ΝΙΩΘΕΙΣ ΜΟΝΑΞΙΑ; ΥΠΑΡΧΟΥΝ 5 ΤΡΟΠΟΙ ΝΑ ΔΙΕΥΡΥΝΕΙΣ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΟΥ ΚΥΚΛΟ

Γιατί χάνονται οι φίλοι όσο μεγαλώνουμε; Οι αλλαγές της ζωής, οι αποστάσεις και η καθημερινότητα συρρικνώνουν τον κοινωνικό μας κύκλο γρηγορότερα απ' ό,τι θα αναμέναμε, αλλά υπάρχουν τρόποι να εμπλουτίσουμε τις κοινωνικές μας σχέσεις.

Κάθε άνθρωπος έχει δύο ηλικίες: μία χρονολογική, που ορίζεται από το πιστοποιητικό γέννησης, και μία βιολογική, που αποτυπώνει το γήρας του σε κυτταρικό επίπεδο. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει με την ενηλικίωση. Από τη μία, υπάρχει ένα ορισμένο από τον νόμο κατώφλι που περνάς και εισέρχεσαι στον κόσμο των μεγάλων· από την άλλη, υπάρχουν εμπειρίες που σου δείχνουν ότι μεγάλωσες, όπως εκείνες που γκρεμίζουν τις αυταπάτες. Ενηλικίωση, με βάση τις τελευταίες, είναι όταν χάνεται η μαγεία από τον κόσμο και τις σχέσεις μας.

Σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο Max Weber, η απομάγευση ήρθε όταν ο άνθρωπος έπαψε να χρησιμοποιεί μαγικά μέσα για να κατανοήσει τις φυσικές δυνάμεις και βασίστηκε στη λογική σκέψη και τις τεχνικές του γνώσεις.

Η δική μου απομάγευση συνέβη όταν γύρισα στην Αθήνα, τρία και κάτι χρόνια μετά την αναγκαστική επιστροφή στο πατρικό μου –στην κάμαρά μου την παιδική–, οπότε ανακάλυψα ότι οι «δυνατές» σχέσεις της πρώτης νιότης δεν είναι δεμένες με μαγικά σχοινιά. «Έφυγες, Μάριε. Οι ζωές προχωράνε», ήταν η τιμιότερη απάντηση που έλαβα στο παράπονό μου «Χαθήκαμε».

Μια ανεπιθύμητη παλιννόστηση είχε φέρει τα πάνω-κάτω στην προσωπική και κοινωνική μου ζωή και είχε αποκαλύψει με τι ευκολία φυλλορροούν σχέσεις για τις οποίες άλλοτε θα ορκιζόσουν στη δύναμή τους.

Η γεωγραφική μου απομάκρυνση ήταν ένα σοκ και, όπως λέει στην Washington Post ο ψυχοθεραπευτής Moe Ari Brown, ειδικός σε θέματα σχέσεων, μια από εκείνες τις μεγάλες αλλαγές που ανατρέπουν ή αναπλαισιώνουν τις φιλίες: «Μια μετακόμιση μπορεί να μετατρέψει στενούς φίλους σε φίλους εξ αποστάσεως, ή μια σημαντική αλλαγή, όπως μια νέα δουλειά, ένας σύντροφος ή τα παιδιά, να αλλάξει προτεραιότητες και διαθεσιμότητα – και δεν είναι όλοι πρόθυμοι ή ικανοί να επαναπροσδιορίσουν τη μορφή της σχέσης».

Για να αποτρέψεις τη συρρίκνωση της κοινωνικής σου ζωής με τον χρόνο, πρέπει να διατηρείς τις ήδη υπάρχουσες φιλίες και να συνεχίζεις να δημιουργείς νέες. iStock

Γιατί στενεύει ο κοινωνικός κύκλος

Τα μάτια που δεν βλέπονται γρήγορα λησμονιούνται και οι σχέσεις από χαρτί στον πρώτο άνεμο διαλύονται. Αυτή η δεύτερη διαπίστωση, μια οιωνεί απομάγευση, ήρθε την περίοδο της πανδημίας του κορονοϊου, ό,τι πιο ανορθολογικού έχουμε ζήσει οι τυχεροί που μεγαλώσαμε σε εποχές ηρεμίας. Οι νέες παρέες εξαφανίστηκαν όσο γρήγορα δημιουργήθηκαν, η επανένωση με παλιές φίλες και φίλους έμοιαζε με φαγητό ξαναζεσταμένο σε χαλασμένο φούρνο –και δεν υπάρχει κάτι χειρότερο από το χλιαρό– και η μοναχικότητα φάνταζε μέρα με τη μέρα όλο και πιο δελεαστική.

Σύμφωνα με την Jaimie Krems, κοινωνική ψυχολόγο και διευθύντρια του UCLA Center for Friendship Research, υπάρχουν δύο πράγματα που πρέπει να κάνεις για να αποτρέψεις τη συρρίκνωση της κοινωνικής σου ζωής με τον χρόνο: να διατηρείς τις ήδη υπάρχουσες φιλίες και να συνεχίζεις να δημιουργείς νέες. «Ακούγεται απλό» λέει, «όμως για πολλούς λόγους είναι και τα δύο δύσκολες διαδικασίες, ειδικά όσο μεγαλώνεις». Επιβεβαιώνω.

