ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΟΤΑΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΡΡΩΣΤΟΙ;
Αν είσαι από αυτούς που δεν χάνουν με τίποτα προπόνηση, ακόμα κι αν δεν νιώθουν καλά, άκου τι έχουν να σου πουν ένας γιατρός και μία γυμνάστρια.
Τις προάλλες πρόδωσα την ομάδα με την οποία παίζω βόλεϊ και, ενώ είχα ήδη φτάσει στο γήπεδο αρκετή ώρα πριν την προπόνηση, όταν διαπίστωσα πόσο κρύο είχε και πόσο φυσούσε πήρα την μπαλίτσα μου και έσπευσα σε άλλη «παραλία»: Πήγα Pilates. Επ’ ουδενί δεν θα το έκανα αυτό αν δεν με ταλαιπωρούσε για μέρες ένα συνάχι που φοβήθηκα πως θα εξελιχθεί σε κάτι χειρότερο αν έπαιζα στο ανοιχτό γήπεδο. Δεν θα άφηνα, όμως, και την ευκαιρία για γυμναστική να πάει χαμένη. Δεν ήμουν δα και του θανατά.
Οι αντιδράσεις των φίλων και της οικογένειάς μου για την απόφαση αυτή ήταν ανάμεικτες: Με επαίνεσαν που έβαλα μυαλό και δεν πήγα με το κρυολόγημα να τρέχω στο κρύο, «άντε καλά» μου είπαν για το Pilates καθώς με ξέρουν, ενώ κάποιοι απόρησαν που δεν κάθισα σπιτάκι μου να συνέλθω εντελώς.
Έκανα αυτό που ένιωσα, απάντησα σε όλους, αν και μέσα μου δεν είμαι απόλυτα σίγουρη ότι αυτό είναι το σωστό. Και επειδή αυτές τις μέρες παρατηρώ πολλούς τριγύρω επίσης να ταλαιπωρούνται από κρυολογήματα και ιώσεις, είπα να το ψάξω λίγο παραπάνω.
Να κάνω γυμναστική όταν είμαι άρρωστη/-ος;
Τι λέει ο γιατρός: «Η γυμναστική είναι φάρμακο, αλλά όχι πάντα»
Ο Dr. Dan Montero, ορθοπεδικός και ειδικός αθλητικής ιατρικής της Mayo Clinic, λέει σε συνέντευξη το εξής: «Το αν θα κάνεις γυμναστική όταν δεν νιώθεις καλά έχει οπωσδήποτε να κάνει με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Γενικά μιλώντας, αν έχεις συμπτώματα από τον λαιμό και πάνω, π.χ. βήχα, καταρροή, φτέρνισμα, είναι OK να κάνεις γυμναστική, όμως θα πρότεινα να μειώσεις ή να μετριάσεις λίγο την ένταση.
»Αν όμως έχεις συμπτώματα κάτω από τον λαιμό, π.χ. ένα κρυολόγημα στο στήθος με παραγωγικό βήχα, αν πονούν οι μύες σου και τα κόκκαλά σου ή αν, βέβαια, έχεις πυρετό, είναι προτιμότερο να αποφύγεις τη γυμναστική.
»Οι επίσημες οδηγίες σχετικά με την άσκηση είναι περίπου 150 λεπτά την εβδομάδα αερόβιας γυμναστικής. Πολλοί σπάνε αυτόν τον χρόνο σε 5 μισάωρα μέσα στην εβδομάδα. Επίσης, συνιστάται κανείς δύο ημέρες την εβδομάδα να κάνεις προπόνηση ενδυνάμωσης. Έτσι τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας θα πρέπει να γυμναζόμαστε – άλλοτε πιο ζωηρά και άλλοτε πιο στατικά.
