ΠΑΛΜΟΙ, ΠΙΕΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΗΜΑ: ΠΟΣΟ ΑΞΙΟΠΙΣΤO ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ SMARTWATCH, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟ

Μετρά σωστά ένα smartwatch την καρδιά και την πίεση; Καρδιολόγος εξηγεί πότε οι ενδείξεις του είναι χρήσιμες και τι πρέπει να γίνει μετά.

Ανέκαθεν έτρεφα μια αντιπάθεια για τα ρολόγια. Φύσει αγχωτικό άτομο, όταν φορούσα κάποιο μικρή, ένιωθα πάντα πως με κυνηγάει ο χρόνος. Τότε δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα. Άρα, θα έλεγες πως ένα ρολόι το χρειαζόμουν. Γιόρτασα την απελευθέρωσή μου τη στιγμή που απέκτησα το πρώτο μου κινητό. Έκτοτε, δεν έχω γυρίσει να κοιτάξω πίσω. Δεν το κάνω ούτε τώρα, που πολλοί γνωστοί επιμένουν ότι πρέπει να πάρω ένα smartwatch, για το καλό μου.

Αν ήταν φίλοι μου, θα γνώριζαν πως δεν υπάρχει η παραμικρή περίπτωση να φορέσω κάτι που θα μου λέει κάθε στιγμή τι κάνω λάθος. Ναι, θα μου λέει και τι κάνω σωστά, αλλά στο τέλος της ημέρας, θέλω να ζω στην άγνοιά μου. Όχι με το άγχος για το τι μπορεί να πάει λάθος κάθε στιγμή της κάθε ημέρας.

Εκτός, βέβαια, κι αν πρέπει να ξέρω τους παλμούς ή την πίεσή μου, γιατί κινδυνεύω από τη Νο 1 αιτία θανάτου: τις καρδιαγγειακές παθήσεις. Από το πες, πες, θέλησα να μάθω πώς μια συσκευή που προφανώς έχει αισθητήρες (μέχρι εκεί φτάνω) μπορεί και μετράει τους καρδιακούς παλμούς, το οξυγόνο στο αίμα, την ποιότητα του ύπνου, το στρες, ενώ κάνει κι ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα στο τσακίρ κέφι.

Επικοινώνησα, έτσι, με τον Δρ Βασίλη Πανή, ειδικό καρδιολόγο και εξειδικευμένο υπερηχοκαρδιολόγο.

Πώς το smartwatch ελέγχει την καρδιά μας

Έως τώρα γνωρίζαμε ότι υπάρχουν «έξυπνα ρολόγια» (smartwatch) τα οποία παρακολουθούν ζωτικής σημασίας μετρήσεις, όπως οι καρδιακοί παλμοί και η πίεση. Δεν είμαι σίγουρη ότι ξέρουμε όλοι πώς το καταφέρνουν αυτό. Είμαι ωστόσο βέβαιη πως πολλοί εκμεταλλεύονται τις πληροφορίες που παρέχουν τα ρολόγια τους.

iStock

Για να καταλάβουμε τι μας περιμένει, έχει ένα νόημα να αποκωδικοποιήσουμε και τις «εξετάσεις» που μας κάνουν τα έξυπνα ρολόγια.

Όπως λέει στο OW ο Δρ Πανής, υπάρχουν smartwatch με τεχνολογίες που δεν έχουν ακόμη εξελιχθεί πλήρως: «Έχουν μελετηθεί, για να διαπιστωθεί αν μπορούν να καταγράψουν σωστά τον παλμό και να κάνουν διάγνωση κάποιων αρρυθμιών, αλλά δεν έχουν περάσει στην καθημερινή κλινική πράξη. Δηλαδή, εμείς οι καρδιολόγοι δεν θα κάνουμε στους εξεταζόμενους καρδιογράφημα, υπέρηχο ή triplex καρδιάς με smartwatch, για να δούμε αν έχουν αρρυθμία».

Γιατί όχι; «Δεν είναι ακόμα τόσο αξιόπιστα».

«ΤΟ ΚΙΝΗΤΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΔΩΣΕΙ ΜΙΑ ΕΝΔΕΙΞΗ, ΑΛΛΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΑΣ Ή ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟ».

Από την άλλη, ας δούμε το παράδειγμα πολιτικών πρόληψης που εφαρμόζονται στον γενικό πληθυσμό για να διαπιστωθούν διάφορα νοσήματα, π.χ. με ετήσιες εξετάσεις αίματος. Σε 10.000.000 Έλληνες, θα βρεθούν 10.000 που έχουν αναιμία. Η αναιμία αυτή μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι χάνουν λίγο αίμα από το έντερο και δεν το έχουν καταλάβει. Ή δεν παίρνουν σωστά σίδηρο από τη διατροφή τους. Ή τους λείπει φυλλικό οξύ. Θα βρούμε δηλαδή σε κάποιους ασθενείς που δεν έχουν εμφανή σημάδια νόσησης κάποιες πρώιμες μορφές μιας κατάστασης. Για παράδειγμα, έναν πολύποδα του εντέρου.

