ΜΠΟΡΟΥΝ ΤΑ ΜΟΥΡΑ Ή ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΝΑ ΣΕ «ΓΥΜΝΑΣΟΥΝ» ΟΠΩΣ Η ΑΣΚΗΣΗ;

Μπορεί η στυφή γεύση από τα μούρα ή το κόκκινο κρασί να κάνει τον εγκέφαλο να λειτουργεί σαν να έχεις μόλις γυμναστεί; Νέα έρευνα δείχνει ότι κάποια συστατικά τους έχουν αυτές τις δυνατότητες, μα πριν αποφασίσεις να εγκαταλείψεις την άσκηση, διάβασε τα ευρήματα.

Βαριέσαι να πας την Τρίτη γυμναστήριο; Φάε μια γαβάθα μούρα. Μήπως σκέφτεσαι να ακυρώσεις και τη βραδινή προπόνηση της Παρασκευής για ένα κρασί με την παρέα; No worries· όπως και τα μούρα, δυο-τρία ποτηράκια θα σε «γυμνάσουν» με τον τρόπο τους. Ήρθε ο καιρός να μπει ταφόπλακα στο σουξέ «Να κάνουμε push-ups»;

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 στο Current Research in Food Science, τροφές όπως τα μούρα, το κόκκινο κρασί, το κακάο και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά περιέχουν φλαβανόλες, μια κατηγορία πολυφαινολών με αποδεδειγμένα οφέλη για την καρδιά και τη μνήμη, οι οποίες ευθύνονται και για τη στυφή τους γεύση. Η γεύση αυτή, η «τραχιά ή σαν γυαλόχαρτο», όπως περιγράφεται στη δημοσίευση, επιδρά στον εγκέφαλο περίπου όπως η άσκηση.

Περισσότερη ντοπαμίνη, καλύτερες γνωστικές ικανότητες

Η έρευνα για την επίδραση των φλαβανολών στο νευρικό σύστημα πραγματοποιήθηκε από ομάδα του Shibaura Institute of Technology, με επικεφαλής τον Δρ. Yasuyuki Fujii και την Καθηγήτρια Naomi Osakabe.

Τροφές όπως τα μούρα, το κόκκινο κρασί, το κακάο και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά περιέχουν φλαβανόλες, μια κατηγορία πολυφαινολών με αποδεδειγμένα οφέλη για την καρδιά και τη μνήμη iStock

Οι ερευνητές δημιούργησαν δύο ομάδες από ποντίκια ηλικίας 10 εβδομάδων, που έλαβαν ξεχωριστά άπαξ δόσεις φλαβανολών από το στόμα ή απεσταγμένο νερό. Στη συνέχεια συνέκριναν τη συμπεριφορά τους και διαπίστωσαν ότι τα ποντίκια που κατανάλωσαν φλαβανόλες παρουσίασαν:

• αυξημένη κινητικότητα,
• μεγαλύτερη διάθεση να εξερευνήσουν το περιβάλλον τους,
• καλύτερες επιδόσεις σε δοκιμασίες μάθησης και μνήμης.

Ταυτόχρονα, παρατηρήθηκε αύξηση στα επίπεδα ντοπαμίνης και της πρόδρομης ουσίας της, της λεβοντόπα, μαζί με τη νοραδρεναλίνη και τον μεταβολίτη της, τη νορμετανεφρίνη, στον υπομέλα τόπο (locus coeruleus/LC). Ο υπομέλας τόπος είναι η κύρια πηγή της νοραδρενεργικής τροποποίησης του κεντρικού νευρικού συστήματος, η οποία εμπλέκεται σε πολλές αυτόνομες και γνωστικές λειτουργίες.

Κούπες κρασί αντί για άσκηση;

Δεν είναι πρώτη φορά που ερευνητές αναζητούν τρόπους ώστε τα οφέλη της άσκησης να εξασφαλίζονται χωρίς μεγάλη προσπάθεια. Πριν κάποια χρόνια, μια ομάδα από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας (ANU) είχε ανακαλύψει τυχαία ότι οι θετικές επιδράσεις της γυμναστικής θα μπορούσαν να συμπυκνωθούν και να χωρέσουν σε ένα χάπι ή μια κάψουλα, που θα αποστέλλει ειδικά μοριακά σήματα στον εγκέφαλο κατά παρόμοιο τρόπο με τις φλαβονόλες.

Οι φλαβονόλες του κρασιού θα μπορούσαν πιθανώς να μας δώσουν ώθηση να γυμναστούμε. iStock

Για να προλάβουμε τους κακεντρεχείς, ας σημειώσουμε ότι η επιστημονική κοινότητα δε βάλθηκε να μας βουλιάξει στην ακινησία και τη νωθρότητα – τα οφέλη της κίνησης παραμένουν αδιαμφισβήτητα. Τέτοιες λύσεις θα μπορούσαν να αποδειχθούν σωτήριες για ανθρώπους που η κατάστασή τους δεν τους επιτρέπει να ασκηθούν, όπως ασθενείς με σοβαρές νευρολογικές παθήσεις (π.χ. νόσοι Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον) ή οφθαλμοπάθειες, όπως προχωρημένο γλαύκωμα. Αλλά ο δρόμος παραμένει μακρύς.

Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι φλαβανόλες δεν μπορούν προς το παρόν να πλασαριστούν ως υποκατάστατο της γυμναστικής. Αρχικά, τα τελευταία αποτελέσματα αφορούν παρατήρηση και οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε πειραματόζωα. Έπειτα, η επίδραση ήταν σχετικά περιορισμένη, ενώ παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό η δράση οφείλεται στην ίδια τη γεύση και όχι απλώς στη χημική σύσταση των τροφών, δεδομένου ότι οι φλαβανόλες απορροφώνται σε μικρές ποσότητες από τον οργανισμό.

Αλλά ας μη χάσουμε τις ελπίδες μας. Όπως τόνισαν οι ερευνητές, η ντοπαμίνη και η νοραδρεναλίνη παίζουν σημαντικό ρόλο στο κίνητρο, την προσοχή, την εγρήγορση και τη ρύθμιση του στρες, άρα τροφές όπως οι προαναφερθείσες ίσως δώσουν έξτρα ώθηση για άσκηση (και πολλά, πολλά push-ups).