ΕΚΑΝΑ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ TURKISH BATH ΚΑΙ ΘΕΛΩ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΝΑ ΖΗΣΕΙΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ
Ένα ταξίδι στην Τουρκία έγινε η αφορμή να ανακαλύψω το παραδοσιακό τελετουργικό του Turkish bath. Τι περιλαμβάνει η εμπειρία και πόσο κοστίζει στην Ελλάδα;
Νιώθω τη βαθιά ανάγκη να σου μιλήσω για το Turkish Bath, γιατί είναι μια εμπειρία που πρέπει να ζήσεις σε αυτή τη ζωή. Αν την έχεις ζήσει, ξέρεις τι εννοώ.
Αν δεν είχες την ευκαιρία, θα σε παρακαλούσα να τη δημιουργήσεις. Δεν χρειάζεται καν να πας στην Τουρκία. Όπως με ενημερώνει ο «φίλος» μου το Google, , υπάρχουν αυθεντικά τουρκικά λουτρά, γνωστά και ως χαμάμ, στην Αθήνα, την Πάτρα, τη Θεσσαλονίκη, την Ξάνθη, την Κω και τη Ρόδο. Ενδεχομένως να υπάρχουν κι άλλα, που δεν τα ξέρει ο «φίλος» μου.
Πώς μπήκα στη διαδικασία του Turkish bath
Αποφάσισα να αποκτήσω προσωπική άποψη για τo Turkish bath στο Παμούκαλε, στάση του οδοιπορικού που έκανα στην Τουρκία προκειμένου να πετάξω με αερόστατο στην Καππαδοκία. Ήμουν κάπως εξαντλημένη, ήταν το ξενοδοχείο στη μέση του πουθενά (άρα δεν μπορούσα να κάνω μια βόλτα στην πόλη), οπότε αφοσιώθηκα στην ανάρρωσή μου.
Στην είσοδο του ξενοδοχείου μάς περίμεναν κάποιες κυρίες που μας πρότειναν διάφορα πακέτα. Η μόνη διαφορά ήταν η διάρκεια του μασάζ. Όλα τα πακέτα περιλάμβαναν τα βασικά στάδια του τουρκικού λουτρού, μιας παράδοσης που εξελίχθηκε από τις ρωμαϊκές θέρμες και τα βυζαντινά λουτρά, ενσωματώνοντας στοιχεία της ισλαμικής κουλτούρας.
Στην ισλαμική παράδοση, βλέπεις, η σωματική καθαριότητα έχει και θρησκευτική σημασία. Βέβαια, οι χώροι αυτοί δεν λειτουργούν απλώς ως μέρη καθαρισμού, αλλά και ως «to know us better», δηλαδή χώροι κοινωνικοποίησης και ενίοτε ιδιωτικών επιχειρηματικών συζητήσεων.
Εν πάση περιπτώσει, κατέβηκα με τη φίλη και συνταξιδιώτισσα Δήμητρα στο υπόγειο του ξενοδοχείου όπου υπήρχαν οι υπηρεσίες περιποίησης και φροντίδας και ακολούθησα τις οδηγίες που μου δόθηκαν στο ταμείο, αφού πρώτα πλήρωσα για όσα θα ακολουθούσαν.
Έχασα το στάδιο της προθέρμανσης
Θα σου πω τι υπάρχει στην αυθεντική εμπειρία και τι κάναμε με τη συντρόφισσα Δήμητρα στο Παμούκαλε, όπου δεν υπήρχε μεγάλος προθάλαμος για χαλάρωση και αλλαγή ρούχων. Υπήρχε αίθουσα για μασάζ, όπου βγάλαμε τα ρούχα μας και βάλαμε ένα σορτσάκι μιας χρήσης.
Οι Ινδονήσιες κυρίες που μας ανέλαβαν μας είπαν ότι έπρεπε να αφαιρέσουμε ό,τι φορούσαμε και μας έδωσαν κάτι σαν σάλι να σκεπάσουμε το πάνω μέρος του σώματός μας και μας κατεύθυναν στο Göbek taşı, δηλαδή τη μεγάλη, υπερυψωμένη θερμαινόμενη μαρμάρινη πλατφόρμα όπου έπρεπε να ξαπλώσουμε.
Ενδεχομένως να χαθήκαμε στη μετάφραση και να παραλείψαμε το στάδιο της προθέρμανσης, που προετοιμάζει το σώμα για την απολέπιση. Δηλαδή, να μας το είπαν και να μην το καταλάβαμε, αφού υπήρχε ένα θεματάκι με τα αγγλικά τους.
Στην παραδοσιακή εκδοχή του τουρκικού λουτρού, περνάς από τον δροσερό χώρο του Soğukluk στον ενδιάμεσο χλιαρό χώρο, το Ilıklık, όπου το σώμα προσαρμόζεται σταδιακά στη θερμότητα. Από εκεί φτάνεις στο Hararet, τη θερμή αίθουσα, συνήθως με μεγάλο θόλο και μικρές γυάλινες οπές από τις οποίες περνά φυσικό φως.