«Το ίδιο προσπαθούμε να κάνουμε και με κάποιες καρδιολογικές παθήσεις, όπως είναι η κολπική μαρμαρυγή», εξηγεί ο Δρ Πανής, «μια αρρυθμία που έχουν διάφοροι άνθρωποι, κυρίως ηλικιωμένοι, αλλά δεν την καταλαβαίνουν γιατί δεν αισθάνονται τη διαφορά».

iStock

Η κολπική μαρμαρυγή προκαλεί ακανόνιστους χτύπους στην καρδιά και επηρεάζει την ικανότητά της να αντλεί αποτελεσματικά αίμα. Σύμφωνα με μελέτες, ο μέσος άνθρωπος με κολπική μαρμαρυγή έχει 5 φορές περισσότερες πιθανότητες να υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο σε σχέση με κάποιον με κανονικό καρδιακό παλμό. Υπάρχουν τρόποι διαχείρισης – αρκεί να πάμε σε έναν καρδιολόγο. Κάτι που πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν, αν δεν είναι απολύτως απαραίτητο.

«Υπάρχουν λοιπόν, τα smartwatches, τα οποία με τους αισθητήρες που έχουν από πίσω μπορούν να καταγράφουν τους παλμούς», επισημαίνει ο ειδικός. «Μπορούν και κάπως προσεγγιστικά να βγάλουν κι ένα καρδιογράφημα. Αυτό είναι κάτι που το έχω δει να συμβαίνει. Εάν η επιφάνεια του δέρματος είναι καλή και το λουράκι σφιχτό, ώστε ο αισθητήρας να ακουμπά καλά στο δέρμα, ενδέχεται το smartwatch να βγάζει αξιόπιστο καρδιογράφημα. Μπορεί να δείξει μια πάθηση».

Αν κουνηθείς λίγο, αν ιδρώσεις ή αν δεν πιέζεις καλά το κουμπί, το γράφημα γεμίζει «χιόνια» και εμφανίζεται μπροστά σου το «μη ασφαλές αποτέλεσμα».

Το ηλεκτροκαρδιογράφημα μπορεί να γίνει και μέσω εφαρμογής που ζητά να ακουμπήσουμε τη στεφάνη ή το κουμπί του αξεσουάρ, με το δάχτυλο του άλλου μας χεριού. Αυτό κάνει το σώμα μας «καλώδιο»: ο ηλεκτρισμός που παράγει η καρδιά μας για να χτυπήσει, ταξιδεύει από το στήθος στα χέρια μας, το ρολόι τον «πιάνει» και τον καταγράφει.

Ένα άγχος ή μια έκτακτη συστολή μπορεί να εκληφθεί ως «μαρμαρυγή» και να σε στείλει στο γιατρό, που θα σε εξετάσει και θα ξέρεις τι πραγματικά σου συμβαίνει.

iStock

Πώς το smartwatch μετράει την πίεσή μας

Ο αισθητήρας του ρολογιού που μπορεί και ελέγχει την καρδιά μας μέχρι ενός σημείου, στα πιο εξελιγμένα smartwatches μπορεί να κάνει και κάτι ακόμα, λέει ο Δρ Πανής: «Να μετρήσει πόσο σκληρά είναι τα αγγεία, ο παλμός που διαπερνά τα αγγεία στην περιοχή του χεριού μας. Όσο πιο σκληρά είναι τα αγγεία, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να έχουμε αρτηριακή υπέρταση, να ανεβαίνει η πίεση, που φυσιολογικά θα έπρεπε να είναι στα 120 mmHg (χιλιοστά στήλης υδραργύρου). Είναι συνθήκη που δημιουργείται όταν σκληραίνουν τα αγγεία του οργανισμού μας, είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω κακής φυσικής κατάστασης».

Ο ειδικός διευκρίνισε πως όταν λέμε υπέρταση, εννοούμε «την άνοδο της συστολικής πίεσης, που φυσιολογικά θα έπρεπε να είναι 120 με 130 mmHg και πάει 160, 180, 200, ανάλογα με το βαθμό της σκληρίας. Οπότε η αρτηριακή σκληρία και ο ρυθμός των παλμών που περνάνε από το χέρι είναι δύο δείκτες που μπορούν να μας βοηθήσουν να διαγνώσουμε την αρτηριακή υπέρταση και τις αρρυθμίες, όπως η κολπική μαρμαρυγή, που είναι από τις πιο συχνές».

Σε κάθε περίπτωση, άπαξ και δούμε μια ένδειξη που προκαλεί ανησυχία, δεν περιμένουμε να μας κάνει τη διάγνωση το smartwatch, αλλά πηγαίνουμε σε καρδιολόγο.

Ο Δρ Πανής καταλήγει στο ότι «τo κινητό μπορεί να μας δώσει μια ένδειξη ότι μπορεί να υπάρχει μια αρρυθμία, αλλά διάγνωση της αρρυθμίας ή της αρτηριακής υπέρτασης θα πρέπει να γίνεται μετά από επίσκεψη σε καρδιολόγο. Οι οδηγίες δεν λένε πως μπορείς να διαγιγνώσκεις πίεση ή αρρυθμία από το κινητό. Χρειάζεται καρδιογράφημα, δηλαδή χρειάζεται επίσκεψη σε γιατρό. Δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει απομακρυσμένα».