτι παρόμοιο κάνει και η άσκηση. Το αποτέλεσμα στην πράξη είναι η βελτίωση της μνήμης, της διάθεσης και της γνωστικής λειτουργίας.

Η KOΛΥΜΒΗΣΗ ΒΟΗΘΑΕΙ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΝΕΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ.

Ποια είναι τα οφέλη της κολύμβησης;

Υπάρχει ένα είδος αεροβικής άσκησης που φαίνεται ότι μπορεί να προσφέρει μια μοναδική ώθηση στην υγεία του εγκεφάλου. Πρόκειται για την κολύμβηση, η οποία όταν γίνεται τακτικά, έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη μνήμη, τη γνωστική λειτουργία, την ανοσολογική απόκριση και τη διάθεση.

H Seena Mathew, νευροβιολόγος με εξειδίκευση στη φυσιολογία του εγκεφάλου και επίκουρη καθηγήτρια Βιολογίας στο University of Mary Hardin-Baylor, συγκεντρώνει σε άρθρο της τα επιστημονικά ευρήματα, στην προσπάθειά της να εξηγήσει τι το ιδιαίτερο έχει η κολύμβηση.

iStock

Υγεία του εγκεφάλου

Η κολύμβηση μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση των βλαβών από το στρες και στη δημιουργία νέων νευρικών συνδέσεων στον εγκέφαλο. Βέβαια, οι επιστήμονες εξακολουθούν να προσπαθούν να καταλάβουν το γιατί.

Καρδιαγγειακά οφέλη

Η κολύμβηση έχει αναγνωριστεί εδώ και καιρό για τα καρδιαγγειακά της οφέλη. Επειδή περιλαμβάνει όλες τις μυϊκές ομάδες, η καρδιά πρέπει να εργαστεί σκληρά, γεγονός που αυξάνει τη ροή του αίματος σε όλο το σώμα. Αυτό οδηγεί στη δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων, μια διαδικασία που ονομάζεται αγγειογένεση.

Ενδορφίνες κατά του πόνου

Η μεγαλύτερη ροή αίματος μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη απελευθέρωση ενδορφινών, ορμονών που δρουν ως φυσικό παυσίπονο. Αυτό το κύμα προκαλεί την αίσθηση ευφορίας που συχνά ακολουθεί την άσκηση.

Κολύμπι και εγκέφαλος: Τι δείχνουν οι έρευνες;

Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η κολύμβηση επηρεάζει τον εγκέφαλο έχει γίνει σε ποντικούς. Σε μια τέτοια μελέτη, η κολύμβηση αποδείχθηκε ότι διεγείρει τις εγκεφαλικές οδούς που καταστέλλουν τη φλεγμονή στον ιππόκαμπο και αναστέλλουν τον κυτταρικό θάνατο.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι η κολύμβηση μπορεί να βοηθήσει στην επιβίωση των νευρώνων και στη μείωση των γνωστικών επιπτώσεων της γήρανσης. Αν και οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη τρόπο να απεικονίσουν την απόπτωση και την επιβίωση των νευρώνων στους ανθρώπους, παρατηρούν παρόμοια αποτελέσματα.

ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΝ ΤΟ ΚΟΛΥΜΠΙ ΩΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ ΒΛΑΒΕΣ ΑΠΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ.

Πώς το κολύμπι ενισχύει τη μνήμη;

Ένα από τα πιο δελεαστικά ερωτήματα είναι πώς συγκεκριμένα η κολύμβηση ενισχύει τη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη μνήμη. Για να προσδιορίσουν πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσουν τα ευεργετικά αποτελέσματα, οι ερευνητές εκπαίδευσαν ποντικούς να κολυμπούν για 60 λεπτά καθημερινά για 5 ημέρες την εβδομάδα. Στη συνέχεια, η ομάδα δοκίμασε τη μνήμη των ποντικών, βάζοντάς τους να κολυμπήσουν μέσα από έναν λαβύρινθο με έξι διαδρόμους, εκ των οποίων ο ένας κρυμμένος.

iStock

Οι ποντικοί έκαναν 6 προσπάθειες να κολυμπήσουν ελεύθερα και να βρουν την κρυμμένη δίοδο. Μετά από μόλις 7 ημέρες προπόνησης, οι ερευνητές είδαν βελτιώσεις τόσο στη βραχυπρόθεσμη όσο και στη μακροπρόθεσμη μνήμη, με βάση τη μείωση των λαθών που έκαναν οι αρουραίοι κάθε μέρα. Οι ερευνητές πρότειναν ότι η κολύμβηση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως τρόπος αποκατάστασης σε βλάβες που προκαλούνται από νευροψυχιατρικές ασθένειες στους ανθρώπους.

Η έρευνα σε ανθρώπους έχει δείξει παρόμοια αποτελέσματα που υποδηλώνουν σαφές γνωστικό όφελος από την κολύμβηση σε όλες τις ηλικίες. Για παράδειγμα, σε μια μελέτη που εξέτασε την επίδραση της κολύμβησης στην πνευματική διαύγεια στους ηλικιωμένους, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι κολυμβητές είχαν βελτιωμένη νοητική ταχύτητα και συγκέντρωση σε σύγκριση με τους μη κολυμβητές.

Μια άλλη μελέτη συνέκρινε τη γνωστική λειτουργία μεταξύ αθλητών ξηράς και κολυμβητών στην ηλικιακή ομάδα νεαρών ενηλίκων. Ενώ η ίδια η βύθιση στο νερό δεν έκανε τη διαφορά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι 20 λεπτά μέτριας έντασης κολύμβησης πρόσθιο βελτίωσαν τη γνωστική λειτουργία και στις δύο ομάδες.

Η πληροφορία που πρέπει να κρατήσεις

Έτσι λοιπόν, αν και ο ακριβής μηχανισμός που η κολύμβηση ενισχύει τα εγκεφαλικά κύτταρα και βελτιώνει τη γνωστική λειτουργία δεν είναι ακόμη γνωστός, οι επιστήμονες έχουν καταλήξει στο ότι το κολύμπι είναι η πιο... εγκεφαλική άσκηση. Με την έννοια ότι αναζωογοννεί τα εγκεφαλικά κύτταρα και συμβάλλει στη νευρογένεση. Ποιο είναι το ακόμη καλύτερο; Ότι το κολύμπι είναι εύκολο και προσιτό σε όλες τις ηλικίες, σε κάθε φυσική κατάσταση.