6 ΤΡΟΠΟΙ ΝΑ ΞΕΦΥΓΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ OVERTHINKING

Σταμάτα να σκέφτεσαι τι μπορεί να σημαίνει το γεγονός ότι δεν έστειλε και μάθε να διαχειρίζεσαι το overthinking προς όφελός σου.

To overthinking είναι εφιάλτης. Νιώθεις κυριολεκτικά εγκλωβισμένος μέσα στο ίδιο σου το μυαλό και, όσο κι αν προσπαθείς να ξεκολλήσεις, όσο κι αν κυριολεκτικά μιλάς στον εαυτό σου καλώντας τον να ηρεμήσει και να σταματήσει να ασχολείται, η σκέψη σου κατευθύνεται πεισματικά κι αγέρωχα προς το χειρότερο δυνατό σενάριο.

Οι ειδικοί, πάλι, λένε ότι η πρόοδος σε μια τέτοια κατάσταση δεν έρχεται με το να φιμώσεις όλες τις σκέψεις σου, αλλά με το να καταλάβεις από πού πηγάζουν. Όπως αναφέρει σε άρθρο ο ψυχολόγος Geoffrey Gold, PhD, «το overthinking μοιάζει με μια διαδικασία επίλυσης ζητημάτων. Είναι η ιδέα ότι αν συνεχίσω να αναλύω μια κατάσταση στο μυαλό μου, π.χ. μια επαγγελματική συνέντευξη που δεν πήγε καλά ή τι πήγε λάθος σε μια προηγούμενη σχέση, θα σταματήσω να στεναχωριέμαι γι’ αυτήν. Ρεαλιστικά, όμως, πολλές καταστάσεις δεν λύνονται με το να τις σκεφτόμαστε περισσότερο. Και οι πιο ήρεμοι άνθρωποι είναι εκείνοι που μπορούν να το αποδεχτούν».

Πώς ξεφεύγεις, λοιπόν, από το overthinking; Οι ειδικοί προτείνουν τις παρακάτω τεχνικές.

6 τεχνικές που σε απομακρύνουν από το overthinking

Βάλε αρχή και τέλος στη σπειροειδή σκέψη σου

Το «μην το σκέφτεσαι» (μαζί με το «μην αγχώνεσαι») είναι από τις πιο εκνευριστικές συμβουλές και βέβαια σχεδόν ποτέ δεν λειτουργεί. Πιο αποτελεσματικό είναι να περιορίσεις τον χρόνο που σκέφτεσαι, κάτι στο οποίο βοηθάει το να γράψεις. Όπως λέει η σύμβουλος ψυχικής υγείας Krista Norris, «η ψυχή στροβιλίζεται σε μια σπειροειδή κατάσταση όταν δεν ακούγεται. Ο χρονικός περιορισμός, όμως, σηματοδοτεί μια ασφάλεια καθώς δεν αφήνει τις σκέψεις να τρέχουν ανεξέλεγκτα. Αυτό, λοιπόν, που μπορείς να κάνεις είναι να βάλεις ένα χρονόμετρο και να γράψεις για λίγα λεπτά σε ένα ημερολόγιο ό,τι σε απασχολεί – π.χ. τι μπορεί να έχεις κάνει λάθος και η επαγγελματική σου πορεία να μην πήγε καλά».

Διαχώρισε τα δεδομένα από τα σενάρια

Αυτό είναι κάτι που παρασύρει πολλούς. Το ότι ένας άνθρωπος δεν σου απάντησε σε ένα μήνυμα είναι ένα δεδομένο. Το ότι δεν σου απάντησε γιατί π.χ. έχει θυμώσει μαζί σου, είναι ένα σενάριο. Και είναι εντελώς διαφορετικό. Μείωσε, λοιπόν, την ταχύτητα στη σκέψη σου και αναρωτήσου: Τι γνωρίζω πραγματικά; Και τι υποθέτω;

ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΑ ΤΟ OVERTHINKING ΠΡΟΤΙΜΗΣΕ ΝΑ ΣΤΡΑΦΕΙΣ ΣΕ ΜΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΕΙ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΣΟΥ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΤΡΟΠΟ.

Αυτή η μικρή παύση ωθεί το μυαλό σου στη λογική. Όταν π.χ. ο διευθυντής σου λέει «ας το ξαναδούμε αυτό», δεν σημαίνει ότι κάπου έχεις κάνει λάθος. Σημαίνει ότι θα ξαναμιλήσετε για το θέμα αργότερα. Κάποιος που βλέπει ένα story σου στο Instagram αλλά δεν σου στέλνει ένα μήνυμα δεν σημαίνει ότι δεν ενδιαφέρεται – σημαίνει απλά ότι είδε ένα story σου. Όταν βρίσκεσαι σε κατάσταση ηρεμίας, ξέρεις ότι όλα αυτά είναι προφανή, όμως καλό είναι να τα επαναφέρεις στο νου σου τις πιο αγχώδεις στιγμές του overthinking.

