5 ΥΠΕΡΟΧΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΜΟΥ ΑΡΕΣΕΙ ΝΑ ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΙ ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ
Είναι κάποια βιβλία που σα να στάζουν μέλι στην ψυχή. Που θα τα αγαπήσεις εξίσου εσύ αλλά και τα παιδιά σου και που ίσως στις μέρες μας τα χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ.
Στη βιβλιοθήκη μας υπάρχει ένα ειδικό ράφι, το οποίο είναι αφιερωμένο σε μια ξεχωριστή –στο μυαλό μου τουλάχιστον– κατηγορία βιβλίων: είναι αυτά που εξίσου ευχάριστα θα διαβάσω και εγώ και οι κόρες μου. Ορισμένα από αυτά είναι κλασικά και είμαι σίγουρη ότι υπάρχουν στα περισσότερα σπίτια, άλλα όχι. Πάντως κοινά χαρακτηριστικά τους είναι η απλή, κατανοητή γραφή, με σημαντικά μηνύματα της ζωής που έχουν ρόλο πυξίδας στον τρόπο που σκεφτόμαστε και λειτουργούμε, αλλά και η προσεγμένη εικονογράφηση, που μερικές φορές λέει τη δική της ιστορία.
Με αφορμή την Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, σκέφτηκα να βγάλω μοιραστώ τα πέντε πιο αγαπημένα μου, γιατί πραγματικά πιστεύω ότι σε μια εποχή ζόφου και απελπισίας το να επιστρέφουμε στις βάσεις μας, είτε αυτές είναι η παιδική μας ηλικία είτε οι θεμελιώδεις αξίες της αγάπης, της φιλίας, της καλοσύνης, της ψυχικής ανθεκτικότητας, της πίστης στον εαυτό και τις δυνάμεις μας, είναι ο καλύτερος τρόπος για να ανακουφιστούμε και να επαναπροσδιορίσουμε τι είναι πραγματικά σημαντικό στη ζωή.
5 βιβλία που αξίζει να διαβάσεις εσύ και τα παιδιά σου
«Ο Μικρός Πρίγκιπας», του Αντουάν ντε Ντε Σαιντ-Εξυπερύ
Δεν νομίζω ότι υπάρχει βιβλιοθήκη από την οποία να λείπει αυτό το βιβλίο – με περισσότερα από 140 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως, πρόκειται μάλλον για το πιο ευπώλητο βιβλίο όλων των εποχών. Και όχι άδικα. Συγκαταλέγεται στα παιδικά, αλλά σε όποια ηλικία κι αν το διαβάσει κανείς, έχει πάντα κάτι να «πάρει» ή μια νέα ιδέα να ανακαλύψει. Εκδόθηκε το 1943 και, αν και φαίνεται γραμμένο απλοϊκά, αποτελεί μια εύστοχη φιλοσοφική μελέτη πάνω στην ανθρώπινη φύση.
Η ιστορία είναι γνωστή: Ένας πιλότος πέφτει με το αεροπλάνο του στην έρημο Σαχάρα (εμπνευσμένο από αληθινό ατύχημα του συγγραφέα, το 1935) και συναντά ένα ασυνήθιστο παιδί, τον Μικρό Πρίγκιπα. Βρέθηκε εκεί από τον μικροσκοπικό αστεροειδή Β612, όπου ζει φροντίζοντας τρία ηφαίστεια και το λατρεμένο του τριαντάφυλλο – το οποίο για εκείνον είναι μοναδικό στον κόσμο, όχι επειδή δεν υπάρχουν άλλα, μα επειδή το αγάπησε όσο κανένα άλλο.
Στο ταξίδι του ο Μικρός Πρίγκιπας περνά και από άλλους πλανήτες, όπου συναντά χαρακτήρες που συμβολίζουν αρνητικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων: τη δίψα για εξουσία, τη ματαιοδοξία, την απληστία. Στη Γη συναντά μια αλεπού που του μαθαίνει την αξία αλλά και την ευθύνη της φιλίας. Η φράση «Μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά. Την ουσία τα μάτια δεν τη βλέπουν» είναι από αυτές που έχουν γράψει ιστορία – και που κανέναν ΑΙ δεν θα μπορέσει να κατανοήσει ποτέ.
