ΕΝΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΑ ΣΕ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ-ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΑΛΛΙΩΣ

Τρεις ανήλικοι ασυνόδευτοι πρόσφυγες από το Αφγανιστάν, τη Συρία και το Μπουρούντι, συναντιούνται στην Ελλάδα και χαράσσουν τον δρόμο τους στην Ευρώπη. Ο φακός ακολουθεί τα χνάρια τους και το ντοκιμαντέρ με τίτλο «Θέλω να είμαι νικητής» είναι γεμάτο από τη σοφία και την αισιοδοξία τους.

Τι σκέφτεσαι όταν ακούς τη φράση «ασυνόδευτα παιδιά πρόσφυγες»; Πώς νιώθεις βλέποντας πλάνα στα δελτία ειδήσεων ή διαβάζοντας ένα ακόμη ρεπορτάζ; Η Χριστίνα Βάζου, φωτογράφος και εργαζόμενη στα κέντρα φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανήλικων Προσφύγων της οργάνωσης Κοινωνικό ΕΚΑΒ, εντυπωσιάστηκε από τη σοφία με την οποία αντεπεξέρχονται τα παιδιά αυτά στις δυσκολίες της ζωής τους.

Θέλησε λοιπόν να καταγράψει τα όνειρα και τις ελπίδες τους ως πηγή έμπνευσης και δύναμης. «Άρχισα να δουλεύω το 2021 στα Κέντρα φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανήλικων Προσφύγων της κοινωνικής οργάνωσης Κοινωνικό ΕΚΑΒ. Ομολογώ ότι μέχρι τότε δεν γνώριζα πολλά εκ των έσω για το προσφυγικό ζήτημα, και ούτε είχα ασχοληθεί ιδιαίτερα με τις χώρες προέλευσής τους.

»Η συναναστροφή με τα παιδιά άνοιξε τους ορίζοντές μου. Η ψυχική τους δύναμη και τα σοφά τους λόγια με συγκίνησαν. Ένιωσα την ανάγκη να μοιραστώ όλο αυτόν τον πλούτο και έτσι άρχισα να κινηματογραφώ, έπειτα από συνεννόηση με την οργάνωση και τα ίδια τα παιδιά», μας είπε όταν τη ρωτήσαμε πώς πήρε αυτή την απόφαση.

O μικρός Ομράν στη δομή της Πεντέλης το 2021. Φωτογραφία: Χριστίνα Βάζου

Ποιο είναι το θέμα του ντοκιμαντέρ;

Το ντοκιμαντέρ «Θέλω να είμαι νικητής», που γυρίστηκε σε Ελλάδα, Βέλγιο και Ολλανδία, ακολουθεί τη ζωή τριών ανήλικων ασυνόδευτων προσφύγων από το Αφγανιστάν, την Παλαιστίνη/Συρία και το Μπουρούντι, οι οποίοι γνωρίζονται και γίνονται φίλοι στο Κέντρο Φιλοξενίας του Κοινωνικού ΕΚΑΒ στην Ελλάδα. Καταγράφοντας την πορεία τους για 4 χρόνια, η ταινία αναδεικνύει το ψυχικό τους σθένος, τη στάση τους απέναντι στη ζωή και τον αγώνα τους να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους.

Ζούμε σε μια εποχή που το κοινό βλέπει καθημερινά εικόνες ναυαγίων και προσφύγων στα δελτία ειδήσεων και έχει ίσως αναπτύξει κάποιου είδους ανοσία. Ρωτήσαμε τη δημιουργό του πώς καταφέρνει το ντοκιμαντέρ να σπάσει αυτόν τον τοίχο της απάθειας. 