Αντικατάστησε το «και αν...» με το «τι ακολουθεί;»

Όταν μπαίνεις σε κατάσταση overthinking, αυτό που χρειάζεσαι είναι μια σιγουριά. Θέλεις το μυαλό σου να σου επιβεβαιώσει πως έκανες ό,τι μπορούσες. Αλλά επειδή δεν μπορείς να προβλέψεις ή να ελέγξεις τα περισσότερα αποτελέσματα στη ζωή, οι ερωτήσεις όπως «κι αν δεν πάει καλά;» είναι εντελώς άχρηστες. Είναι προτιμότερο να σκεφτείς κάτι όπως: Ποιο είναι το μικρότερο και πιο χρήσιμο βήμα που μπορώ να κάνω τώρα;

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Αν, ας πούμε, ανησυχείς για την πορεία της καριέρας σου, μπορείς να αναθεωρήσεις κάπως το βιογραφικό σου. Αν ανησυχείς για την οικονομική σου κατάσταση, να σκεφτείς ποιο έξοδο γίνεται να μειώσεις αυτόν τον μήνα. Ακόμα και η πιο μικρή τέτοια πράξη μπορεί να επαναφέρει μια αίσθηση ελέγχου και ασφάλειας στο μυαλό σου. Του δίνει κάτι συγκεκριμένο να κάνει, αντί για ένα αόριστο πρόβλημα.

Οι περισπασμοί σου από το overthinking πρέπει να είναι στρατηγικοί

Ο Dr. Gold επισημαίνει ότι δεν είναι όλοι οι περισπασμοί υγιείς. Πρέπει να αποφεύγονται αυτοί που σε ξαναρίχνουν στο σπιράλ του overthinking, όπως τα να κοιτάς ξανά και ξανά τα social media, τον τραπεζικό λογαριασμό σου ή τα emails της δουλειάς. «Αν όλα αυτά σου θυμίζουν ό,τι απασχολεί τόσο πολύ το μυαλό σου, δεν αποτελούν χρήσιμους περισπασμούς», εξηγεί. Και προτείνει να επιλέγεις δραστηριότητες που ιδανικά θα απασχολήσουν το σώμα και τις αισθήσεις σου με πιο φυσικό τρόπο, όπως το να βγεις μια βόλτα, να μαγειρέψεις ή απλά να ρίξεις κρύο νερό στο πρόσωπό σου.

Εμπιστεύσου τον εαυτό σου και τις αποφάσεις σου

Το overthinking προκύπτει κυρίως λόγω έλλειψης αυτοπεποίθησης. Εσύ μπορεί να πιστεύεις ότι το να διαβάζεις ένα email ή ένα μήνυμα 20 φορές είναι το «σωστό» για να καταλάβεις ακριβώς τι συμβαίνει. Στην πραγματικότητα, κυνηγάς μια αυταπάτη που δεν υπάρχει. Γι’ αυτό η Norris συμβουλεύει να προτιμήσεις το σκεπτικό «good enough», δηλαδή «αρκετά καλά». Με απλά λόγια: πες στον εαυτό σου ότι δεν χρειάζεται να ξέρεις και την παραμικρή λεπτομέρεια για να προχωρήσεις με ένα θέμα. Χρειάζεται απλά να πάρεις μια απόφαση που να είναι έστω κατά 70% σωστή. Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να τσεκάρεις 5 φορές το email που ετοιμάζεσαι να στείλεις στους συναδέλφους σου ή να κοιτάς για 3 ημέρες μια φωτογραφία πριν την δημοσιεύσεις στα social σου – χρειάζεται να κάνεις λογικές, όχι ολόσωστες επιλογές, για να δυναμώσεις την αυτοπεποίθησή σου και να καθησυχάσεις αυτό το υπεραναλυτικό ένστικτο.

Πειραματίσου λίγο με την αβεβαιότητα

Ο σκοπός δεν είναι να μην υπεραναλύεις ποτέ αυτά που σου συμβαίνουν, αλλά να το κάνεις με ένα μέτρο. «Οι άνθρωποι που το πετυχαίνουν είναι συνήθως πιο αποτελεσματικοί στο να αντιμετωπίζουν άμεσα το μη προβλέψιμο και τα αρνητικά συναισθήματα. Επιτρέπουν στον εαυτό τους να νιώσει απογοήτευση, άγχος, ακόμα και ντροπή, χωρίς να προσπαθούν να σκεφτούν διεξοδικά τα πώς και τα γιατί», λέει ο Dr. Gold.

ΤΟ OVERTHINKING ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΚΥΡΙΩΣ ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗΣ.

Ο ίδιος ενθαρρύνει τους ανθρώπους να συνηθίζουν την αβεβαιότητα σε μικρές, ελεγχόμενες δόσεις. «Ξεκινήστε αφήνοντας μικρά πράγματα χωρίς να τα σκεφτείτε», προτείνει. Για παράδειγμα, άφησε το διφορούμενο μήνυμα του ανθρώπου που σε ενδιαφέρει χωρίς απάντηση για λίγη ώρα, αντί να στείλεις σωρεία διευκρινιστικών ερωτήσεων. Αν περιμένεις αποτελέσματα εξετάσεων, αντιστάσου στην ορμή να κάνεις refresh ξανά και ξανά στα emails σου.

Με λίγα λόγια: «Μάθε στον εαυτό σου ότι το να νιώθεις άβολα δεν αποτελεί κίνδυνο – είναι απλά… μια δυσφορία. Όταν ο εγκέφαλός σου μάθει ότι μπορεί να επιβιώσει από αυτές τις μικρές δυσφορίες, θα σταματήσει να υπερλειτουργεί για να τις ελέγξει σκεπτόμενος το χειρότερο δυνατό σενάριο».