ΕΝΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΦΩΤΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΘΕΑΤΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

Κορυφαίοι αθλητές κάθονται απέναντι από μια κάμερα και μιλούν χωρίς φίλτρο όχι για τις επιτυχίες τους, αλλά για τις θυσίες, τα λάθη και τη διαδρομή τους.

Ανθή Βασιλαντωνάκη, Θωμαή Βαρδαλή, Δημήτρης Εμμανουηλίδης, Μάνος Ζερδεβάς, Σοφία Κόγγουλη, Χάρης Κοπιτσής, Γιάννης Κουζέλογλου, Μιντάουγκας Κουζμίνσκας, Ματίας Λεσόρ, Σακίλ ΜακΚίσικ, Σοφία Μαλκογεώργου, Δημήτρης Μαυροειδής, Πάτρικ Μπέβερλι, Όμηρος Νετζήπογλου, Νίκος Νταμπίζας, Βασίλης Ξανθόπουλος, Στέφανος Ξένος, Νίκος Παπαγγελής, Ευαγγελία Πλατανιώτη, Ελευθερία Πλευρίτου, ΤιΤζέι Σορτς, Άννα-Νίκη Σταμολάμπρου, Γιώργος Τανούλης, Ελισάβετ Τελτσίδου.

Πώς ξεκίνησαν, τι χρειάστηκε να αφήσουν πίσω, ποια λάθη τους διαμόρφωσαν και ποια όνειρα εξακολουθούν να τους κρατούν «ζωντανούς»; Εικοσιτέσσερις αθλητές από οκτώ διαφορετικά αθλήματα στέκονται μπροστά σε έναν φακό, αλλά δεν μιλούν για τη στιγμή της αποθέωσης, τα φώτα, την εικόνα της επιτυχίας.

Αυτή τη φορά, μιλούν για το τι σημαίνει πραγματικά να είσαι αθλητής, την καθημερινότητα πίσω από τα μετάλλια και τις διακρίσεις, τις ατελείωτες ώρες προπόνησης, τις προσωπικές θυσίες, τις αμφιβολίες, τις στιγμές μοναξιάς. Αυτήν την αθέατη πλευρά του αθλητισμού επιχειρεί να αναδείξει το ντοκιμαντέρ «Άθλος» των Γιώργου Ψύχα και Χάρη Κολχούρη, υπενθυμίζοντάς μας ότι πίσω από κάθε αθλητή που στηρίζουμε και θαυμάζουμε υπάρχει μια ιστορία που δεν ειπώθηκε ποτέ. Το ντοκιμαντέρ δεν μιλά για νικητές και χαμένους, αλλά για τη διαδρομή.

Με αφορμή αυτά τα σχεδόν 60 λεπτά εκμυστηρεύσεων συνομιλήσαμε με τους δύο δημιουργούς για το πώς γεννήθηκε η ιδέα για τον «Άθλο». Όπως λένε, και οι δύο κινούνται στον χώρο του αθλητισμού αρκετά χρόνια. Συνεργάζονται στενά με αθλητές και βλέπουν αθέατες πλευρές της ζωής τους. «Πλευρές που δεν είναι γνωστές στον κόσμο, αλλά θα έδιναν εντελώς διαφορετικές ερμηνείες αν επικοινωνούνταν. Τι συμβαίνει όταν σβήνουν τα φώτα; Τι μένει όταν τελειώνει ο αγώνας; Ποιος είναι ο άνθρωπος πίσω από την εικόνα; Η ανάγκη να δείξουμε στον κόσμο αυτές τις ιστορίες γέννησε και τον "Άθλο". Θελήσαμε να δώσουμε χώρο στους αθλητές να μιλήσουν όχι για τη νίκη, αλλά για τον δρόμο τους. Εύκολο ή δύσκολο», μας λένε.

– Υπάρχει κάτι που λείπει σήμερα από την αφήγηση γύρω από τον αθλητισμό και καλύπτεται από το ντοκιμαντέρ σας;

Κυρίως η προσέγγιση του αθλητισμού ως κληρονομιά για την επόμενη γενιά. Υπάρχει τόσο μεγάλη προβολή του «τώρα», που συχνά ξεχνάμε το «μετά». Ο καθένας από εμάς έχει χρέος και ευθύνη για το τι αφήνει πίσω του. Οφείλουμε να κάνουμε τον κόσμο να αγαπήσει τον αθλητισμό, να φέρουμε στον χώρο όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά και να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις, ώστε να έχουν τα απαραίτητα εφόδια για να φτάσουν όσο ψηλότερα γίνεται.

– Τι σημαίνει για εσάς η λέξη «άθλος», πέρα από το προφανές;

Μέσα από το ταξίδι της δημιουργίας του ντοκιμαντέρ, σίγουρα έχουμε συνδέσει σχεδόν αυθόρμητα τη λέξη «Άθλος» με τη λέξη «Πίστη», που είναι και οι τίτλοι των δύο τραγουδιών που συνοδεύουν το ντοκιμαντέρ.

