ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΣΤΟ ΠΑΓΚΡΕΑΣ

Ένα νέο φάρμακο δείχνει να μπορεί ακόμα και να διπλασιάσει τον χρόνο επιβίωσης ασθενών με προχωρημένο καρκίνο στο πάγκρεας.

Ο καρκίνος στο πάγκρεας είναι ένας από τους πιο θανατηφόρους στον κόσμο και τα ποσοστά του δείχνουν χρόνο με τον χρόνο να αυξάνονται, σύμφωνα με όσα έχει πει σε συνέντευξη στο OW ο χειρουργός Ευάγγελος Φελέκουρας. Σαφώς και τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει σημαντική πρόοδος στη θεραπεία του, όμως αυτή τη φορά φαίνεται να γίνεται ένα πραγματικά σπουδαίο άλμα.

Ένα «έξυπνο φάρμακο» με τη μορφή ημερήσιου χαπιού δείχνει να μπορεί να διπλασιάσει τον χρόνο επιβίωσης σε ασθενείς με καρκίνο στο πάγκρεας, σύμφωνα με τα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής που οι ειδικοί θεωρούν πως αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών.

Προς το παρόν, οι διαθέσιμες θεραπείες για τον καρκίνο του παγκρέατος είναι λίγες και όχι ικανοποιητικά αποτελεσματικές. Γι’ αυτό και οι επιστήμονες πασχίζουν δεκαετίες τώρα να βρουν έξυπνες λύσεις για μια μορφή καρκίνου που τις περισσότερες φορές εντοπίζεται αργά.

Στην ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο, όμως, που αποτελεί το μεγαλύτερο συνέδριο για τον καρκίνο στον κόσμο, οι γιατροί χαιρέτισαν την άφιξη του daraxonrasib, το οποίο λένε ότι θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια επανάσταση στη θεραπεία.

Σε τι έχουν να ελπίζουν οι ασθενείς με καρκίνο στο πάγκρεας

Στην κλινική δοκιμή με τη συμμετοχή 500 ασθενών με προχωρημένο καρκίνο παγκρέατος, το χάπι αυτό διπλασίασε τον χρόνο επιβίωσης με λιγότερες παρενέργειες σε σύγκριση με τη χημειοθεραπεία. Συγκεκριμένα, οι ασθενείς που πήραν το φάρμακο έζησαν κατά μέσο όρο 13,2 μήνες, σε σύγκριση με 6,6 έως 6,7 μήνες που έζησαν οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία.

iStock

«Αυτά τα αποτελέσματα αλλάζουν το τοπίο», δήλωσε η Δρ. Ράχνα Σροφ, επικεφαλής ογκολογίας στο Κέντρο Καρκίνου του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, ειδική στους γαστρεντερικούς καρκίνους. «Βλέπουμε πρωτοφανή επιβίωση». Η ίδια δεν συμμετείχε στη μελέτη, ενώ αποκάλυψε πως όταν ενημερώθηκε για τα αποτελέσματα της δοκιμής έκλαψε.

Πώς δρα το νέο φάρμακο

Το daraxonrasib δρα στοχεύοντας σε μια πρωτεΐνη, την KRAS, η οποία τροφοδοτεί σχεδόν όλους τους καρκίνους του παγκρέατος. Το φάρμακο κολλάει μεταξύ τους μόρια με σκοπό να παγιδεύσουν και να σταματήσουν αυτή την πρωτεΐνη.

Το Kras, σύμφωνα με όσα αναφέρουν οι ειδικοί της δοκιμής στον Guardian, είναι μέρος της οικογένειας γονιδίων Ras που έχουν την ιδιότητα να προκαλούν την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων ακόμα και όταν δεν θα έπρεπε, οδηγώντας στην εξάπλωση του καρκίνου.

iStock

Περισσότεροι από το 90% των ασθενών με την πιο κοινή μορφή καρκίνου του παγκρέατος, το αδενοκαρκίνωμα του παγκρεατικού πόρου (mPDAC), έχουν μια μετάλλαξη στο γονίδιο Kras (την παραλλαγή Ras G12) που έχει ως αποτέλεσμα την υπερδραστηριότητα αυτής της πρωτεΐνης.

Το daraxonrasib, που είναι ένα νέο είδος αναστολέα Ras, μπορεί να απενεργοποιήσει την πρωτεΐνη KRAS για να σταματήσει την ανάπτυξη του καρκίνου, είτε υπάρχει μετάλλαξη είτε όχι, και ανεξάρτητα από το ποια είναι αυτή.

«Η ιδέα της στόχευσης του Kras ήταν πάντα το άγιο δισκοπότηρο στις περισσότερες κακοήθειες, μα ακόμα περισσότερο στον καρκίνο του παγκρέατος, επειδή είναι σχεδόν πανταχού παρόν και αποτελεί πρώιμο μοχλό ανάπτυξής του», δήλωσε η Σροφ.

Φαίνεται, λοιπόν, πως έγινε η αρχή της στόχευσης αυτής της πρωτεΐνης και οπωσδήποτε πρόκειται για την πιο σημαντική εξέλιξη στη θεραπεία που είχαμε ποτέ. Οι γιατροί ελπίζουν ότι η ανακάλυψη αυτή θα συμβάλλει και στην αντιμετώπιση άλλων τύπων καρκίνου που συνδέονται με την πρωτεΐνη αυτή άμεσα, όπως του παχέος εντέρου και του πνεύμονα.

iStock

Το επόμενο βήμα, βέβαια, τονίζουν οι ειδικοί, είναι να διασφαλιστεί ότι αυτοί οι τύποι φαρμάκων θα είναι διαθέσιμοι έγκαιρα για όλους τους ασθενείς.

Προς το παρόν το daraxonrasib δεν έχει λάβει την τελική εμπορική έγκριση, αλλά από την 1η Μαΐου 2026 ο FDA ενέκρινε ένα Πρόγραμμα Διευρυμένης Πρόσβασης (Expanded Access Program - EAP), στο πλαίσιο του οποίου θεράποντες ιατροί μπορούν να κάνουν ειδικό αίτημα στην παρασκευάστρια εταιρεία προκειμένου να το λάβουν οι ασθενείς τους. Υπολογίζεται ότι η επίσημη έγκριση κυκλοφορίας θα δοθεί γύρω στον Οκτώβριο με Δεκέμβριο του 2026, οπότε θα ξεκινήσει και η μαζική παραγωγή και κάλυψη από τα ασφαλιστικά ταμεία, ώστε να φτάσει σε όλους τους ασθενείς παγκοσμίως (συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, μετά την αντίστοιχη έγκριση του EMA) μέσα στο πρώτο μισό του 2027.