ΓΙΑΤΙ ΠΟΛΛΟΙ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΛΑΤΡΕΥΟΥΝ ΤΟ HALLOWEEN;

Τα τελευταία χρόνια, το Halloween διευρύνει όλο και περισσότερο το ενήλικο κοινό του. Μήπως αυτή η τάση έχει κάτι να μας πει για τη ζωή των ενηλίκων;

Μπορεί να μην είναι παραδοσιακό ελληνικό έθιμο, όμως το Halloween έχει βρει τη θέση του στη σύγχρονη πραγματικότητα. Η ατμόσφαιρά του και κυρίως η προβολή του μέσα από αμερικανικές κινηματογραφικές παραγωγές έχουν συμβάλλει στη διάδοσή του στην ποπ κουλτούρα, με την Ελλάδα να μην μένει φυσικά έξω από τον χορό.

Λίγο πριν από τη νύχτα της 31ης Οκτωβρίου, οι βιτρίνες γεμίζουν κολοκύθες και γλυκά σε σχήμα φαντασμάτων, καφέ και μπαρ κρεμούν τα κατάλληλα για την εποχή στολίδια και τα κοστούμια ετοιμάζονται για τα θεματικά πάρτι που οργανώνονται.

Για την ιστορία, η γιορτή αυτή έχει τις ρίζες της σε αρχαίες κελτικές παραδόσεις. Από την Ιρλανδία πέρασε στις ΗΠΑ μέσω των μεταναστών και επέστρεψε στην Ευρώπη με τη σημερινή, εμπορική και ψυχαγωγική της μορφή.

Πέρα από την ξενομανία και τον υπερκαταναλωτισμό που μπορεί να τη συνοδεύουν, τα τελευταία χρόνια το Halloween προσελκύει όλο και περισσότερους ενήλικες. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Πάρτι ενηλίκων

Για δεκαετίες, το Halloween θεωρούνταν κυρίως παιδική υπόθεση, μιας και μέρος της ενηλικίωσης ήταν το να σταματήσει κάποιος να μεταμφιέζεται. Σήμερα, τα πράγματα έχουν αλλάξει. Οι μεταμφιέσεις, τα πάρτι και οι έξοδοι σε μπαρ έχουν αποκτήσει κεντρική θέση.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ/EUROKINISSI

Θα μπορούσε κανείς να αποδώσει αυτή την αλλαγή στην άρνηση των millennials να μεγαλώσουν και να αναλάβουν τις ευθύνες της ενήλικης ζωής. Ωστόσο, σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Κοινωνιολογίας Linus Owens, η εξήγηση είναι πιο σύνθετη. Οι γιορτές δεν είναι απλώς ευκαιρίες για διασκέδαση, αλλά αποτυπώνουν τις αξίες, τις ανησυχίες και τις αντιφάσεις μιας κοινωνίας. Το Halloween, με επίκεντρο την ταυτότητα, τον τρόμο και την ανατροπή των καθιερωμένων κανόνων, αντανακλά τόσο αυτό που θέλουμε να γίνουμε όσο και εκείνο που φοβόμαστε.

Ο ιστορικός Nicholas Rogers έχει συνδέσει τις πρακτικές του με ευρύτερες κοινωνικές εντάσεις. Για παράδειγμα, οι συζητήσεις για τα αποκαλυπτικά κοστούμια αναδεικνύουν ανησυχίες σχετικά με την πρόωρη ενηλικίωση των κοριτσιών.

Ιστορικά, το Halloween αποτέλεσε επίσης χώρο έκφρασης για ομάδες που βρίσκονταν στο περιθώριο. Οι Ιρλανδοί μετανάστες στις ΗΠΑ αξιοποίησαν τις παραδόσεις της γιορτής για να ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ τους. Σταδιακά, καθώς ενσωματώνονταν στην αμερικανική κοινωνία, οι πρακτικές τους διαδόθηκαν. Έτσι, μέχρι τη δεκαετία του 1950, είχε καθιερωθεί ως παιδική γιορτή, ενώ αργότερα η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα το ανέδειξε σε χώρο όπου η διαφορετικότητα μπορούσε να εκφραστεί χωρίς στιγματισμό.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ/EUROKINISSI

Μια μεταβατική περίοδος

Σήμερα, οι παραδοσιακοί σταθμοί της ενηλικίωσης, όπως π.χ. η δημιουργία οικογένειας ή η απόκτηση κατοικίας, δεν είναι εξίσου σαφείς ή προσιτοί για όλους.

Ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι χρησιμοποιούν τον όρο «αναδυόμενη ενηλικίωση» για να περιγράψουν τη μεταβατική περίοδο κατά την οποία το άτομο εξερευνά την ταυτότητά του, εστιάζει στον εαυτό του και συχνά αισθάνεται ότι βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους. Η περίοδος αυτή μπορεί να συνοδεύεται από αισιοδοξία και αίσθηση απεριόριστων δυνατοτήτων, αλλά και άγχος για ένα αβέβαιο μέλλον.

Το Halloween προσφέρει στους νέους ενήλικες μια ευκαιρία να δοκιμάσουν διαφορετικές εκδοχές του εαυτού τους, αφού για ένα βράδυ μπορούν να γίνουν κάτι εντελώς διαφορετικό.

Πάρτι για το Halloween στο Six Dogs, 2014. Georgina Staikou / SOOC

Μια νέα ενηλικίωση

Η μεταμφίεση δεν είναι μόνο παιχνίδι. Απαιτεί δημιουργικότητα, δεξιότητες και γνώση της ποπ κουλτούρας. Οι διαγωνισμοί κοστουμιών δίνουν τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες όχι απλώς να πάρουν μέρος, αλλά να ξεχωρίσουν. Αυτή η διαδικασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια πραγματικότητα όπου πολλοί νέοι, παρά την εκπαίδευση και την προσπάθειά τους, δυσκολεύονται να βρουν εργασία που να ανταποκρίνεται στα προσόντα και τις δυνατότητές τους.

Επίσης, ο πειραματισμός δεν γίνεται πάντα ατομικά. Αρκετοί αξιοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναζητώντας ανταπόκριση ή έμπνευση.

Σε τι συμπέρασμα καταλήγει ο ειδικός; Μάλλον η αυξανόμενη δημοτικότητα της συγκεκριμένης γιορτής στους ενήλικες δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αρνούνται να μεγαλώσουν. Όπως υποστηρίζει ο Owens, μπορεί να δείχνει ότι αναζητούν νέους τρόπους να κατανοήσουν και να εκφράσουν τον εαυτό τους, σε μια εποχή που δεν την χαρακτηρίζεις ιδανική.