ΤΙ ΜΑΣ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΤΑ ΠΑΡΑΤΑΜΕ ΠΡΙΝ ΠΕΤΥΧΟΥΜΕ ΤΟΝ ΣΤΟΧΟ ΜΑΣ;

Νομίζουμε ότι η δεξιοτεχνία είναι ο απόλυτος στόχος. Όμως, όπως εξηγεί μια νευροεπιστήμονας, οι θεωρίες που έχουμε γύρω από αυτήν είναι παραπλανητικές.

Στα ελληνικά, ο πιο κοντινός όρος για το mastery είναι η «δεξιοτεχνία», εννοώντας όχι απλώς την επάρκεια, αλλά την ιδιαίτερα υψηλή, καλλιεργημένη ικανότητα στην εκτέλεση μιας εργασίας. Αν και έχουμε συνδέσει τη λέξη αυτή με τις τέχνες, στην πραγματικότητα αφορά κάθε γνωστικό ή πρακτικό πεδίο από τη δουλειά μέχρι τα χόμπι μας, από τη γλώσσα μέχρι τη σκέψη.

Η δεξιοτεχνία είναι μια επιθυμία βαθιά ανθρώπινη και, ενώ ξεκινάμε με ενθουσιασμό το ταξίδι της κατάκτησής της, πολύ συχνά το εγκαταλείπουμε πριν αρχίσουν να φαίνονται τα πρώτα σημάδια εξέλιξης.

Όπως τονίζει η νευροεπιστήμονας και επιχειρηματίας Anne-Laure Le Cunff, «η πολιτισμική μας αντίληψη για τη δεξιοτεχνία δεν είναι απλώς ελλιπής. Είναι ενεργά παραπλανητική. Την έχουμε μυθοποιήσει με τρόπους που κάνουν τους ανθρώπους να τα παρατάνε ακριβώς τη στιγμή που θα μπορούσαν να μπουν σε νέα εδάφη».

«Το πρόβλημα ξεκινά από το πώς αντιλαμβανόμαστε τη δεξιοτεχνία. Κουβαλάμε ένα σύνολο βαθιά ριζωμένων παραδοχών για το πώς λειτουργεί, παραδοχές που μοιάζουν αυτονόητες και αληθινές, αλλά στην πραγματικότητα είναι αντιπαραγωγικές», συμπληρώνει.

Τι εννοεί με αυτό; Ότι υπάρχει ένα σύνολο από παρανοήσεις που δρουν εις βάρος της εξέλιξής μας. Μερικές από τις πιο ισχυρές θα βρεις παρακάτω.

5 κλασικές παρανοήσεις για τη δεξιοτεχνία

Παρανόηση #1: Η βελτίωση είναι γραμμική

Έχουμε την αίσθηση ότι η πρόοδος διαγράφει μια σταθερή πορεία προς τα εμπρός. Στην πραγματικότητα, λέει η Le Cunff, η πρόοδος μοιάζει με αυτά τα γραφήματα του χρηματιστηρίου. Έχει μεγάλες περιόδους στασιμότητας που διακόπτονται από ξαφνικά άλματα, ενώ κάποιες φορές (όταν π.χ. προσπαθούμε να κατακτήσουμε μια νέα δεξιότητα) κάνει «βουτιές».

Παρανόηση #2: Η δεξιοτεχνία είναι ο προορισμός

Φανταζόμαστε ότι υπάρχει μια «γραμμή τερματισμού», την οποία μόλις περάσουμε θα έχουμε επιτέλους κατακτήσει τον τίτλο του ειδικού. Όμως, κάθε πραγματικός δεξιοτέχνης δεν σταματά να πειραματίζεται, να αμφισβητεί την προσέγγισή του, να ανακαλύπτει νέες τεχνικές.

iStock

Παρανόηση #3: Η τεχνική είναι το παν

Η τρίτη παρανόηση αφορά το πόσο «κολλάμε» σε τεχνικά ζητήματα. Προφανώς, είναι πολύ σημαντικό να κρατάμε ένα όργανο με τον σωστό τρόπο ή να ακολουθούμε μια συγκεκριμένη μέθοδο όταν κάνουμε έρευνες. Όμως, εξίσου σημαντικά είναι το mindset, το feedback, η ξεκούραση, το υποστηρικτικό περιβάλλον.

Παρανόηση #4: Πρέπει να βάλουμε όλες μας τις δυνάμεις

Ποιος θα έχει καλύτερα αποτελέσματα; Κάποιος που εξασκείται 30 λεπτά καθημερινά για έναν χρόνο ή εκείνος που εξασκείται 3 ώρες μία φορά την εβδομάδα; Όποιος έχει ασχοληθεί με ένα άθλημα ή με κάποια άλλη δραστηριότητα ξέρει ότι η συνέπεια είναι που κερδίζει. Αυτό που θέλουμε είναι να καλλιεργήσουμε μια βιώσιμη συνήθεια που θα μας πάει μπροστά.

Παρανόηση #5: Η δεξιοτεχνία γίνεται εύκολη όταν κατακτηθεί

Ακόμα και οι δεξιοτέχνες βιώνουν απογοήτευση και επιστρέφουν στα βασικά. Η διαφορά είναι ότι έχουν μάθει να βρίσκουν ικανοποίηση στη διαδικασία, όχι μόνο στο αποτέλεσμα. Κι εδώ θυμάμαι τον δάσκαλο στα μαθήματα κρουστών που επαναλάμβανε συχνά ότι ακόμα κάνει λάθη, απλά έχει μάθει να τα κρύβει καλύτερα.

Η δεξιοτεχνία αγαπά τον πειραματισμό

Ο εγκέφαλός μας προσαρμόζεται πιο γρήγορα όταν έρχεται αντιμέτωπος με νέες προκλήσεις. Η μηχανική επανάληψη δεν οδηγεί στην εξέλιξή μας. Το να αντιμετωπίσουμε δυσκολίες στον δρόμο της βελτίωσης, επομένως, δεν είναι ένδειξη αποτυχίας. Πώς μπορούμε στην πράξη να αυξήσουμε τις πιθανότητες να γίνουμε δεξιοτέχνες στο είδος μας;

Με μικρά πειράματα

Trial and error, που λένε και οι Βρετανοί. Για παράδειγμα, πριν καταφύγουμε στην εύκολη λύση της τεχνητής νοημοσύνης, ας «παίξουμε» λίγες μέρες με τον κώδικα προγραμματισμού. Ας πειραματιστούμε με διαφορετικές προσεγγίσεις. Αυτή η στρατηγική θα μας βοηθήσει να εξερευνήσουμε τα όρια της γνώσης μας.

Παίρνοντας feedback

Μπορoύμε να φωτογραφίζουμε τη δουλειά μας σε διαφορετικά στάδια ή να ζητάμε feedback μετά από κάθε επαγγελματικό μίτινγκ. Η ανατροφοδότηση μας βοηθά να καταλάβουμε τι λειτουργεί και τι όχι και αποκαλύπτει ευκαιρίες βελτίωσης.

Μέσα από την περιέργεια

Τα εμπόδια δεν σημαίνουν αυτομάτως το τέλος μιας πορείας. Μπορούμε να τα δούμε σαν γρίφους που χρειάζεται να λύσουμε (ή να μην λύσουμε). Ας αναρωτηθούμε τι είναι αυτό που δεν λειτουργεί, αν υπάρχει άλλος δρόμος που μπορούμε να ακολουθήσουμε, τι θα συμβεί αν «σπάσουμε» το πρόβλημα σε μικρότερα κομμάτια. Μέσα από τη διαδικασία αυτή θα μάθουμε περισσότερα για εμάς και τις δυνατότητές μας.