Ο Νασίρ τον πρώτο καιρό που βρέθηκε στη δομή της Πεντέλης. Φωτογραφία: Χριστίνα Βάζου

«Αυτό που αναφέρετε είναι όντως ανησυχητικό και δυστυχώς συμβαίνει. Στο ντοκιμαντέρ πρωταγωνιστούν τρία παιδιά-πρόσφυγες με πολύ διαφορετικές ιστορίες και προσωπικότητες. Είναι τρεις έφηβοι που έτυχε να γεννηθούν σε χώρες όπου η ζωή τους βρίσκεται σε κίνδυνο. Αναγκάστηκαν να φύγουν για να σωθούν και να διεκδικήσουν μία ειρηνική ζωή. Γνωρίζοντας τα παιδιά μέσα από την ταινία ο θεατής συνδέεται μαζί τους. Μπορεί να νιώσει την αγωνία και τον πόνο τους, να χαρεί με τις καλές στιγμές τους και να δει τον άνθρωπο πίσω από την ταμπέλα του πρόσφυγα και τους αριθμούς. Πιστεύω ότι αυτό είναι το πρώτο βήμα για να σπάσουμε τον τοίχο της απάθειας: η επανασύνδεση με τον ίδιο τον άνθρωπο», μας είπε.

«Δεν μπορείς να σώσεις τον κόσμο»

Τι σημαίνει για τον ψυχισμό της ίδιας το να βυθίζεται καθημερινά στον πόνο, την απώλεια και τον ξεριζωμό άλλων ανθρώπων; «Τις πρώτες εβδομάδες τελείωνα την εργασία μου και ένιωθα σαν να είχα σκάψει όλη μέρα. Οι ιστορίες των παιδιών, η όλη προσπάθεια τους να ζήσουν σε ασφαλείς συνθήκες αλλά και η ματαίωση που ένιωθαν με επηρέαζαν βαθιά. Ως επαγγελματίας κατάφερα να προστατεύσω τον εαυτό μου, επιλέγοντας να διατηρώ μία θετική στάση.

O Ferdinand το 2025 στη βελγική Λιέγη. Φωτογραφία: Χριστίνα Βάζου

»Μέσα από συμμετοχικά φωτογραφικά προγράμματα και άλλες δραστηριότητες προσπάθησα να εμψυχώσω τους νεαρούς εφήβους και να αναδείξω τις ποιότητές τους. Ζήσαμε πολλές όμορφες και χαρούμενες στιγμές μαζί. Η ομαδική προσέγγιση όλων των εργαζομένων βοήθησε σημαντικά στο να μοιράζομαι τα συναισθήματά μου με ανθρώπους που κατανοούν ακριβώς τι βιώνω. Χρειάστηκε να αποδεχτώ ότι δεν μπορώ να σώσω τον κόσμο αλλά να κάνω την κάθε στιγμή ό,τι καλύτερο μπορώ. Σίγουρα εκτίμησα για άλλη μία φορά τη δική μου ζωή και ασφάλεια».

«Θέλω να είμαι νικητής»: πού & πότε

Το ντοκιμαντέρ θα προβληθεί την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 στις 19:30 το απόγευμα στον κινηματογράφο Studio New Star Art Cinema. Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με τους συντελεστές και την ομάδα του Κοινωνικού ΕΚΑΒ.

Ποιο είναι το βασικό συναίσθημα ή η σκέψη που θα ήθελε η Χριστίνα Βάζου να πάρουν μαζί τους οι θεατές, όταν πέσουν οι τίτλοι τέλους και ανάψουν τα φώτα στην αίθουσα; «Θα ήθελα το κοινό να νιώσει τον ίδιο θαυμασμό που ένιωσα κι εγώ για τους τρεις πρωταγωνιστές μου και να τους ευχηθεί ό,τι καλύτερο για τη ζωή τους. Τα ντοκιμαντέρ μάς δίνουν τη δυνατότητα να διευρύνουμε τις γνώσεις μας. Συχνά τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις μάς γεμίζουν φόβο και δημιουργούν αρνητικά συναισθήματα. Η συνειδητοποίηση αυτού του μηχανισμού είναι ένα σημαντικό βήμα για να προχωρήσουμε στη ζωή, έχοντας στο επίκεντρο τον συνάνθρωπο μας και το γενικό καλό».

Η είσοδος είναι ελεύθερη με ελεύθερη συνεισφορά για την υποστήριξη του κινηματογράφου.