ΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΩΜΟΥΣ ΣΟΥ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΓΙΑ ΝΑ ΓΛΙΤΩΣΕΙΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Ένα «αθώο» τράβηγμα, μια πτώση στο beach volley ή μια απότομη κίνηση αρκεί για να σου βγει ο ώμος, με αρκετές πιθανότητες να σου δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον.

Θα έχετε ακούσει ότι ο ώμος μπορεί να «βγει» από τη θέση του, να πάθει εξάρθρωση (ή εξάρθρημα). Μπορεί να συμβεί όπως πάτε να σηκώσετε μια βαλίτσα ή να κρεμάσετε μια κουρτίνα ή εκεί που καθαρίζετε τα πάνω ντουλάπια της κουζίνας. Θα μπορούσατε και να το πάθετε στην προσπάθειά σας να σκίσετε έναν τηλεφωνικό κατάλογο, πριν από 30 χρόνια βέβαια, όταν ακόμα ήταν σε χρήση και οι μασίστες τούς έκαναν κομμάτια για να επιδείξουν τη δύναμή τους. Μην το γελάτε· συνέβη το 1994, όταν ο Αμερικανός παίκτης του μπέιζμπολ Steve Sparks το επιχείρησε και πλήρωσε με τον ώμο του την απόπειρα.

Τα παραπάνω σενάρια αφορούν ένα μόνο πιθανό ατύχημα με πρωταγωνιστή τον ώμο. Υπάρχουν κι άλλα, περισσότερο ή λιγότερο σοβαρά, και κάποια έχουν την τιμητική τους το καλοκαίρι. Σκεφτείτε πόσο παραπάνω καταπονείται ο ώμος την περίοδο αυτή, στις διακοπές για παράδειγμα, με τις ρακέτες στην παραλία, το beach volley, το SUP, την κολύμβηση, τις βουτιές, όσο και πιο «αθώες» δραστηριότητες, όπως το βάψιμο του εξοχικού ή το κλάδεμα. Βάλτε στην εξίσωση και τον κίνδυνο κάποια πτώσης, με το ποδήλατο ή το πατίνι, ή άλλους τραυματισμούς.

Τι μπορεί να πάθει ο ώμος;

Σύμφωνα με ορθοπαιδικούς, το περιστατικά είναι συχνά και περιλαμβάνουν:

• Θλάσεις και ρήξεις του στροφικού πετάλου, δηλαδή των τεσσάρων μυών και των τενόντων τους που βοηθούν στη σταθερότητα και την κίνηση του ώμου.
• Σύνδρομο πρόσκρουσης ώμου, κατά το οποίο οι τένοντες του στροφικού πετάλου πιέζονται κατά την κίνηση ανάμεσα στις δομές της άρθρωσης, προκαλώντας πόνο και ερεθισμό.
• Θυλακίτιδα, μια φλεγμονή των μικρών σάκων με υγρό που λειτουργούν σαν «μαξιλαράκια» ανάμεσα στους ιστούς του ώμου.
• Εξάρθρημα, όταν η κεφαλή του βραχιονίου βγαίνει από τη φυσιολογική της θέση μέσα στην άρθρωση.
• Κάκωση ή ρήξη του επιχείλιου χόνδρου, δηλαδή βλάβη στον χόνδρο που περιβάλλει την άρθρωση και συμβάλλει στη σταθερότητα του ώμου. Οι ασθενείς αναφέρουν συνήθως πόνο, αίσθημα ότι ο ώμος «φεύγει» ή ότι «μαγκώνει» και κάνει «κλικ» κατά την κίνηση.

Σε ανθρώπους κάτω των 30, ένα εξάρθρημα ώμου μπορεί να επαναληφθεί σε ποσοστά έως 80%. iStock

Η αντιμετώπιση των περισσότερων τραυματισμών του ώμου ξεκινά συντηρητικά, με ανάπαυση, πάγο, φαρμακευτική αγωγή όταν χρειάζεται και φυσικοθεραπεία. Ωστόσο, επίμονος πόνος, σημαντική αδυναμία ή αδυναμία κίνησης του χεριού θα πρέπει να αξιολογούνται άμεσα από ειδικό, καθώς ορισμένες βλάβες μπορεί να απαιτήσουν αρθροσκοπική ή άλλη χειρουργική αποκατάσταση.

ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ ΕΞΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΩΜΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΩΣ 80% ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΚΑΤΩ ΤΩΝ 30 ΕΤΩΝ.

Πού μπορεί να οδηγήσει ένα εξάρθρημα;

Το εξάρθρημα του ώμου γίνεται αντιληπτό από τον άμεσο και έντονο πόνο. Ο ώμος μπορεί να φαίνεται παραμορφωμένος και είναι συχνή η αδυναμία κίνησης του χεριού. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν μούδιασμα ή αδυναμία στο χέρι, εάν έχουν επηρεαστεί νεύρα.

Η ανάταξη του ώμου δεν πρέπει να επιχειρείται από τον ασθενή ή από μη ειδικούς. iStock

Είναι απαραίτητο να το δει γιατρός, που θα βάλει τον ώμο στη θέση του – δεν πρέπει να επιχειρείται από τον τον ασθενή ή από μη ειδικούς, καθώς υπάρχει κίνδυνος μεγαλύτερης βλάβης σε τένοντες, συνδέσμους, αγγεία και νεύρα. Μετά την ανάταξη ενδέχεται να χρειαστούν ακινητοποίηση και φυσικοθεραπεία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται χειρουργική αποκατάσταση (αρθροσκόπηση).

Βέβαια, ένα εξάρθρημα δεν έχει τις ίδιες συνέπειες σε όλες τις ηλικίες. Στους νέους, η βασική ανησυχία είναι να ξανασυμβεί στο μέλλον, με κάποιες μελέτες να δίνουν ποσοστά έως 80% σε ανθρώπους κάτω των 30. Αντιθέτως, στους μεγαλύτερους ανθρώπους οι επαναλαμβανόμενες εξαρθρώσεις είναι λιγότερο συχνές (20%), ωστόσο αυξάνεται ο κίνδυνος τραυματισμού των τενόντων του στροφικού πετάλου.

Η ρήξη του στροφικού πετάλου είναι μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στην περιοχή, ιδίως μετά τα 50-60 έτη. iStock

Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται η ρήξη τενόντων ώμου;

Η ρήξη του στροφικού πετάλου αφορά τους τέσσερις τένοντες που βοηθούν στη σταθερότητα και την κίνηση του ώμου. Είναι μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στην περιοχή, ιδίως μετά τα 50-60 έτη. Παρότι μια πτώση ή ένας τραυματισμός μπορεί να προκαλέσει οξεία ρήξη, πολλές περιπτώσεις σχετίζονται με τη φυσιολογική φθορά των τενόντων με την ηλικία. Σύμφωνα με μελέτες, έως και 54% των ανθρώπων άνω των 60 ετών μπορεί να ανακαλύψει τυχαία, σε μαγνητικές, προϋπάρχουσα εκφυλιστική βλάβη.

Και πάλι η θεραπεία επιλέγεται με βάση την ηλικία, τη δραστηριότητα του ασθενούς και τη βαρύτητα του περιστατικού. Η επεμβατική προσέγγιση προκρίνεται για νεότερες ηλικίες. Στις πιο προχωρημένες, η αντιμετώπιση των εκφυλιστικών ρήξεων ξεκινά συντηρητικά, με φυσικοθεραπεία, ασκήσεις ενδυνάμωσης, αλλαγές στον τρόπο ζωής και αντιφλεγμονώδη, με χειρουργικές λύσεις (π.χ. τενοντομεταφορά, ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου) να επιλέγονται σε περιπτώσεις σημαντικής απώλειας λειτουργικότητας ή όταν η συντηρητική αντιμετώπιση δεν βελτιώνει τα συμπτώματα.