«Το αγόρι, ο τυφλοπόντικας, η αλεπού και το άλογο», του Τσάρλι Μακέσι
Ο Τσάρλι Μακέσι υπήρξε σκιτσογράφος για το περιοδικό The Spectator και εικονογράφος για το Oxford University Press, οπότε είναι προφανές γιατί το βιβλίο αυτό έχει αριστουργηματική εικονογράφηση. Και το κείμενο όμως είναι καταπληκτικό, αφού κάθε φράση βρίσκει στόχο απευθείας στην καρδιά του αναγνώστη κάθε ηλικίας.
Δεν πρόκειται για κλασικό μυθιστόρημα, μα για σκέψεις και λιτούς διαλόγους που μας θυμίζουν τα πιο σπουδαία μαθήματα ζωής, δίνοντας έμφαση στην καλοσύνη. Πρωταγωνιστές είναι ένα αγόρι που αντιπροσωπεύει την περιέργεια και τις ερωτήσεις που όλοι έχουμε για τη ζωή, ένας λαίμαργος και ενθουσιώδης τυφλοπόντικας που προσφέρει την πρακτική σοφία του, μια αλεπού σιωπηλή και επιφυλακτική λόγω των τραυμάτων της και ένα άλογο, το μεγαλύτερο και πιο σοφό μέλος της παρέας.
Η πιο διάσημη φράση του βιβλίου έχει γίνει viral από τη στιγμή που κυκλοφόρησε; «Ποιο είναι το πιο γενναίο πράγμα που έχεις πει ποτέ;» ρώτησε το αγόρι. Και το άλογο απαντά: «Βοήθεια».
«Ερωτευμένοι», των Κουεντίν Γκρεμπάν και Έλεν Ντελφόρζ
Αγαπώ τα περισσότερα βιβλία των εκδόσεων Φουρφουρί, αλλά με τους Ερωτευμένους είμαι πραγματικά… ερωτευμένη. Το βιβλίο αυτό, που μπορεί να χαρακτηριστεί και coffee table book χάρη στο μεγάλο του μέγεθος και την εκπληκτική του εικονογράφηση, εξερευνά μέσα από τις εικόνες και την ποίηση τα πολλά πρόσωπα του έρωτα. Κάθε σελίδα είναι και μια διαφορετική ιστορία αγάπης που μπορεί να ξεκινά ή να τελειώνει, να εκφράζεται ή και όχι, να πονά ή να ανακουφίζει, να απευθύνεται σε έναν μεγάλο έρωτα ή… στην κόρη σου. Μιας αγάπης που σίγουρα, πάντως, υπάρχει πάντα εκεί.
Το βιβλίο απευθύνεται σε ενήλικες, όμως και τα έφηβα παιδιά θα το εκτιμήσουν, καθώς αποτελεί ένα πραγματικό έργο τέχνης.
«Ο Αλυσοδεμένος Ελέφαντας», σε κείμενο Χόρχε Μπουκάϊ
Το παραδοσιακό παραμύθι του Αλυσοδεμένου Ελέφαντα, το οποίο φαίνεται να έχει τις ρίζες του στην Αργεντινή, το άκουσα πρώτη φορά από τον Bruce Lipton, στο πλαίσιο ομιλίας του στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2024. Αμέσως το αναζήτησα στα βιβλιοπωλεία και ενθουσιάστηκα όταν το βρήκα γραμμένο από τον Χόρχε Μπουκάϊ, με την υπέροχη εικονογράφηση του Γκούστι.
