ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Η ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) θα ονομάζεται πλέον Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Σύνδρομο Ωοθηκών (PMOS) και για όσες γυναίκες ζουν με τη συγκεκριμένη πάθηση, αυτή η αλλαγή άργησε πολύ να έρθει.

Μέχρι πρόσφατα η πάθηση αυτή ονομαζόταν Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (Polycystic Ovary Syndrome – PCOS). Από εδώ και στο εξής, θα χρησιμοποιείται ο όρος Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Σύνδρομο Ωοθηκών (Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome – PMOS), σύμφωνα με ανακοίνωση στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ενδοκρινολογίας.

Η συγκεκριμένη διαταραχή επηρεάζει μία στις οκτώ γυναίκες παγκοσμίως (πάνω από 170 εκατομμύρια ανθρώπους) και προκαλεί ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων, όπως ακανόνιστη περίοδο, υπερβολική τριχοφυΐα, αύξηση βάρους, ακμή, προβλήματα γονιμότητας.

Είναι να αναρωτιέται κανείς (λέμε τώρα) γιατί μέχρι σήμερα διατηρούσαμε μια ονομασία ανακριβή και παραπλανητική, η οποία όχι μόνο δεν αποτυπώνει τη σύνθετη ενδοκρινική και μεταβολική φύση της πάθησης, αλλά συμβάλλει και στη διαιώνιση στερεοτύπων, καθυστερεί τη διάγνωση και δυσχεραίνει την κλινική αντιμετώπιση, την έρευνα και τη χάραξη πολιτικών.

Μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνεται μια μικρή αλλαγή, αλλά για τις γυναίκες που ζουν με την πάθηση αυτή, η συγκεκριμένη εξέλιξη είναι ουσιαστική.

Η μακρά διαδικασία αλλαγής ονόματος

Η ονομασία Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Σύνδρομο Ωοθηκών είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που κράτησε πάνω από μία δεκαετία και στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 22.000 άνθρωποι από έξι ηπείρους, καθώς και 56 οργανώσεις ασθενών και επαγγελματιών υγείας.

Η Elisabet Stener-Victorin, βασική ερευνήτρια της Ομάδας Έρευνας Αναπαραγωγικής Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού του Ινστιτούτου Καρολίνσκα, η οποία συμμετείχε στην παραπάνω διαδικασία, εξηγεί γιατί αυτή η φαινομενικά μικρή αλλαγή είναι στην πραγματικότητα ιδιαίτερα σημαντική.

Όπως λέει, οι πρώτοι γιατροί που μελέτησαν την πάθηση παρατήρησαν συστάδες μικρών σάκων γεμάτων υγρό στις ωοθήκες των ασθενών. Θεώρησαν, λοιπόν, ότι πρόκειται για κύστεις κι έτσι καθιερώθηκε ο όρος «πολυκυστικές ωοθήκες». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ανώριμα ωοθυλάκια που έχουν σταματήσει σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι πολλές γυναίκες με PMOS δεν εμφανίζουν ποτέ αυτά τα ευρήματα στις ωοθήκες τους.

Με άλλα λόγια, η προηγούμενη ονομασία εστίαζε σε ένα μόνο σημείο του σώματος και δημιουργούσε την εντύπωση ότι πρόκειται αποκλειστικά για γυναικολογικό ζήτημα.

iStock

Το Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Σύνδρομο Ωοθηκών αφορά ολόκληρο τον οργανισμό

Στις γυναίκες με PMOS παρατηρούνται συχνά αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων, εμφανίζονται μεταβολές στα σήματα που στέλνει ο εγκέφαλος προς τις ωοθήκες, ενώ η ανταπόκριση του οργανισμού στην ινσουλίνη είναι μειωμένη. Ταυτόχρονα, η πάθηση συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης, αγχωδών διαταραχών, υπνικής άπνοιας και καρκίνου του ενδομητρίου.

Πρόκειται για μια διαταραχή που συχνά ξεκινά στην εφηβεία και συνοδεύει το άτομο σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Το PMOS, επομένως, δεν είναι απλώς μια πάθηση των ωοθηκών και η νέα ονομασία υπογραμμίζει τον πολύπλοκο χαρακτήρα του συνδρόμου και τη συμμετοχή πολλαπλών συστημάτων.