Με έτριψαν σαν να είχα να πλυθώ χρόνια
Μπήκαμε που λες στο δωμάτιο με την κεντρική πέτρα και μας είπαν να ξαπλώσουμε. Το κάναμε και άρχισαν να μας ρίχνουν άπλετο χλιαρό νερό, αφού προσπεράσαμε τα της εφίδρωσης πάνω στο καυτό μάρμαρο (göbek taşı). Το νερό το έπαιρναν από μία από τις μαρμάρινες γούρνες (kurna) που βρίσκονταν περιμετρικά της αίθουσας, με ένα χάλκινο μπολ (hamam tası) και το έριχναν πάνω μας.
Ακολούθως, η θεραπεύτρια έπιασε ένα ειδικό γάντι απολέπισης, το λεγόμενο kese –που παραδοσιακά κατασκευάζεται από μετάξι ή τρίχα κατσίκας–, και άρχισε να μας τρίβει σε όλο το σώμα. Δεν χρησιμοποίησε σαπούνι, καθώς ζητούμενο είναι η βαθιά μηχανική απολέπιση. Συχνά πυκνά έριχνε λίγο ζεστό νερό για να απομακρύνει ό,τι έβγαζα.
Δεν θέλω να καταθέσω τι βγήκε ενόσω η συμπαθέστατη κυρία έτριβε ενδελεχώς και επαναλαμβανόμενα κάθε σπιθαμή του σώματός μου. Δεν πρέπει να είχε μείνει νεκρό κύτταρο πάνω μου, όταν τελείωσε. Κάποια στιγμή μου είπε να γυρίσω από ανάσκελα σε μπρούμυτα με προσοχή. Κατάλαβα τι εννοούσε στην πρώτη μου κίνηση, καθώς κόντεψα να βρεθώ στο πάτωμα, γλιστρώντας στη βρεγμένη μαρμάρινη επιφάνεια.
Επιβίωσα και συνέχισε το έργο της, πριν πάρει ένα λευκό ύφασμα που γινόταν σαν σακούλα καθώς η συμπαθής κυρία το περιέστρεφε στον αέρα. Όταν άρχισε να με τρίβει και με αυτό, κατάλαβα ότι περιείχε σαπούνι ελαιολάδου, που μετατράπηκε σε πλούσιο αφρό πάνω στο σώμα μου. Αισθανόμουν ήδη το δέρμα μου πιο μαλακό, σαν να ανέπνεαν καλύτερα οι πόροι του σώματός μου.
Αφότου με κάλυψε παντού με αφρό και βεβαιώθηκε ότι δεν είχε μείνει εκατοστό ακάλυπτο, άρχισε να με ξεπλένει με νερό που έπαιρνε από τη γούρνα που προανέφερα. Μετά, μου ζήτησε να σηκωθώ με προσοχή (έδωσα έναν ακόμα αγώνα να μην σκοτωθώ) και να πάω να καθίσω στη γούρνα, όπου με έλουσε.
Τι στοιχίζει το Turkish bath
Όταν τελείωσε και αυτή η διαδικασία, μου έδωσε πετσέτες να τυλιχτώ και με οδήγησε στο δωμάτιο του μασάζ.
Η παραδοσιακή εμπειρία περιλαμβάνει την επιστροφή σε έναν δροσερό χώρο, με στεγνό peştemal (το κάτι σαν σάλι) και την κατανάλωση παραδοσιακού τουρκικού τσαγιού, ξινόγαλου ή σερμπέτ για να επανέλθουν τα υγρά και οι σφυγμοί.
Το μασάζ ήταν τόσο όσο, χωρίς υπερβολές στην ένταση, μάλλον για να το αντέχουν όλοι, ενώ μας έκαναν και ένα facial, περισσότερο για καθαρισμό και ενυδάτωση.
Και ναι, όταν τελείωσαν όλα, πήγα να φάω το κατιτίς μου (έδωσα άλλο ένα ρεσιτάλ σε έναν ατελείωτο μπουφέ, όπου πάντα είμαι ασυγκράτητη) και μετά κοιμήθηκα σαν πουλάκι. Ούτε κατάλαβα πότε ξημέρωσε. Για όλα αυτά, που διήρκεσαν μιάμιση ώρα, έδωσα 60 ευρώ.
Στην Ελλάδα βρήκα πως το κόστος για το παραδοσιακό τελετουργικό χαμάμ, που διαρκεί από 50 έως 60 λεπτά, είναι στα 50 με 75 ευρώ. Αν θέλετε και μασάζ με αιθέρια έλαια και μάσκα αργίλου (παρεμπιπτόντως, στο ξενοδοχείο είχε και λασπόλουτρο, αλλά το προσπέρασα) ή περιποίηση προσώπου, θα χρειαστείτε από 80 έως 130 ευρώ.
Ένα απλό ατμόλουτρο, δηλαδή να πάτε στον θερμαινόμενο χώρο και να κάνετε μόνοι σας το λουτρό σας με τον εξοπλισμό που σας διαθέτουν, θα στοιχίσει από 25 έως 35 ευρώ.
Πιστέψτε με: αξίζει να δώσετε αυτά τα λεφτά, για μια εμπειρία που πιθανότατα έχετε να ζήσετε από τότε που ήσασταν μωρά – εκτός κι αν σας πλένει κάποιος άλλος και στην ενήλικη ζωή σας. Και πάλι, όμως, θα χάσετε τα της χαλάρωσης και της μοναδικής ατμόσφαιρας.