ΓΙΑ ΝΑ ΓΕΡΑΣΕΙΣ ΚΑΛΑ, ΑΠΟΦΥΓΕ ΤΑ ΛΑΘΗ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ ΣΟΥ

Θέλεις να γεράσεις καλύτερα από τους γονείς σου; Δες ποια λάθη τους μπορείς να αποφύγεις και τι να κάνεις διαφορετικά, όσο είναι καιρός.

Πριν από περίπου 20 χρόνια, ο Steven Petrow άρχισε να κρατά μια ιδιαίτερη προσωπική λίστα, μια ωμή, ενίοτε αιχμηρή καταγραφή όσων αποκαλούσε «χαζομάρες» που κάνουν οι άνθρωποι καθώς μεγαλώνουν και τους βάζουν σε μικρούς ή μεγάλους μπελάδες. Παραξενιές, πείσματα και μοτίβα άρνησης που διέκρινε στους γονείς του και σε ηλικιωμένους του περίγυρού του συγκεντρώθηκαν, «χτενίστηκαν» και μπήκαν στις σελίδες του βιβλίου Stupid Things I Won’t Do When I Get Old (Χαζομάρες που θα αποφύγω όταν μεγαλώσω), το οποίο εκδόθηκε όταν ο Petrow ήταν 64 ετών.

Σήμερα, λίγο πριν τα 70, ο συγγραφέας επιστρέφει σε εκείνη τη λίστα με μεγαλύτερη κατανόηση και λιγότερο διδακτισμό. Άλλωστε, όπως γράφει στην Washington Post, είναι στην ηλικία που ο άνθρωπος γίνεται οι γονείς και οι παππούδες τους.

«Η ηλικία είναι απλώς ένας αριθμός» – μέχρι που δεν είναι

Η λίστα με τις 100 μεγάλες υποσχέσεις προς τον εαυτό του δημοσιεύτηκε το 2017, λίγο μετά τον θάνατο των γονιών του, με την ελπίδα η κοινοποίησή τους να τον αποτρέψει από λάθη ικανά να κάνουν το γήρας (μεγαλύτερο) εφιάλτη. Κάποιες ήταν ανάλαφρες, όπως το να μην πει ποτέ ψέματα για την ηλικία του, ενώ άλλες κουβαλούσαν μεγαλύτερο βάρος: να μην περιορίσει τις φιλίες του σε άτομα της ηλικίας του, να μην προσκολλάται σε πράγματα που δεν μπορεί να ελέγξει, να σταματήσει να οδηγεί αν γίνει επικίνδυνος, να μην αγνοεί από ψωροπερηφάνια προβλήματα υγείας που τον περιορίζουν.

Στις ΗΠΑ, μόλις 15%-30% των ηλικιωμένων που χρειάζονται ακουστικό βαρηκοΐας θα φορέσουν. iStock

Η συνέπεια δοκιμάστηκε νωρίς και η αποτυχία ξεκίνησε από τα μαλακά και εύκολα. Λίγο μετά τα 65, ενώ προωθούσε το βιβλίο του, τον ρώτησαν σε μια συνέντευξη πόσων ετών είναι κι εκείνος δίστασε· το να παραδεχτεί δημόσια την ηλικία του τού φάνηκε πιο βαρύ απ’ όσο είχε φανταστεί. Ούτε και στις ιδιωτικές υποθέσεις του ήταν εύκολο να αγκαλιάσει τον χρόνο. Όπως εξομολογείται στο άρθρο, έπιασε τον εαυτό του να κρύβει χρόνια στις εφαρμογές γνωριμιών. «Τι απέγινε το η ηλικία είναι απλώς ένας αριθμός;» αναρωτήθηκε αργότερα.

Όταν γίνεσαι οι γονείς σου

Στα αγγλικά, υπάρχει ο όρος organ recital γι’ αυτό που εμείς θα λέγαμε «συζητήσεις γέρων», κουβέντες που μονοπωλούν το ζάχαρο, η υπέρταση και, γενικά, τα γεράματα και οι αρρώστιες. Για τον Petrow, υπήρχε μια κόκκινη γραμμή· μπορείς να μιλάς για τα προβλήματά σου αλλά όχι να γίνεσαι αυτά. «Oι boomers, όπως εγώ, δεν μπορούμε να σταματήσουμε να μιλάμε για τον εαυτό μας – ακόμα κι όταν αρχίζουμε να καταρρέουμε». «Όσο περισσότερο εμμένουμε στις αδυναμίες μας», λέει λίγο παρακάτω, «τόσο περισσότερο τις αφήνουμε να μας ορίζουν».

Κι όμως, ο ίδιος δεν ξέφυγε από την «μοίρα των ηλικιωμένων» και, καθώς η καρδιοτοξικότητά του –η βλάβη που προκάλεσαν στον καρδιακό του μυ οι χημειοθεραπείες– επιδεινωνόταν, άρχιζε να μιλά διαρκώς γι’ αυτό και να ομολογεί, όσο άβολο κι αν ήταν, πως σταδιακά γίνεται ο πατέρας του.

Πολλοί ηλικιωμένοι υπερεκτιμούν τις δυνάμεις τους και υποτιμούν κινδύνους, όπως να ανέβουν σε σκάλες παρά τον κίνδυνο πτώσης. iStock

Αν τα παραπάνω ακούγονται χαριτωμένα, η πιθανότητα να ακολουθούσε τη μοίρα του πατέρα και του παππού του στον θάνατο δεν είναι και τόσο. Αμφότεροι είχαν χάσει τη ζωή τους μετά από ατύχημα με πτώση, από τις συνηθέστερες αιτίες θανάτου στους ηλικιωμένους, και, παρότι έβλεπε πού τους οδήγησε η ξεροκεφαλιά τους, δεν δίστασε να πάρει αντίστοιχα ρίσκα. Μια μέρα, σκαρφάλωσε όπως-όπως σε δύο έπιπλα για να φτάσει ένα βιβλίο, με το ένα πόδι εδώ και το άλλο εκεί να προσπαθεί να ισορροπήσει, ακόμη και να «πηδά» για να κερδίσει ύψος. Πόσο θα ήθελε η κακιά στιγμή;

Τι μπορείς να κάνεις διαφορετικά

Αναθεωρώντας την αρχική του στάση, βλέπει με μεγαλύτερη συμπάθεια και κατανόηση τους ηλικιωμένους και κυρίως τους γονείς του, για τους οποίους θα ήθελε να είχαν ζήσει λιγάκι παραπάνω και πιο ποιοτικά τα τελευταία τους χρόνια. Για να γεράσεις καλά, λέει σήμερα, υπάρχουν πράγματα που πρέπει να κάνεις διαφορετικά από τους ηλικιωμένους γονείς σου:

Να βρεις έναν άνθρωπο να σε «ταρακουνά»

Ένας τέτοιος άνθρωπος μπορεί να σε βοηθήσει να παραμείνεις στους στόχους σου για υγιή γήρανση και να σε επαναφέρει στην τάξη όταν ξεφεύγεις, όπως για παράδειγμα αν αρχίσεις να λες ψέματα για την ηλικία σου.

Να μην αρνείσαι την πραγματικότητα της ηλικίας, ούτε και να παραιτείσαι

Πράγματι, η αμφισβήτηση του χρόνου και της φθοράς που φέρνει μπορεί να σε προφυλάξει από το να περιορίσεις τη ζωή σου. Αλλά χρειάζεται μέτρο και ρεαλισμός. Με το να αρνείσαι ότι χρειάζεσαι ακουστικό βαρηκοΐας, όταν μετά βίας πιάνεις τις μισές λέξεις των ανθρώπων σου, το μόνο που πετυχαίνεις είναι να δυσκολεύεις την καθημερινότητα και τις σχέσεις σου – χώρια ότι διευκολύνεις την έλευση της άνοιας.

Η κίνηση δυσκολεύει με τα χρόνια, ωστόσο το περπάτημα και οι διατάσεις είναι απλές και εύκολες ασκήσεις. iStock

Να παραμένεις σωματικά ενεργός, έστω και λίγο

Η κίνηση δυσκολεύει με τα χρόνια, όμως μπορείς να ξεκινήσεις με περπάτημα και διατάσεις. «Εξίσου σημαντική είναι και η θετική στάση ζωής, κάτι που επιβεβαιώνουν πολλές μελέτες», τονίζει ο Petrow.

Μη μένεις πίσω από την τεχνολογία, όσο κι αν σε δυσκολεύει

Από τα ακουστικά μέχρι τα social media, η εξοικείωση με τις τεχνολογικές εξελίξεις σε κρατά συνδεδεμένο με τους άλλους και ωφελεί τη γνωστική υγεία. Μια έρευνα του 2025 έδειξε ότι η επαφή με την τεχνολογία, ακόμη και τα παιχνίδια στο smartphone, μπορεί να φρενάρουν τη γνωστική φθορά.

Όχι υπεροψίες, ναι στο χιούμορ και την ευγνωμοσύνη.

Για τον Petrow, το να είσαι ευγνώμων, να αποφεύγεις την έπαρση και να μπορείς να γελάς με τον εαυτό σου είναι τα πιο σημαντικά. «Αν ξανάγραφα το βιβλίο μου για τη γήρανση, θα είχα βάλει αυτή τη συμβουλή σε περίοπτη θέση».