»Η γυμναστική είναι φάρμακο. Τα οφέλη της είναι απεριόριστα, οπότε είναι σοφό να γυμνάζεται κανείς για το καλό της υγείας του. Έχουμε, όμως, ενστάσεις στην περίπτωση του πυρετού, καθώς πρόκειται για ένα συστηματικό σύμπτωμα που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο να εμφανίσει κανείς άλλες καταστάσεις, όπως η ιογενής μυοκαρδιοπάθεια, μια νόσος που προκαλείται από ιογενή λοίμωξη, η οποία οδηγεί σε φλεγμονή (μυοκαρδίτιδα) και σπανιότερα σε εξασθενημένες, διευρυμένες κοιλίες. Οπότε στην περίπτωση αυτή θα έλεγα κανείς να κόψει ταχύτητα και να επιτρέψει στο σώμα του να πολεμήσει τη μόλυνση χωρίς να ξοδεύει αλλού δυνάμεις».
Τι λέει η γυμνάστρια: «Η άσκηση είναι εργαλείο υγείας μόνο όταν συνεργάζεται με τη φυσιολογία»
Η Ελίτα Παπανικολάου, Fitness Coach/Therapeutic Exercise, έχει κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα και επεξηγηματική ανάρτηση επί του θέματος, η οποία αναφέρει:
Κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης το σώμα μας έχει μπόλικη δουλειά να κάνει καθώς του συμβαίνουν τα εξής:
- Ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό σύστημα.
- Αυξάνεται η φλεγμονώδης απόκριση.
- Ανεβαίνει ο βασικός μεταβολισμός.
- Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα δέχεται συνεχή επιβάρυνση.
Η άσκηση, λοιπόν, προκαλεί στο σώμα στρες, γιατί:
- Ανεβάζει την καρδιακή συχνότητα.
- Ενεργοποιεί το νευρικό σύστημα.
- Αυξάνει τις ορμόνες του στρες.
- Απαιτεί ενέργεια για αποκατάσταση.
Όταν είμαστε υγιείς, το στρες αυτό μετατρέπεται σε προσαρμογή. Όταν όμως δεν είμαστε, το στρες αθροίζεται και ανταγωνίζεται την ανάρρωση. Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα δεν ξεχωρίζει τι είναι αυτό που του συμβαίνει: Προπόνηση, στρες, ασθένεια. Απλά «αθροίζει φορτία». Όταν το συνολικό φορτίο ξεπερνά την ικανότητα ανάκαμψης, τότε η απόδοση πέφτει, η ανάρρωση καθυστερεί και αυξάνεται το αίσθημα κόπωσης.
Προτείνει και η κ. Παπανικολάου τον διαχωρισμό των συμπτωμάτων σε αυτά «πάνω από τον λαιμό» και τα «συστηματικά» για να κρίνουμε πότε η άσκηση μπορεί να είναι ανεκτή και πότε συνιστάται να αποφεύγεται, ενώ συμφωνεί ότι η άσκηση θα δημιουργήσει μια έξτρα απαίτηση που το σώμα σίγουρα δεν χρειάζεται.
Έτσι, αν θες οπωσδήποτε να γυμναστείς έχοντας ελαφρά συμπτώματα πάνω από τον λαιμό (και όχι πυρετό) η γυμνάστρια προτείνει ελαφριά άσκηση που μπορεί να περιλαμβάνει:
- Μικρή μηχανική ένταση (φορτία, αντιστάσεις).
- Χαμηλές απαιτήσεις συντονισμού και δύναμης.
- Καμία επιδίωξη κόπωσης («καψίματος»).
- Ελάχιστη ανάγκη αποκατάστασης μετά.
Να θυμάσαι ότι ο στόχος είναι να μη διαταράξεις την ανάρρωσή σου και να ακούσεις το σώμα σου όταν ζητά ξεκούραση, γιατί έτσι προστατεύεις τις προσαρμογές που έχεις χτίσει (δηλαδή, την πρόοδο που έχεις κάνει στη γυμναστική) και μειώνεις τον κίνδυνο παρατεταμένης κόπωσης, συμβάλλοντας στο να επιστρέψεις στις προπονήσεις σου πιο γρήγορα. Άρα, τελικά, δεν ακυρώνει το πρόγραμμα γυμναστικής σου, αλλά το υποστηρίζει.
Η κ. Παπανικολάου καταλήγει: «Η άσκηση είναι εργαλείο υγείας μόνο όταν συνεργάζεται με τη φυσιολογία. Κάποιες μέρες κινείσαι και κάποιες αναρρώνεις. Αυτό δεν είναι πισωγύρισμα. Είναι μέρος της διαδικασίας».