ΟΙ 3 ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΖΗΣΕΙΣ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

Με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο, ο George Saunders έδωσε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη, στο πλαίσιο της οποίας μίλησε για τις ιδέες που μπορούν να μας λυτρώσουν.

Όταν ο George Saunders βραβεύτηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Βιβλίου των ΗΠΑ για τη συμβολή του στην αμερικανική λογοτεχνία, το φθινόπωρο του 2025, ο χαρακτηρισμός που του δόθηκε ήταν «ο απόλυτος δάσκαλος της καλοσύνης και της δεξιοτεχνίας». Πολλά από τα  13 βιβλία του είναι επίσης βραβευμένα: Το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο «Λήθη και Λίνκολν», κέρδισε το βραβείο Man Booker 2017. Η συλλογή διηγημάτων «Δεκάτη Δεκεμβρίου» κέρδισε το πρώτο Folio Prize το 2014) και το The Story Prize. Το δοκιμιακό «Κολυμπώντας στη λιμνούλα υπό βροχήν» θεωρείται ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχουν γραφτεί ποτέ.

Στην Αμερική τουλάχιστον, είναι περισσότερο γνωστός ως γκουρού της καλοσύνης – έτσι τον αποκάλεσαν έπειτα από μία ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Syracuse, όπου διδάσκει δημιουργική γραφή, κατά την οποία εξήρε τη σημασία του να είμαστε καλοί άνθρωποι.

Στα 67 του σήμερα, ο Saunders έρχεται ξανά στην επικαιρότητα για το νέο του βιβλίο με τίτλο «Vigil», που αφηγείται την ιστορία ενός μεγιστάνα του πετρελαίου στο νεκροκρέβατό του. Με αφορμή αυτό, έδωσε μια καταπληκτική συνέντευξη στους New York Times, στο πλαίσιο της οποίας ανέφερε ορισμένες πολύ ενδιαφέρουσες και χρήσιμες ιδέες, όπως π.χ. πόσο πολύτιμη είναι η ανάγνωση και η γραφή στην ανθρώπινη σύνδεση, ενώ έδωσε και μια πολύτιμη συμβουλή ζωής.

«ΠΙΣΤΕΥΩ ΠΩΣ Η ΚΑΛΟΣΥΝΗ ΕΧΕΙ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ ΝΑ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΣΤΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΟ ΤΩΡΑ, ΧΩΡΙΣ ΕΝΑ ΣΩΡΟ ΣΚΕΨΕΙΣ ΝΑ ΤΡΙΒΕΛΙΖΟΥΝ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ».

Πριν σου αποκαλύψω, όμως, ποια είναι αυτή θέλω να ακούσεις τι σημαίνει για τον Saunders καλοσύνη: «Όλη αυτή η συζήτηση περί καλοσύνης ξεκίνησε έπειτα από αυτή την ομιλία στο Πανεπιστήμιο Syracuse, με την οποία απευθυνόμουν στους αποφοίτους. Αυτό που ίσως κάποιοι δεν κατάλαβαν από αυτή την ομιλία είναι ότι η καλοσύνη δεν είναι καθόλου εύκολο πράγμα. Και ότι δεν ήθελα να τη συνδέσω με την ευγένεια. Αν αποσυνδέσεις αυτά τα δύο θα καταλάβεις ότι πρόκειται για μια πραγματική, μακρόχρονη πρόκληση.

»Πλέον, αυτό που πιστεύω είναι πως η καλοσύνη έχει πάρα πολύ να κάνει με την ικανότητά μας να βρισκόμαστε στο εδώ και το τώρα, χωρίς ένα σωρό σκέψεις να τριβελίζουν το μυαλό μας. Γιατί έτσι υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να μπορούμε να είμαστε χρήσιμοι στην κατάσταση που βιώνουμε».

O George Saunders τον Νοέμβριο του 2025. Andy Kropa/Invision/AP Photo

Ο Saunders ασκεί τον Βουδισμό που λέει ότι τον έχει βοηθήσει πολύ τόσο στο να ζει την κάθε στιγμή, όσο και στη συγγραφική του πορεία.

