ΤΙ ΚΕΡΔΙΖΕΙΣ ΜΕ ΜΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑ ΜΕΛΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ

Μπορεί μια κουταλιά μέλι να προσφέρει οφέλη αντίστοιχα εκείνων από τα ενεργειακά ποτά; Τρεις ερευνητές της αθλητικής διατροφής εξηγούν πώς βοηθά στην αναπλήρωση των επιπέδων ενέργειας και τη μυϊκή αποκατάσταση.

Το μέλι, η αμβροσία των Ολύμπιων θεών και απ’ τις βασικές πηγές ενέργειας επί χιλιάδες χρόνια, έχει επανέλθει στην επικαιρότητα ως φυσική εναλλακτική στα αθλητικά τζελ και ποτά. Μάλιστα, τις ευεργετικές του ιδιότητες στην αθλητική απόδοση έχουν εξάρει ακόμα και δρομείς αντοχής, που το καταναλώνουν πριν από αγώνες ή κατά τη διάρκεια προπονήσεων.

Τι λέει, λοιπόν, η επιστήμη για τα οφέλη του μελιού σε σχέση με την άσκηση; Προσφέρουν κάτι τα άφθονα αντιοξειδωτικά του, τα τόσο χρήσιμα για την υγεία του σώματος και των μαλλιών; Οι Henry Chung, Charlotte Gowers και Justin Roberts, ερευνητές αθλητικής φυσιολογίας, διατροφής και επιστημών άσκησης από το Πανεπιστήμιο του Έσεξ και το Anglia Ruskin University, απαντούν μέσα από άρθρο τους.

Πώς ωφελούν οι υδατάνθρακές του

Η αποτελεσματικότητά του οφείλεται κυρίως στην υψηλή περιεκτικότητά του σε υδατάνθρακες, συγκεκριμένα γλυκόζη και φρουκτόζη, που ο οργανισμός αποθηκεύει ως γλυκογόνο στους μυς και στο συκώτι. Κατά τη μέτρια ή έντονη άσκηση, ιδιαίτερα αν ξεπερνά τη μία ώρα σε διάρκεια, τα αποθέματα γλυκογόνου μειώνονται, οδηγώντας σε κόπωση και μειωμένη απόδοση. Γι' αυτό η κατανάλωση υδατανθράκων πριν ή κατά τη διάρκεια της άσκησης βοηθά στη διατήρηση των επιπέδων ενέργειας.

Έπειτα, υπάρχει ένα ακόμα πλεονέκτημα του μελιού από τον συνδυασμό γλυκόζης και φρουκτόζης. Επειδή τα δύο σάκχαρα απορροφώνται από διαφορετικούς μηχανισμούς στο έντερο, μπορούν να αξιοποιηθούν ταυτόχρονα από τον οργανισμό, πετυχαίνοντας:

• μεγαλύτερη πρόσληψη υδατανθράκων,
• καλύτερη παροχή ενέργειας στους εργαζόμενους μυς,
• επιβράδυνση της κόπωσης.

Για τον ίδιο ακριβώς λόγο, πολλά ενεργειακά ποτά και τζελ συνδυάζουν διαφορετικούς τύπους σακχάρων.

Το μέλι περιέχει μικρές ποσότητες βιταμινών, μετάλλων, αμινοξέων και φυτικών ενώσεων όπως φλαβονοειδή και φαινολικά οξέα. iStock

Μέλι πριν ή μετά την προπόνηση και γιατί

Μία γεμάτη κουταλιά της σούπας μέλι προσφέρει περίπου 20 γρ. υδατανθράκων, ποσότητα παρόμοια με αυτή ενός ενεργειακού τζελ του εμπορίου. Η κατανάλωση 1-1,5 κουταλιάς πριν από την προπόνηση μπορεί να συμβάλει στην αναπλήρωση των αποθεμάτων γλυκογόνου, ιδιαίτερα όταν η άσκηση γίνεται το πρωί μετά από ολονύκτια νηστεία.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς του άρθρου, τα ερευνητικά δεδομένα σχετικά με τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης είναι ανάμεικτα. Κάποιες μελέτες δεν βρήκαν διαφορά ανάμεσα στο μέλι, στα ενεργειακά ποτά και στο νερό ως προς την απόδοση. Άλλες, πάλι, δοκίμασαν το μέλι σε άνδρες που έκαναν στατικό ποδήλατο και συμπέραναν πώς ήταν εξίσου αποτελεσματικό με προϊόντα του εμπορίου στην ενίσχυση της δύναμης και αντοχής.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο όφελος του μελιού αφορά στη μυϊκή αποκατάσταση μετά την άσκηση. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι ένα ρόφημα με μέλι μετά από έντονη σωματική δραστηριότητα βοηθά στη διατήρηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα και στην ταχύτερη αναπλήρωση των ενεργειακών αποθεμάτων. Σε έρευνα με ερασιτέχνες δρομείς που πραγματοποίησαν δύο διαδοχικές προπονήσεις σε ζεστό περιβάλλον, όσοι κατανάλωσαν μέλι μετά την πρώτη προπόνηση κατάφεραν να τρέξουν περίπου 10% μεγαλύτερη απόσταση στη δεύτερη.

Η κατανάλωση 1-1,5 κουταλιάς πριν από την προπόνηση μπορεί να συμβάλει στην αναπλήρωση των αποθεμάτων γλυκογόνου. iStock

Πέρα από τους υδατάνθρακες που βοηθούν, το μέλι περιέχει μικρές ποσότητες βιταμινών, μετάλλων, αμινοξέων και φυτικών ενώσεων όπως φλαβονοειδή και φαινολικά οξέα. Πρόκειται για ουσίες με αντιοξειδωτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες, που πολύ πιθανώς υποστηρίζουν την ανάρρωση και το ανοσοποιητικό σύστημα σε περιόδους έντονης προπόνησης.

Ποιο είναι το καλύτερο μέλι

Δεν είναι όλα τα είδη μελιού ίδια, καθώς η σύστασή τους διαφέρει ανάλογα με την προέλευση και την επεξεργασία που έχουν υποστεί. Ορισμένες ποικιλίες, όπως το Manuka, περιέχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις βιοδραστικών ενώσεων με αντιφλεγμονώδη δράση, προσφέροντας μεγαλύτερη ανακούφιση από τον μυϊκό πόνο και καλύτερη αποκατάσταση.

Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι κάποιο συγκεκριμένο είδος λειτουργεί καλύτερα ως καύσιμο για την άσκηση. Όπως καταλήγουν οι συγγραφείς, «τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι το μέλι μπορεί να προσφέρει παρόμοια οφέλη με τα ενεργειακά τζελ. Έτσι, αποτελεί μια αποτελεσματική, φθηνή και φυσική επιλογή για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των αθλητών».