ΓΙΑΤΙ ΠΟΝΑΕΙ ΤΟΣΟ Ο «ΧΩΡΙΣΜΟΣ» ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΦΙΛΟ;

Γιατί το τέλος μιας φιλίας μπορεί να μας πονέσει τόσο πολύ και τι μπορούμε να κάνουμε για να διαχειριστούμε αυτή την απώλεια;

Είναι ο κολλητός από το λύκειο που παντρεύτηκε. Η συμφοιτήτρια που επέστρεψε στην πόλη καταγωγής της. Ο φίλος με τον οποίο περνούσαμε ατέλειωτες ώρες ανταλλάσσοντας ιστορίες, με τη συνοδεία μιας κρύας μπίρας ή μιας ρακής – και ξαφνικά σταμάτησε να απαντά στα μηνύματα.

Κάπως έτσι, μερικές από τις πιο σημαντικές φιλίες της ζωής μας αλλάζουν ή τελειώνουν. Χωρίς πάντα να υπάρχει ένας ξεκάθαρος «χωρισμός» ή μια εξήγηση που να μας βοηθά να βάλουμε… closure (που λένε και στις ταινίες), οι φίλοι που εμπιστευόμασταν και ήταν το στήριγμά μας εξαφανίστηκαν. Δεν είναι, λοιπόν, περίεργο που το τέλος μιας φιλίας μπορεί να μας αποδιοργανώσει.

Γιατί τελειώνουν οι φιλίες;

Όπως εξηγεί η Sonja Falck, λέκτορας στο Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Ανατολικού Λονδίνου, δεν υπάρχει ένας μόνο λόγος. Στη νεαρή ενήλικη ζωή, η γεωγραφική απόσταση, η δημιουργία νέων φίλων, οι αλλαγές που φέρνει μια ερωτική σχέση ή ένας γάμος είναι μερικοί από τους συνηθέστερους λόγους που μια φιλία αποδυναμώνεται ή ρίχνει τίτλους τέλους.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η φιλία έχει χάσει την αξία της, αλλά ότι χρειάζεται να βρει έναν καινούργιο τρόπο να υπάρχει. Άλλωστε, οι μακροχρόνιες φιλίες έχουν τις δικές τους διακυμάνσεις, όπου άλλοτε συναντάς περιόδους μεγαλύτερης εγγύτητας και άλλοτε οι άνθρωποι απομακρύνονται.

Όταν ο κύκλος κλείνει ξαφνικά

Ένας από τους πιο δύσκολους τρόπους με τους οποίους μπορεί να τελειώσει μια φιλία είναι η αποφυγή, που σημαίνει ότι ο άλλος άνθρωπος σταματά να απαντά σε μηνύματα και κλήσεις, ακυρώνει σχέδια και σταδιακά εξαφανίζεται. Κάτι σαν το ghosting, δηλαδή.

Το δύσκολο σε αυτήν την περίπτωση είναι ότι δεν υπάρχει μια συζήτηση, ένα σαφές τέλος για να επεξεργαστεί κανείς. Το μόνο που μένει είναι σύγχυση, θυμός, θλίψη, ντροπή και ένα μυαλό που «παίζει» ξανά και ξανά την ίδια ιστορία, αναζητώντας μια εξήγηση. Αν μάλιστα το τέλος της φιλίας έρθει απροειδοποίητα, το αίσθημα της απόρριψης μπορεί να είναι πολύ έντονο.

ΑΝ ΜΙΑ ΦΙΛΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΕΒΑΣΜΟΥ, ΕΝΟΧΕΣ, ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ, ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΣΗ ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΔΙΑΡΚΩΣ ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΑ ΜΑΣ, ΙΣΩΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΥΧΙΑ.

Δεν χρειάζονται όλες οι φιλίες σωτηρία

Υπάρχουν φιλίες που μπορούν να περάσουν μια δύσκολη περίοδο και μετά να βγουν πιο δυνατές. Μια ειλικρινής συζήτηση για το τι έχει αλλάξει ή για το πώς νιώθει και το τι χρειάζεται ο καθένας μπορεί να βοηθήσει.