Ήθελα πολύ να το διαβάσουν και τα παιδιά μου, καθώς η διδακτική ιστορία είναι ό,τι πρέπει για να καταλάβει κανείς την επίδραση που έχουν πάνω μας οι αυτοπεριοριστικές πεποιθήσεις μας – αυτό το «δεν μπορώ» που συχνά λέμε, χωρίς πραγματικά να συνειδητοποιούμε τι μας κάνει να νιώθουμε έτσι. Τι μας εμποδίζει να μην μπορούμε; Μήπως κάποια αόρατη αλυσίδα με άγκυρα στο παρελθόν μας ή σε κάποιο τραυματικό γεγονός που έχει πια περάσει;
Στην ιστορία, ένας ελέφαντας τσίρκου παραμένει αγόγγυστα δεμένος σε ένα μικρό παλούκι, όχι φυσικά επειδή δεν μπορεί να το τραβήξει και να απελευθερωθεί, αλλά επειδή δυσκολεύτηκε όταν ήταν πολύ μικρούλης και έτσι σταμάτησε να προσπαθεί ακόμα κι όταν ήταν πια μεγάλος και δυνατός.
Διαβάζεται μέσα σε μερικά λεπτά και, βέβαια, διαχρονικά από αναγνώστες κάθε ηλικίας.
«Ο ιππότης με τη σκουριασμένη πανοπλία», του Ρόμπερτ Φίσερ
«Ο ιππότης με τη σκουριασμένη πανοπλία» είναι ένα συγκινητικό παραμύθι γραμμένο για ενήλικες, όμως μπορεί κάλλιστα να διαβαστεί και από παιδιά, τουλάχιστον από 10 ετών και άνω. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο best seller αυτοβελτίωσης, αφού προσφέρει μια βαθιά εξερεύνηση στην ανθρώπινη ψυχή και τους φόβους που συχνά μας κατατρώνε. Τι κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε αυτούς τους φόβους: Θωρακιζόμαστε με πανοπλίες που πιστεύουμε πως θα μας προστατεύσουν από τον πόνο. Με τον καιρό σκουριάζουν, έτσι γίνεται πολύ δύσκολο να απαλλαγούμε από αυτές, αν το θελήσουμε.
Στην ιστορία, ένας ιππότης φαινομενικά πολύ δυνατός και γενναίος φορά την πανοπλία του μέρα-νύχτα, όμως αυτή «κολλάει» τόσο πάνω του, που δεν μπορεί να τη βγάλει ούτε για να φάει, ούτε καν για να αγκαλιάσει την οικογένειά του. Για να μπορέσει να απελευθερωθεί, πρέπει να διασχίσει το «Μονοπάτι της Αλήθειας» και να κατακτήσει στην πορεία τρία κάστρα, τα οποία συμβολίζουν την εσωτερική εξέλιξη: Το Κάστρο της Σιωπής που θα του μάθει να ακούει τον εαυτό του και να αντέχει τη μοναξιά, το Κάστρο της Γνώσης που θα του μάθει πως η αγάπη και η γνώση είναι τα μόνο που διώχνουν το σκοτάδι της άγνοιας και το Κάστρο της Θέλησης και της Τόλμης που θα του μάθει να αντιμετωπίζει τους φόβους του. Συνοδοιπόροι του είναι κάποια ζωάκια που κάνουν το ύφος του βιβλίου πιο ανάλαφρο, ενώ ο μάγος Μέρλιν εμφανίζεται ανά διαστήματα ως μέντορας που δίνει πολύτιμα μαθήματα ζωής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Φίσερ μερικά χρόνια μετά έγραψε και την «Επιστροφή του ιππότη με τη σκουριασμένη πανοπλία», ένα πιο ώριμο παραμύθι που επικεντρώνεται στις περίπλοκες δυναμικές των σχέσεων. Συγκεκριμένα, του ιππότη με την σύζυγό του Τζούλιετ που έμεινε πίσω, όσο εκείνος έλειπε στο ταξίδι της εσωτερικής του αναζήτησης, αναλαμβάνοντας άλλους ρόλους στη νέα της ζωή…