Γενικά, οι άνθρωποι χάνονται εύκολα και για διάφορους λόγους. Στο γιατί μικραίνουν οι κοινωνικοί μας κύκλοι, οι ειδικοί εξηγούν:

• Η κοινωνική ζωή ανθεί εκεί που οι περιστάσεις φέρνουν τους ανθρώπους κοντά αβίαστα. Σχολείο, σπουδές, συγκατοίκηση ή δουλειές που απαιτούν κοινωνικοποίηση δημιουργούν αυτομάτως επαφή και μάλιστα επαναλαμβανόμενη, που είναι βασικός μηχανισμός για τη δημιουργία νέων φιλιών.
• Με τον χρόνο, το ιδανικό πλαίσιο μπορεί να αλλάζει ή να εξαφανίζονται. Η καθημερινότητα συνήθως κατακερματίζεται και οι ευκαιρίες για αυθόρμητες συναντήσεις μειώνονται. Συνεπώς, οι σχέσεις χρειάζονται περισσότερη προσπάθεια για να διατηρηθούν.
• Δεν είναι όλες οι σχέσεις φτιαγμένες για να μακροημερεύσουν. Οι αλλαγές στις προσωπικές αξίες, στον ρυθμό ζωής ή στις προτεραιότητες οδηγούν ενίοτε σε μια φυσική απομάκρυνση, χωρίς απαραιτήτως να είναι κακό.
• Όταν ένας κοινωνικός κύκλος συρρικνώνεται, χάνεται και η ευκαιρία για γνωριμία με ανθρώπους που ίσως έμπαιναν στη ζωή μας μέσα από τις κοινές παρέες.

Σχολείο, σπουδές, συγκατοίκηση ή δουλειές που απαιτούν κοινωνικοποίηση δημιουργούν αυτομάτως επαφή και μάλιστα επαναλαμβανόμενη. iStock

Πώς θα ενισχύσεις τις κοινωνικές σου σχέσεις

Η κοινωνική ζωή αλλάζει συνεχώς μαζί με τις φάσεις της ζωής μας. Γι’ αυτό, αντί να βλέπεις την κατάσταση σαν κάτι που πρέπει να «ξαναχτίσεις από το μηδέν», ίσως είναι πιο βοηθητικό να τη δεις ως μια φυσική εξέλιξη. Το σημαντικό δεν είναι να επιστρέψεις σε αυτό που είχες παλιά, αλλά να δημιουργήσεις σχέσεις που ταιριάζουν στο ποιος είσαι σήμερα.

Ξεκίνα με τις πιο απλές σχέσεις

Αν σκεφτείς ότι ακόμα και μια «καλημέρα» σε αγνώστους μπορεί να σου εξασφαλίσει οφέλη, καταλαβαίνεις γιατί οι μικρές καθημερινές επαφές μπορεί να αποδειχθούν ανέλπιστα σημαντικές. Ο άνθρωπος που βλέπεις κάθε πρωί στο καφέ, ένας γείτονας ή κάποιος στο γυμναστήριο μπορεί να μη γίνει ποτέ ο καλύτερος φίλος, όμως τέτοιες μικρές κοινωνικές συνδέσεις δημιουργούν αίσθηση οικειότητας και ανήκειν. Μέσα από τέτοιες αλληλεπιδράσεις νιώθεις πιο «ζεστός» κοινωνικά και αποκτάς μεγαλύτερη άνεση στο να πλησιάζεις νέους ανθρώπους.

Στόχευσε σε περιβάλλοντα με επαναλαμβανόμενη επαφή

Όπως προαναφέραμε, η επανάληψη μιας επαφής είναι μηχανισμός για τη δημιουργία μιας φιλίας. Γι’ αυτό και σε λέσχες βιβλίου, ομάδες θεάτρου, καλλιτεχνικά εργαστήρια ή εθελοντικές δραστηριότητες μπορεί να βρεις ανθρώπους που ταιριάζουν τα χνώτα σας. Η συνεχής παρουσία δημιουργεί εξοικείωση και κάνει τη σύνδεση πιο φυσική, χωρίς πίεση.

Ένας γείτονας που ανταλλάσσετε «καλημέρα» μπορεί να μη γίνει ποτέ ο καλύτερος φίλος, όμως είναι από εκείνες τις κοινωνικές συνδέσεις που δημιουργούν αίσθηση οικειότητας και ανήκειν. iStock

Επικοινώνησε με παλιούς φίλους

Μήπως να έδινες σημεία ζωής σε κάποιον φίλο ή φίλη που χαθήκατε αλλά θα ήθελες να ξαναδείς; Στην πραγματικότητα, έχει αποδειχθεί ερευνητικά ότι οι περισσότεροι άνθρωποι χαίρονται όταν τους θυμάται κάποιο φιλικό πρόσωπο απ' τα παλιά.

Δες το σαν άλλο dating

Αν έχει καεί η γούνα σου από τις ψηφιακές γνωριμίες, μάλλον προϊδεάζει αρνητικά το εν λόγω tip. Ωστόσο, μιας και ο βρεγμένος τη βροχή δεν τη φοβάται, τι έχεις να χάσεις από τη δοκιμή μιας εφαρμογής που προσπαθεί να φέρει κοντά ανθρώπους με κοινά ενδιαφέροντα; Ίσως σου φαίνεται άβολο ή αφύσικο στην αρχή, μα όλα θέλουν τον χρόνο τους.

Περίμενε ότι θα υπάρξουν δυσκολίες

Οι φιλίες δεν δημιουργούνται πάντα εύκολα ούτε εξελίσσονται αυτομάτως. Χρειάζονται χρόνο, προσπάθεια, συνέπεια και, κυρίως, αποδοχή της πολυπλοκότητας των ανθρώπινων σχέσεων σήμερα. Το σημαντικό είναι να μην απογοητεύεσαι αν τα πράγματα αργούν να εξελιχθούν. Κάθε προσπάθεια, κάθε νέα γνωριμία και κάθε μικρή κοινωνική κίνηση σε βοηθά να χτίζεις σταδιακά τον κοινωνικό κύκλο που πραγματικά θέλεις.