5 ΤΡΟΠΟΙ ΠΟΥ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΠΟΣΟ ΒΑΘΙΑ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

Όλοι νιώθουμε ανασφάλεια που και που, ορισμένους όμως τους καθορίζει. Πώς θα διακρίνεις έναν ανασφαλή άνθρωπο από τη συμπεριφορά του;

Όλοι αισθανόμαστε κατά καιρούς ανασφάλεια. Σε κάποιες περιόδους της ζωής μας περισσότερο. Είναι φυσικό και πολύ ανθρώπινο. Άλλωστε, η ανασφάλεια συχνά δεν είναι έλλειψη ικανοτήτων, αλλά μια διαστρεβλωμένη εικόνα του εαυτού μας. Όπως έλεγε ο Alfred Adler (1870–1937), ο καθηγητής Ψυχολογίας που μίλησε πρώτος για το σύμπλεγμα κατωτερότητας: «Το να νιώθεις ανασφαλής είναι ανθρώπινο· το να επιτρέπεις στην ανασφάλεια να σε ορίζει, είναι ένδειξη ότι χρειάζεται "δουλειά"».

Για τον Adler, το συναίσθημα της ανασφάλειας ήταν πολύ φυσιολογικό και πανανθρώπινο. Πίστευε ότι όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται με ένα αίσθημα κατωτερότητας, λόγω της αδυναμίας που έχουν ως βρέφη. Σύμφωνα με τη θεωρία του, η ανασφάλεια είναι η κινητήριος δύναμη που μας ωθεί να εξελιχθούμε, αλλά αν «κολλήσουμε» σ' αυτήν, μετατρέπεται σε σύμπλεγμα που μας παραλύει.

Ο Abraham Maslow (1908–1970), ο πατέρας της Ανθρωπιστικής Ψυχολογίας ήταν από τους πρώτους που όρισαν την ανασφάλεια με κλινικό τρόπο. Πριν γίνει διάσημος για την «Πυραμίδα των Αναγκών», μια ιεραρχική θεωρία κινήτρων, η οποία κατατάσσει τις ανθρώπινες ανάγκες σε 5 επίπεδα, ξεκινώντας από τις βιολογικές ανάγκες και καταλήγοντας στην αυτοπραγμάτωση, περιέγραψε το ανασφαλές άτομο: Είναι κάποιος που βλέπει τον κόσμο ως ένα απειλητικό μέρος και νιώθει απομονωμένος, με χαμηλή αυτοεκτίμηση και τάση για εχθρικότητα.

Το άτομο που φλερτάρει με τον/τη σύντροφό σου, στην πραγματικότητα, απειλείται από σένα σε κάποιο επίπεδο και έτσι προσπαθεί να σου πάρει κάτι σημαντικό. Unsplash Crook Marker

Η Brené Brown (University of Houston), ίσως η πιο διάσημη σύγχρονη ερευνήτρια πάνω στο θέμα, υποστηρίζει ότι η ανασφάλεια πηγάζει από τον φόβο ότι δεν είμαστε αρκετοί. «Η αποδοχή της ατέλειας είναι ο μόνος δρόμος για να νικήσουμε την ανασφάλεια», ισχυρίζεται.

5 συμπεριφορές που μαρτυρούν ανασφάλεια

Τι γίνεται, όμως, όταν η ανασφάλεια μάς νικάει κατά κράτος και δεν κάνουμε τίποτε γι' αυτό; Πολλές φορές ο ανασφαλής άνθρωπος, συμπεριφέρεται επιθετικά ή αλλοπρόσαλλα. Είναι σημαντικό να μπορούμε να διακρίνουμε αυτές τις συμπεριφορές και να τις αποδώσουμε στο σωστό αίτιο. Αναζητήσαμε, λοιπόν, τις στάσεις εκείνες που, σύμφωνα με τους ειδικούς, μαρτυρούν ανασφάλεια, ώστε να μπορείς να τις ερμηνεύεις και να παίρνεις τα μέτρα σου.

ΤΟ ΝΑ ΝΙΩΘΕΙΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ. ΤΟ ΝΑ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ ΝΑ ΣΕ ΟΡΙΖΕΙ, ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΔΙ ΟΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΣΑΙ «ΔΟΥΛΕΙΑ»

Κοιτάζουν γύρω τους για έγκριση κάθε φορά που λένε ή κάνουν κάτι

Αυτοί οι άνθρωποι ενδιαφέρονται πάρα πολύ για το τι σκέφτονται οι άλλοι. Κάθε φορά που μιλούν ή συμμετέχουν σε μια συγκεκριμένη δράση, θα σαρώσουν τα πρόσωπα των γύρω τους για να προσδιορίσουν πώς σκέφτονται και αισθάνονται οι άλλοι γι' αυτούς. Ψάχνουν για σημάδια ότι οι άλλοι αποδέχονται ποιοι είναι ή τι έχουν κάνει. Ψάχνουν για χαμόγελα, νεύματα έγκρισης, ακόμη και χειροκροτήματα, οτιδήποτε θα τους επικυρώσει.

Στο εργασιακό περιβάλλον ένα άτομο που αισθάνεται κατώτερο από ένα άλλο, αναζητά αφορμές για να το επικρίνει. Unsplash Adam Winger

Αντίθετα, αν κοιτάξουν γύρω τους και παρατηρήσουν ότι οι άλλοι αποφεύγουν να τους κοιτάξουν ή απομακρύνονται από αυτούς, είτε θα αλλάξουν γρήγορα θέμα είτε θα αποσυρθούν, επειδή αισθάνονται ταπεινωμένοι. Μπορεί ακόμη και να βρουν μια δικαιολογία για να φύγουν από τον χώρο.

Δεν λένε ποτέ «δεν ξέρω»

Οι ανασφαλείς βρίσκουν αδύνατο να παραδεχτούν ότι κάνουν λάθος ή δεν ξέρουν κάτι. Είναι πιθανό να περηφανεύονται και να το παίζουν ειδικοί σε ένα θέμα, αλλά θα γίνουν επιθετικοί ή εριστικοί αν κάποιος τους αμφισβητήσει. Είναι πιο πιθανό να προσβάλλουν κάποιον για να υπερασπιστούν τη δική τους υπερηφάνεια παρά να παραδεχτούν ότι δεν ξέρουν για τι πράγμα μιλάνε.

Κακολογούν αυτούς από τους οποίους απειλούνται

Αν ένα άτομο αισθάνεται κατώτερο από ένα άλλο, αναζητά αφορμές για να το επικρίνει. Σε ένα εργασιακό περιβάλλον, μπορεί να ψάξει να βρει τα αδύνατα σημεία του και να τα υπερτονίσει. Για παράδειγμα, εάν ένας συνάδελφός του διαπρέπει στη δουλειά του και απειλεί τη θέση του, μπορεί να επιστήσει την προσοχή στο βάρος αυτού του ατόμου ή σε περιστασιακά λάθη (π.χ. ορθογραφικά), ώστε οι άλλοι να επικεντρωθούν στις υποτιθέμενες ελλείψεις του.

Φυσικά, οι κατηγορίες μπορεί να είναι και πιο σοβαρές. Μπορεί να διαδώσει ότι αυτό το άτομο διακρίθηκε με αθέμιτα μέσα ή ότι έχει προβλήματα με τον εαυτό του που μόνο ο ίδιος γνωρίζει.

Γίνονται υπερβολικά ανταγωνιστικοί για κάτι ασήμαντο

Αν έχετε δει κάποιον να «φορτώνει» για κάτι πραγματικά ασήμαντο, μπορείτε να υποθέσετε ότι πρόκειται για ανασφάλεια. Τη μία στιγμή φαίνεται καλά, αλλά μόλις κάτι τον ενοχλήσει – συνήθως πρόκειται για ένα άλλο άτομο που τον «κερδίζει» σε κάτι με το οποίο είναι προσκολλημένος ο εγωισμός του– του «ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι». Θα πολεμήσει σαν να διακυβεύεται η τιμή του και δεν θα ανεχθεί την πιθανότητα να χάσει. Γι' αυτό και θα το τραβήξει όσο δεν πάει, τόσο που οι άλλοι δεν καταλαβαίνουν γιατί.

Ο ΑΝΑΣΦΑΛΗΣ ΒΛΕΠΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΩΣ ΕΝΑ ΑΠΕΙΛΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΑΙ ΝΙΩΘΕΙ ΑΠΟΜΩΝΟΜΕΝΟΣ.

Φλερτάρουν με τον σύντροφο ενός άλλου (ή διεκδικούν κάποιον φίλο του)

Το άτομο που φλερτάρει με τον/τη σύντροφό σου ή προσπαθεί να διεκδικήσει έναν/μία φίλο/η σου, στην πραγματικότητα, απειλείται από σένα σε κάποιο επίπεδο και έτσι προσπαθεί να σου πάρει κάτι σημαντικό. Κατά πάσα πιθανότητα, δεν θα είχε πλησιάσει τον/τη σύντροφό σου, αν εσύ δεν έβγαινες μαζί του/της.

Στο μυαλό του/της, εάν κερδίσει τον σημαντικό για σένα Άλλο, θα πειστεί προσωρινά ότι είναι ένα πραγματικά αξιόλογο άτομο. Ότι αξίζει περισσότερη αγάπη, στοργή και αφοσίωση από σένα. Και έτσι όταν ο/η σύντροφός σου τον/την απορρίπτει, ανατροφοδοτεί την ανασφάλεια που πυροδότησε αρχικά την κακή συμπεριφορά του.