7 ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΚΑΝΟΥΝ ΕΝΕΣΕΙΣ ΑΔΥΝΑΤΙΣΜΑΤΟΣ GLP-1

Aν χρησιμοποιείς GLP-1 αγωνιστές για αδυνάτισμα, χρειάζεται να παίρνεις τη διατροφή σου πολύ στα σοβαρά. Η καθ. ενδοκρινολογίας Λίνα Πάσχου εξηγεί στο OW τι σημαίνει αυτό.

Ο κύριος λόγος που φάρμακα γνωστά ως GLP-1 αγωνιστές έχουν αποδειχθεί τόσο επιτυχημένα στο αδυνάτισμα είναι το γεγονός ότι προκαλούν αλλαγές στην όρεξη και την πέψη με τέτοιο τρόπο, ώστε το άτομο να οδηγείται πιο εύκολα στην απώλεια βάρους. Την ίδια ώρα, όμως, για να έχει κανείς ένα πραγματικά ασφαλές και μόνιμο αποτέλεσμα, πρέπει να φροντίσει να ασκείται και να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη διατροφή του.

Πριν από λίγο καιρό, η Δρ Λίνα Πάσχου, Επ. Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Νοσοκομείου Αλεξάνδρα, είχε μιλήσει διεξοδικά στο OW για το τι σημαίνει να επιδιώκει κανείς αδυνάτισμα με τις εν λόγω ενέσεις. Τώρα, της ζητήσαμε να δώσει ορισμένες διατροφικές συμβουλές σε όσους τις χρησιμοποιούν, ώστε να τρώνε θρεπτικά και με τρόπο που να ενισχύει τον μεταβολισμό τους.

«Οι αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1 αποτελούν πλέον βασικό θεραπευτικό άξονα στη διαχείριση της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2», λέει η ίδια. «Φάρμακα όπως η λιραγλουτίδη, η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη (διπλός αγωνιστής GLP-1/GIP) τροποποιούν την ενεργειακή ισορροπία μέσω πολλαπλών νευρο-ενδοκρινικών και μεταβολικών μηχανισμών: ενισχύουν την εξαρτώμενη από τη γλυκόζη έκκριση ινσουλίνης, καταστέλλουν τη γλυκαγόνη, επιβραδύνουν τη γαστρική κένωση και ενεργοποιούν κεντρικά μονοπάτια κορεσμού στον υποθάλαμο.

Η καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας Λίνα Πάσχου. Φωτογραφία: Ανδρέας Σιμόπουλος

Η σημαντική μείωση της όρεξης που προκαλούν καθιστά τη διατροφική καθοδήγηση ιδιαιτέρως κρίσιμη, ώστε να διασφαλιστεί επαρκής θρεπτική πρόσληψη και να υποστηριχθεί η μεταβολική αποτελεσματικότητα της θεραπείας».

7 συμβουλές διατροφής αν χρησιμοποιείς GLP-1 αγωνιστές για αδυνάτισμα

Επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης

Πρώτη βασική αρχή είναι η διατήρηση της άλιπης μυϊκής μάζας μέσω επαρκούς πρόσληψης πρωτεΐνης. Η έντονη ανορεξιογόνος δράση των αγωνιστών GLP-1 οδηγεί συχνά σε σημαντική μείωση της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης. Εάν η μείωση αυτή συνοδεύεται από ανεπαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, αυξάνεται ο κίνδυνος καταβολισμού μυϊκής μάζας και μείωσης του βασικού μεταβολικού ρυθμού.

Από ενδοκρινολογική σκοπιά, η απώλεια μυϊκής μάζας μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τη μακροπρόθεσμη ρύθμιση του σωματικού βάρους. Για τον λόγο αυτό συνιστάται ημερήσια πρόσληψη περίπου 1,0-1,2 g πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους, με κατανομή στα κύρια γεύματα. Κοτόπουλο, ψάρια, γιαούρτι, αβγά είναι καλές πηγές πρωτεΐνης.

Κατανάλωση υδατανθράκων χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη

Δεύτερον, ιδιαίτερη σημασία έχει η ποιοτική ρύθμιση της πρόσληψης υδατανθράκων. Παρότι οι αγωνιστές GLP-1 βελτιώνουν τον γλυκαιμικό έλεγχο μέσω της ενίσχυσης της ινσουλινικής απάντησης μετά το γεύμα, η κατανάλωση υδατανθράκων υψηλού γλυκαιμικού δείκτη μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταγευματικές διακυμάνσεις γλυκόζης. Η σταθεροποίηση της γλυκαιμίας μειώνει τη μεταγευματική υπερινσουλιναιμία και συμβάλλει στη βελτίωση της ινσουλινοευαισθησίας. Συνεπώς, συνιστάται προτεραιότητα σε υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, όπως δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια και λαχανικά.