Όπως εξηγεί, ο Βουδισμός δημιουργεί μία συνείδηση ότι «έχουμε σκέψεις που αυτοδημιουργούνται και μας εξουσιάζουν. Κι εμείς μπερδευόμαστε και νομίζουμε πως αυτές οι σκέψεις είμαστε εμείς. Τόσο στη βουδιστική πρακτική όσο και στη συγγραφή, όμως, έχεις την ευκαιρία να πεις: Ω, αυτές είναι απλώς εγκεφαλικές πορδές. Συμβαίνουν αυθόρμητα, δεν τις δημιούργησα εγώ και στην πραγματικότητα, δεν είμαι σίγουρος ότι θέλω να μου ανήκουν. Εξάλλου, επηρεάζουν το σώμα μου. Οπότε πρέπει να τις ξεκαθαρίζεις για αρκετό καιρό μέχρι να αναγνωρίσεις ότι διαφέρουν από αυτό που πραγματικά είσαι.

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

»Αυτός είναι και ο λόγος που είμαι μεγάλος υποστηρικτής του διαλογισμού: Γιατί σε βοηθά να γυρίσεις πίσω σε μοτίβα της παιδικής σου ηλικίας τα οποία σε επηρεάζουν μέχρι σήμερα χωρίς να καταλαβαίνεις πώς και γιατί. Είναι σα να είσαι μέσα σε ένα πυκνό δάσος και καθώς προχωράς σπρώχνοντας με τα χέρια σου τα κλαδιά και τα φύλλα, κάποια στιγμή ανοίγει ένα ξέφωτο και… α! τώρα βλέπεις!»

George Saunders: Οι 3 αυταπάτες που αν ξεπεράσεις μπορεί να σε σώσουν

Την ικανότητα να «βλέπεις» πιο καθαρά καθώς βαδίζεις μέσα στο δάσος και προς την… έξοδο εξετάζει ο Saunders έντονα στο τελευταίο το βιβλίο, το «Vigil», το οποίο περιστρέφεται γύρω από τον θάνατο και τις διαπιστώσεις που κάνει ο άνθρωπος όταν πλησιάζει εκεί.

ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΜΟΝΙΜΟΣ. ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΠΡΑΓΜΑ. ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΣ.

«Η πρώτη σου ανάμνηση όταν έρχεσαι σε αυτόν τον κόσμο, είναι ότι αποτελείς τον κεντρικό πρωταγωνιστή της ζωής σου. Η μαμά και ο μπαμπάς είναι οι συμπρωταγωνιστές και μετά υπάρχουν αμέτρητοι άλλοι συντελεστές, όμως εσύ είσαι ο σταρ. Στην πορεία γεννιέται μια δεύτερη ιδέα, ότι δεν θα φύγεις ποτέ. Οι άλλοι μπορεί να πεθαίνουν – εσύ ποτέ. Στη συνέχεια υπάρχει αυτό το αίσθημα ότι είσαι πολύ ξεχωριστός. Ότι εσύ μόνο είσαι και κανένας άλλος. Όλα αυτά είναι δαρβινικές θεωρίες, έχουν ένα νόημα, αλλά είναι αναληθή.

»Ο θάνατος είναι η στιγμή που κάποιος φτάνει να πει: Ξέρεις, αυτά τα τρία πράγματα που πάντα σκεφτόσουν; Δεν είναι αλήθεια. Δεν είσαι μόνιμος. Δεν είσαι το πιο σημαντικό πράγμα. Και δεν είσαι ξεχωριστός. Αυτή είναι μια σκέψη που κάνω πολύ, αλλά με θετική διάθεση, γιατί με επαναφέρει στην πραγματικότητα».

Για τον Saunders η απαλλαγή από αυτές τις 3 αυταπάτες οδηγεί στη σωτηρία, στη λύτρωση. «Κάθε στιγμή που ξεκαθαρίζουν στο μυαλό σου οι 3 αυτές αυταπάτες, έχεις σωθεί. Γιατί τότε, τι έχεις να φοβάσαι; Ο λόγος που δεν θέλω να πεθάνω είναι επειδή είμαι εγώ. Επειδή μου αρέσω, αλλά ακόμα κι αν δεν μου αρέσω, είμαι συνδεδεμένος μαζί μου. Έχουν υπάρξει κάποιες στιγμές στη ζωή μου, έστω για λίγο, που νιώθω ότι ναι, τώρα έχω κάποια απόσταση από τον εαυτό μου. Αν καταφέρεις να πάρεις μεγάλη απόσταση, τότε ο θάνατος δεν θα είναι πρόβλημα».

Αξίζει να παρακολουθήσεις τον George Saunders να μιλά για όλα τα παραπάνω σε αυτό το βίντεο.