FRANCOISE GILOT: Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΟΥ ΕΓΚΑΤΕΛΕΙΨΕ ΤΟΝ ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΤΗ PICASSO

Η Françoise Gilot, πέρα από σπουδαία καλλιτέχνις, έμεινε γνωστή ως η μοναδική γυναίκα που εγκατέλειψε τον ναρκισσιστή Pablo Picasso.

Η Françoise Gilot ήταν μόλις 21 ετών όταν γνώρισε τον Pablo Picasso, ενώ εκείνος 61. Παρά την τεράστια διαφορά ηλικίας, του αφιέρωσε 10 από τα πιο ακμαία χρόνια της ζωής της (1943-1953) και απέκτησαν μαζί δύο παιδιά. Μέχρι που δεν άντεξε άλλο τον βασανιστικό ναρκισσισμό του και τον εγκατέλειψε. Ήταν η μόνη που τόλμησε να κάνει κάτι τέτοιο.

Η πρώτη του σύζυγος, Olga Khokhlova, πέθανε από καρκίνο βυθισμένη στην πικρία, αφού την εγκατέλειψε για την ερωμένη του Marie-Thérèse Walter. Η φωτογράφος Dora Maar, που ακολούθησε, υπέφερε –λένε εξαιτίας του– διαρκείς νευρικούς κλονισμούς, ειδικά αφού την εγκατέλειψε κι αυτήν. Η τελευταία του σύζυγος, Jacqueline Roque, που υπήρξε και μοναδική κληρονόμος του, αυτοκτόνησε κάποια χρόνια μετά τον θάνατό του, καθώς, όπως είχε πει, ήθελε να πάει να τον συναντήσει.

Πιθανότατα να μη γνώριζε κανείς απολύτως τίποτα για την επίσης καλλιτέχνιδα Françoise Gilot αν η ίδια δεν αποφάσιζε το 1964 να γράψει το βιβλίο «Life with Picasso», στο οποίο εξιστόρησε πόσο χειριστικός, καταπιεστικός και άπιστος ήταν μαζί της.

Ο Pablo Picasso με τη Françoise Gilot και τα παιδιά τους στη νότια Γαλλία, το 1950. AP Photo

Όπως περιγράφει σε αυτό, καθώς ήταν πολύ νεότερή του της φερόταν περισσότερο ως μούσα την οποία είχε κατακτήσει παρά ως ισότιμη σύντροφο. «Πάλευα για χρόνια να διατηρήσω την ταυτότητα και την ακεραιότητά μου», θα πει αργότερα η Gilot, «και ευτυχώς κάποια στιγμή τα κατάφερα».

Η FRANCOISE GILOT ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΥΜΒΟΛΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΝΗΣ.

Η τοξικότητά του, όπως σημειώνει, κατέστρεφε την αυταξία και την ανεξαρτησία της. Έτσι κάποια στιγμή, στις αρχές του 1960, μετακόμισε από τη Νότια Γαλλία όπου ζούσε μαζί του στη Νέα Υόρκη. Την περίοδο εκείνη ο Picasso την προειδοποίησε ότι χωρίς αυτόν θα εξαφανιστεί. Ότι δεν θα έχει κανένα μέλλον στον καλλιτεχνικό κόσμο.

Το 1970, η Gilot παντρεύτηκε με τον γιατρό Jonas Salk, δημιουργό του πρώτου αποτελεσματικού εμβολίου κατά της πολιομυελίτιδας, και έζησε μαζί του ευτυχισμένη μέχρι τον θάνατό του.

Παράλληλα, η καριέρα της εκτοξεύτηκε χάρη στο τολμηρό, λυρικό ύφος της που είχε αποβάλει πλέον κάθε επιρροή του Picasso. Τα έργα της εκτέθηκαν σε αμέτρητα μουσεία, συμπεριλαμβανομένων του ΜΕΤ και του Pompidou, ενώ στα 98 της χρόνια, χαμογελαστή και απαστράπτουσα, κατέφθασε στα εγκαίνια της πρώτης ατομικής της έκθεσης στη Νέα Υόρκη, όπου αποθεώθηκε από θαυμαστές και φίλους.

Το στυλ της εξελίχθηκε από τον μεταπολεμικό μοντερνισμό της Σχολής του Παρισιού προς το αφαιρετικό, με κύρια χαρακτηριστικά τα έντονα χρώματα, τις ρυθμικές γραμμές και τα οργανικά σχήματα. Η γυναίκα που «δεν θα τα κατάφερνε χωρίς τον Picasso» παρήγαγε στην καλλιτεχνική της πορεία πάνω από 1.500 πίνακες και 4.000 έργα σε χαρτί. Τα τελευταία χρόνια, η αξία των έργων της έχει εκτοξευθεί στις δημοπρασίες (π.χ. η πώληση του «Paloma à la Guitare», που ήταν αφιερωμένο στην κόρη τους, έφτασε τα 1,3 εκατ. δολάρια).

Το 2024, το Μουσείο Picasso στο Παρίσι αφιέρωσε μια ολόκληρη αίθουσα στο έργο της, αναγνωρίζοντας τη σπουδαία ανεξάρτητη καλλιτεχνική της πορεία.

Η Françoise Gilot σε έκθεσή της στο Μιλάνο, το 1965. AP Photo, File

Παρόλο που το όνομά της συνδέεται ακόμα με αυτό του Picasso, η Françoise Gilot αναγνωρίζεται διεθνώς ως μία από τις σημαντικότερες Γαλλίδες καλλιτέχνιδες, ενώ διακρίθηκε επίσης ως συγγραφέας και πνευματική προσωπικότητα.

Ταυτόχρονα, αποτελεί σύμβολο γυναικείας χειραφέτησης και καλλιτεχνικής επιμονής, αρνούμενη να υποταχθεί στη δεσποτική και ναρκισσιστική προσωπικότητα ενός χαρισματικού καλλιτέχνη που, όμως, άφησε σχεδόν κάθε άλλη γυναίκα που βρέθηκε στο πλευρό του συναισθηματικά συντετριμμένη.

Πέθανε τον Ιούνιο του 2023 στη Νέα Υόρκη, σε ηλικία 102 ετών.

LIFE WITH PICASSO

Little, Brown Book Group

Αγόρασέ το

Public.gr