• Ο όρος «πολυενδοκρινικό» αναφέρεται στα πολλαπλά ορμονικά συστήματα που εμπλέκονται στην εκδήλωση της πάθησης.
• Ο όρος «μεταβολικό» αναγνωρίζει τον διά βίου αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων.
• Ο όρος «ωοθηκικό» διατηρεί τη σύνδεση με τις διαταραχές της ωορρηξίας και της γονιμότητας, που εξακολουθούν να αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά της νόσου.

ΤΟ PMOS ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΩΣ ΜΙΑ ΠΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ. Η ΝΕΑ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΝΙΖΕΙ ΤΟΝ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ.

Πώς το νέο όνομα μπορεί να βοηθήσει τις ασθενείς

Η ονομασία μιας πάθησης καθοδηγεί τους γιατρούς στο τι πρέπει να αναζητήσουν, τους ερευνητές στο τι πρέπει να μελετήσουν και τους ασθενείς στο τι πρέπει να γνωρίζουν για την υγεία τους.

Μέχρι τώρα, πολλές γυναίκες άκουγαν ότι το πρόβλημά τους αφορούσε αποκλειστικά τη γονιμότητα ή το βάρος τους. Η διάγνωση απαιτούσε κατά μέσο όρο περισσότερα από δύο χρόνια, ενώ έως και το 70% των ασθενών ανέφεραν ότι αρχικά αγνοήθηκαν, παρερμηνεύτηκαν ή έλαβαν λανθασμένη διάγνωση πριν φτάσουν στη σωστή.

«Παραδοσιακά, οι κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση εστίαζαν αποκλειστικά στην αναπαραγωγική πτυχή της πάθησης», δήλωσε η ενδοκρινολόγος Anuja Dokras, μία από τις συγγραφείς της σχετικής μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Lancet.

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι οι γυναίκες μπορεί να παρουσιάζουν εντελώς διαφορετικά συμπτώματα. Έτσι, η φροντίδα τους παρέμενε κατακερματισμένη ανάμεσα σε επαγγελματίες υγείας διαφορετικών ειδικοτήτων, χωρίς κανείς να έχει την ευθύνη της συνολικής διαχείρισης της ασθενούς.

Με την αλλαγή αυτή, οι ειδικοί ελπίζουν ότι οι γιατροί θα αξιολογούν πλέον συστηματικά την ινσουλινοαντίσταση, τα επίπεδα σακχάρου, την αρτηριακή πίεση και την ψυχική υγεία των ασθενών, αντί να επικεντρώνονται στον εμμηνορροϊκό κύκλο.

Παράλληλα, η νέα ονομασία θα μπορούσε να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση της πάθησης στα έφηβα κορίτσια, καθώς συχνά τότε εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια της, και να διευκολύνει τη χρηματοδότηση μελετών που αφορούν τις μεταβολικές, καρδιαγγειακές και νευρολογικές διαστάσεις της νόσου.

pexels Karola

Τι αλλάζει στην πράξη

Τα διαγνωστικά κριτήρια για το Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Σύνδρομο Ωοθηκών παραμένουν ίδια και όσες έχουν ήδη διαγνωστεί δεν χρειάζεται να υποβληθούν σε νέες εξετάσεις. Επίσης, η μετάβαση στη νέα ονομασία θα γίνει σταδιακά μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, μέσω της αναθεώρησης των κλινικών οδηγιών, της ιατρικής εκπαίδευσης και των διεθνών συστημάτων ταξινόμησης νοσημάτων.

Φυσικά, η αλλαγή του ονόματος δεν λύνει το πρόβλημα. Εξακολουθεί να μην υπάρχει οριστική θεραπεία και η πρώτη γραμμή αντιμετώπισης παραμένει η τροποποίηση του τρόπου ζωής, ενώ όπου κρίνεται απαραίτητο, συμπληρώνεται από φαρμακευτικές παρεμβάσεις.