– Εστιάσατε στη διαδρομή των αθλητών. Γιατί αυτή η πλευρά του αθλητισμού μένει συνήθως στο σκοτάδι;

Γιατί στην εποχή που ζούμε και με τον τρόπο που είναι δομημένη η κοινωνία, σημασία έχει η επιτυχία. Αυτή «πουλάει», αυτή ορίζει την «αξία» κάποιου. Αν δεν υπάρχει επιτυχία, δεν υπάρχει αξία. Η διαδρομή ενός ανθρώπου έχει σημασία να ακουστεί μόνο αν έχει πετύχει. Αν, δε, είναι και δύσκολη, τότε είναι το απόλυτο «κελεπούρι». Αν κάποιος δεν πετύχει, είτε είχε δύσκολη διαδρομή είτε όχι, δεν ενδιαφέρει κανέναν.

– Γιατί αποφασίσατε να φύγετε από το κλασικό αθλητικό περιεχόμενο;

Η επιλογή μας να εστιάσουμε στην υπαρξιακή πλευρά των αθλητών ήρθε σχεδόν αβίαστα. Σκοπός δεν ήταν να κάνουμε ένα ακόμα αθλητικό ντοκιμαντέρ, αλλά να δούμε τον Άνθρωπο πίσω από τον αθλητή. Κάπως έτσι, «σπάσαμε» τη λέξη «ΑΘΛΟΣ» και βρήκαμε λέξεις που να προέρχονται από αυτά και ταυτόχρονα να συνδέονται με τον αθλητισμό. Η επιλογή των εννοιών «Θυσίες», «Λάθη», «Όνειρα», «Σπίθα» δημιούργησε όλη την δομή του ντοκιμαντέρ.

ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ Η ΕΠΙΤΥΧΙΑ. ΑΥΤΗ «ΠΟΥΛΑΕΙ», ΑΥΤΗ ΟΡΙΖΕΙ ΤΗΝ «ΑΞΙΑ» ΚΑΠΟΙΟΥ.

– Υπήρξε κάποια μαρτυρία που σας αιφνιδίασε;

Κάθε ιστορία έχει τη δική της σημασία. Από τις απώλειες κοντινών προσώπων, τον ρατσισμό, τις φυλετικές ανισότητες μέχρι τις οικονομικές δυσκολίες και τους σωματικούς και ψυχικούς τραυματισμούς, κάθε μαρτυρία ήταν εξίσου συγκλονιστική.

– Πώς έγινε η επιλογή των αθλητών;

Η μοναδική μας σκέψη ήταν να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερες διαφορετικές φωνές, ώστε να αναδείξουμε κάθε πιθανή πτυχή του αθλητισμού. Τις αλλαγές στο πέρασμα του χρόνου, τις ανισότητες ως προς τις απολαβές και την προβολή των αθλημάτων, τις ανισότητες ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες μέσα στο ίδιο άθλημα. Αφού θέσαμε τις κατευθυντήριες γραμμές, η επιλογή των αθλητών βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στις προσωπικές σχέσεις που έχουμε μαζί τους.

– Πόσο εύκολο ήταν να τους κάνετε να μιλήσουν «χωρίς φίλτρο»;

Οι αθλητές σε μεγάλο βαθμό θέλουν να μιλήσουν και να ακουστούν πτυχές της ζωής τους που ο κόσμος αγνοεί. Όταν τους εκφράσαμε την επιθυμία μας να δημιουργήσουμε ένα ντοκιμαντέρ που θα μείνει στην επόμενη γενιά, όλα έγιναν ακόμα πιο εύκολα.

– Είναι ένα ντοκιμαντέρ για ανθρώπους που δεν ασχολούνται με τον αθλητισμό;

Στον «Άθλο» δεν θα δει κανείς αθλητές να μιλούν με ορολογίες, να αναλύουν συστήματα ή τακτικές. Είναι ένα ντοκιμαντέρ βαθιά ανθρώπινο, γι' αυτό πιστεύουμε ότι αφορά τους πάντες. Έχουμε ξεχάσει πως ο αθλητισμός στον πυρήνα του είναι ένα στοιχείο πολιτισμού, κάτι που θα πρέπει να μας αφορά όλους και να λειτουργεί ως αφορμή ενότητας, όχι διχασμού.

Η μεγάλη μας ελπίδα είναι κάθε θεατής να βρει στα πρόσωπα των αθλητών ένα κομμάτι του εαυτού του και να πάρει δύναμη από όσα ακούσει. Άλλωστε, τα όνειρα, οι θυσίες, τα λάθη δεν γίνονται μόνο από τους αθλητές, αλλά από όλους μας.

Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΩΣ ΑΦΟΡΜΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ, ΟΧΙ ΔΙΧΑΣΜΟΥ.

– Αν κρατούσατε μία φράση από τον «Άθλο», ποια θα ήταν;

Δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε μία συγκεκριμένη φράση. Θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο και άδικο, γιατί οι φράσεις που ειπώθηκαν «κουβαλούν» ξεχωριστές ιστορίες με μεγάλη σημασία.  Αυτό που σίγουρα θα μας μείνει είναι η τεράστια δύναμη, πίστη και θέληση όλων αυτών των ανθρώπων που παραμένει αναλλοίωτη ακόμα και σε αντίξοες συνθήκες.