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ GLP-1 ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ, ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟΥ ΔΕΙΚΤΗ, ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΑ ΛΙΠΑΡΑ.

Επαρκής πρόσληψη φυτικών ινών

Τρίτο σημαντικό στοιχείο αποτελεί η επαρκής πρόσληψη φυτικών ινών, η οποία ενισχύει περαιτέρω το αίσθημα κορεσμού και συμβάλλει στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο. Οι φυτικές ίνες επιβραδύνουν την απορρόφηση της γλυκόζης και μειώνουν τις μεταγευματικές αιχμές σακχάρου. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι αγωνιστές GLP-1 επιβραδύνουν ήδη τη γαστρική κένωση, η αύξηση των φυτικών ινών πρέπει να γίνεται σταδιακά ώστε να αποφεύγεται η γαστρεντερική δυσφορία.

Κατανάλωση μικρών και συχνών γευμάτων

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη διαχείριση των γαστρεντερικών ανεπιθύμητων ενεργειών, που αποτελούν τη συχνότερη αιτία δυσανεξίας στη θεραπεία. Ναυτία, πρώιμος κορεσμός και περιστασιακά έμετοι εμφανίζονται κυρίως κατά τις πρώτες εβδομάδες θεραπείας. Από κλινική εμπειρία, η κατανάλωση μικρών και συχνών γευμάτων μειώνει σημαντικά τα συμπτώματα. Παράλληλα, η αποφυγή τροφών υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά ή πολύ μεγάλων γευμάτων περιορίζει τη γαστρική επιβάρυνση που σχετίζεται με την καθυστερημένη γαστρική κένωση.

Καλή ενυδάτωση

Η ενυδάτωση αποτελεί συχνά υποτιμημένη παράμετρο. Η μειωμένη όρεξη μπορεί να συνοδεύεται από χαμηλότερη πρόσληψη υγρών, γεγονός που προδιαθέτει σε δυσκοιλιότητα και αίσθημα κόπωσης. Η επαρκής πρόσληψη νερού συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου και στη διατήρηση της κυκλοφορικής ομοιόστασης, ιδιαίτερα σε ασθενείς με σημαντική απώλεια βάρους.

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

Κατανάλωση ποιοτικών λιπαρών οξέων

Σημαντική είναι η ποιοτική επιλογή λιπιδίων. Τα μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, όπως αυτά που περιέχονται στο ελαιόλαδο, στους ξηρούς καρπούς και στα λιπαρά ψάρια, έχουν ευνοϊκή επίδραση στο λιπιδαιμικό προφίλ και στη χαμηλού βαθμού φλεγμονή που συνοδεύει την παχυσαρκία. Αντίθετα, η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε κορεσμένα ή τηγανητά λιπαρά μπορεί να επιδεινώσει τη ναυτία που συχνά εμφανίζεται με τη θεραπεία.

Διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά και ιχνοστοιχεία

Ένα επιπλέον ζήτημα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι η επαρκής πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών. Η σημαντική μείωση της συνολικής ενεργειακής πρόσληψης μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη πρόσληψη βιταμινών και μετάλλων. Για τον λόγο αυτό προτείνεται διατροφή με μεγάλη ποικιλία φυτικών τροφών, λαχανικών και φρούτων, ώστε να εξασφαλίζεται επάρκεια σε αντιοξειδωτικά και ιχνοστοιχεία. Σε ασθενείς με έντονη απώλεια βάρους, η αξιολόγηση πιθανής συμπληρωματικής χορήγησης βιταμινών μπορεί να είναι χρήσιμη.

Τι να θυμάσαι αν χρησιμοποιείς GLP-1 αγωνιστές

Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η θεραπεία με αγωνιστές GLP-1 πρέπει να εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο θεραπευτικό πλαίσιο. Η διατροφική παρέμβαση, η σωματική δραστηριότητα και η συμπεριφορική τροποποίηση αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία για τη διατήρηση της απώλειας βάρους και τη βελτίωση των καρδιομεταβολικών παραμέτρων.

Συνολικά, η διατροφή των ασθενών που λαμβάνουν αγωνιστές GLP-1 πρέπει να χαρακτηρίζεται από επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και υγιεινά λιπαρά. Παράλληλα, η κατανάλωση μικρών γευμάτων και η επαρκής ενυδάτωση συμβάλλουν στη μείωση των γαστρεντερικών συμπτωμάτων και στη βελτίωση της συμμόρφωσης στη θεραπεία. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται καλύτερη αξιοποίηση των μεταβολικών οφελών της θεραπείας και μακροπρόθεσμη βελτίωση της ενδοκρινολογικής και καρδιαγγειακής υγείας των ασθενών.