Από την άλλη, υπάρχουν σχέσεις που καλύτερα να αφήσεις να φύγουν μακριά. Αν μια φιλία χαρακτηρίζεται σταθερά από έλλειψη σεβασμού, χειριστικότητα, ενοχές, υποτίμηση ή την αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να αποδεικνύουμε την αξία μας, ίσως το τέλος της να μην είναι αποτυχία. Βέβαια, ακόμη και τότε είναι πιθανό να νιώσουμε θλίψη για τις όμορφες στιγμές που ζήσαμε ή για τον άνθρωπο που κάποτε υπήρξε σημαντικός για εμάς και θα μας λείψει.

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

Πώς να διαχειριστούμε το τέλος μιας φιλίας

Μιλάμε σε κάποιον που εμπιστευόμαστε

Το να κρατάμε όσα νιώθουμε μέσα μας μπορεί να κάνει την απώλεια ακόμη πιο βαριά. Μια συζήτηση με έναν άνθρωπο που εμπιστευόμαστε μπορεί να μας βοηθήσει να βάλουμε σε τάξη τις σκέψεις μας και να δούμε την κατάσταση από μια διαφορετική οπτική.

Δεν απομονωνόμαστε

Όταν χάνουμε έναν σημαντικό άνθρωπο, είναι εύκολο να αποσυρθούμε. Ωστόσο, η διατήρηση των κοινωνικών μας δεσμών μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά για την ψυχική μας υγεία. Ακόμη κι αν δεν έχουμε διάθεση για πολλά πολλά, ένας καφές με έναν άνθρωπο που μας κάνει να αισθανόμαστε ασφαλείς μπορεί να είναι αρκετός.

Δίνουμε χώρο στα συναισθήματα

Ο θυμός, η στενοχώρια, η μοναξιά, η απογοήτευση και η νοσταλγία είναι πιθανές αντιδράσεις σε μια σημαντική απώλεια και δεν χρειάζεται να τις διώξουμε αμέσως. Μπορούμε, όμως, να προσπαθήσουμε να μην εγκλωβιστούμε σε αυτές. Το να γράψουμε τι αισθανόμαστε, να μιλήσουμε με κάποιον ή να ασχοληθούμε με δραστηριότητες που μας βοηθούν να επιστρέψουμε σταδιακά στην καθημερινότητά μας μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά.

Μπορεί να μην υπάρχει «τέλεια» εξήγηση

Είναι φυσικό να θέλουμε να καταλάβουμε γιατί ένας άνθρωπος έφυγε από τη ζωή μας. Κάποιες φορές, όμως, αυτό δεν είναι εφικτό. Δεν μπορούμε πάντα να πάρουμε απάντηση. Το να επιστρέφουμε, επομένως, διαρκώς στα ίδια μηνύματα, στις τελευταίες συζητήσεις ή στα social media του άλλου μπορεί να μας κρατά εγκλωβισμένους σε έναν φαύλο κύκλο.

Αν η επαφή μάς πληγώνει, μπορεί να χρειαστεί να δημιουργήσουμε απόσταση. Ακόμη και το προσωρινό «mute» στα social media ή ένα διάστημα χωρίς επικοινωνία μπορεί να λειτουργήσει ως ένα όριο που μας δίνει χώρο να επανέλθουμε.

Ο ΘΥΜΟΣ, Η ΣΤΕΝΟΧΩΡΙΑ, Η ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ ΕΙΝΑΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΕ ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΠΩΛΕΙΑ. ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΤΙΣ ΔΙΩΞΟΥΜΕ ΑΜΕΣΩΣ. ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΟΥΜΕ ΝΑ ΜΗΝ ΕΓΚΛΩΒΙΣΤΟΥΜΕ ΣΕ ΑΥΤΕΣ.

Πότε να ζητήσουμε βοήθεια

Το να πονάμε μετά το τέλος μιας σημαντικής φιλίας είναι φυσιολογικό. Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα μέσα στο οποίο «θα έπρεπε» να έχουμε ξεπεράσει την απώλεια.

Υπάρχει, όμως, διαφορά ανάμεσα στη φυσιολογική θλίψη και σε μια κατάσταση που αρχίζει να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή μας λειτουργικότητα. Αν η έντονη θλίψη ή το άγχος επιμένουν ή χειροτερεύουν, αν δυσκολευόμαστε σταθερά να κοιμηθούμε ή να φάμε, αν χάνουμε το ενδιαφέρον μας για πράγματα που μέχρι πρότινος απολαμβάναμε, αξίζει να απευθυνθούμε σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας.