iStock

ΠΩΣ Η ΠΑΤΑΤΑ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΣΤΟ ΕΝΤΕΡΟ

Ερευνητές του Northeastern University μελετούν ένα πεπτίδιο της πατάτας για την πιθανή αντιφλεγμονώδη δράση του και τη μελλοντική αξιοποίησή του στη νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα.

Ένα μικρό εξαπεπτίδιο (πεπτίδιο που αποτελείται από 6 αμινοξέα) από πρωτεΐνη πατάτας έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον μιας ερευνητικής ομάδας από το Northeastern University. Ο λόγος, σύμφωνα με τον επικεφαλής Emeka Okeke, καθηγητή Βιολογίας, είναι οι πιθανές ευεργετικές του ιδιότητες στη διαχείριση της φλεγμονής, με στόχο νέες προσεγγίσεις για δύο χρόνια νοσήματα, τη νόσο Crohn και την ελκώδη κολίτιδα.

Η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα είναι δύο ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (ΙΦΝΕ) που ταλαιπωρούν περισσότερους από 10 εκατ. ανθρώπους παγκοσμίως. Αμφότερα προκαλούν χρόνια φλεγμονή στο πεπτικό σύστημα, με περιόδους έξαρσης και ύφεσης. Διαφέρουν, ωστόσο, ως προς την περιοχή που προσβάλλουν:

  • Η ελκώδης κολίτιδα περιορίζεται στο παχύ έντερο και προσβάλλει τον βλεννογόνο του, ξεκινώντας συνήθως από το ορθό και επεκτεινόμενη, σε ορισμένες περιπτώσεις, στο σιγμοειδές ή σε μεγαλύτερο τμήμα του παχέος εντέρου.
  • Η νόσος του Crohn, αντίθετα, μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε σημείο του πεπτικού συστήματος, από το στόμα έως τον πρωκτό, με συχνότερη εντόπιση τον τελικό ειλεό, δηλαδή το τελευταίο τμήμα του λεπτού εντέρου.

Παρά τις διαφορές στην εντόπιση, οι δύο νόσοι μοιράζονται κοινά συμπτώματα, όπως η διάρροια, ο πυρετός, η αναιμία, η μειωμένη όρεξη και η απώλεια βάρους, ειδικά σε περιόδους έξαρσης. Η φύση των συμπτωμάτων δυσκολεύει σημαντικά την καθημερινότητα των ασθενών, όπως στην περίπτωση της συγγραφέα και ομιλήτριας Amber Tresca.

Πώς η πατάτα θα μπορούσε να γίνει θεραπεία για τη φλεγμονή στο έντερο
Συμπτώματα όπως η διάρροια δυσκολεύουν σημαντικά την καθημερινότητα των ασθενών με ΙΦΝΕ. iStock
Συμπτώματα όπως η διάρροια δυσκολεύουν σημαντικά την καθημερινότητα των ασθενών με ΙΦΝΕ.

Για την Tresca, η ελκώδης κολίτιδα σήμαινε ότι κάθε στιγμή της ημέρας περιστρεφόταν γύρω από μία σκέψη: θα υπάρχει τουαλέτα κοντά; Αυτό ισοδυναμούσε με «όχι» στα θεματικά πάρκα με τις ουρές, στις δουλειές με πολύωρη μετακίνηση και στις βόλτες για ψώνια στο κέντρο της πόλης. Όπως περιέγραψε στο Northeastern Global News, χρειάστηκε να εγκαταλείψει ακόμη και ορισμένα επαγγελματικά όνειρά της, ζώντας με το διαρκές άγχος ότι η διάγνωσή της θα μπορούσε να σταθεί εμπόδιο στην εύρεση εργασίας.

«Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε θεραπεία για αυτές. Αυτό που διαθέτουμε είναι θεραπείες που διαχειρίζονται την πάθηση», εξηγεί ο Okeke, η έρευνα του οποίου βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο. Υπάρχουν κάποια πρώτα ευρήματα για την αντιοξειδωτική δράση του πεπτιδίου, με τους ερευνητές να εξετάζουν τώρα πώς αλληλεπιδρά με τα κύτταρα και αν θα μπορούσε να αξιοποιηθεί θεραπευτικά.

Πιθανοί μηχανισμοί πίσω από τον περιορισμό της φλεγμονής

Οι πρωτεΐνες αποτελούνται από αλυσίδες αμινοξέων, ενώ τα πεπτίδια είναι μικρότερες αλυσίδες των ίδιων δομικών μονάδων. Οι επιστήμονες εντόπισαν στην πρωτεΐνη πατάτας ένα πεπτίδιο αποτελούμενο από έξι αμινοξέα και κατάφεραν να το αναπαράγουν στο εργαστήριο, ώστε να μελετήσουν τις ιδιότητές του.

Το πιο ενδιαφέρον εν προκειμένω είναι το πώς αποφάσισαν να διερευνήσουν την πατάτα. Σύμφωνα με τους ίδιους, οι λόγοι είναι ιστορικοί. Συγκεκριμένα, επιστρέφουν πίσω στην ευρωπαϊκή λαϊκή ιατρική των αρχών του 19ου αιώνα, όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τον χυμό της πατάτας για να ανακουφιστούν από γαστρεντερικά προβλήματα και έλκη στομάχου.

Πώς η πατάτα θα μπορούσε να γίνει θεραπεία για τη φλεγμονή στο έντερο
Το πεπτίδιο της πατάτας φαίνεται να εξουδετερώνει το υπεροξείδιο του υδρογόνου (H₂O₂) και άλλες οξειδωτικές ενώσεις. iStock
Το πεπτίδιο της πατάτας φαίνεται να εξουδετερώνει το υπεροξείδιο του υδρογόνου (H₂O₂) και άλλες οξειδωτικές ενώσεις.

Σύμφωνα με τον Okeke, το πεπτίδιο παρουσιάζει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Φαίνεται να εξουδετερώνει το υπεροξείδιο του υδρογόνου (H₂O₂) και άλλες οξειδωτικές ενώσεις, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στα κύτταρα και να συμβάλουν στις φλεγμονώδεις διεργασίες.

Ένα από τα ερωτήματα που απασχολούν την ομάδα είναι αν το πεπτίδιο μπορεί να περιορίσει τη φλεγμονή χωρίς να καταστέλλει συνολικά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Πρόκειται για πιθανή ιδιότητα που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, καθώς η επίδρασή του στον οργανισμό δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί σε πειραματόζωα.

Οι ερευνητές προσπαθούν επίσης να καταλάβουν πώς εισέρχεται στα κύτταρα και με ποιες πρωτεΐνες αλληλεπιδρά, εξετάζοντας παράλληλα αν επηρεάζει τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, τα οποία συμμετέχουν στη διατήρηση της εντερικής υγείας.

Ποια τα επόμενα βήματα των ερευνητών

Το επόμενο στάδιο της έρευνας θα περιλαμβάνει δοκιμές σε ποντίκια με πειραματικό μοντέλο κολίτιδας. Οι επιστήμονες σχεδιάζουν να χορηγήσουν το πεπτίδιο από το στόμα, προκειμένου να εξετάσουν αν μπορεί να περιορίσει τη φλεγμονή στο έντερο. Εφόσον τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, θα μπορούσαν να ακολουθήσουν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.

Πώς η πατάτα θα μπορούσε να γίνει θεραπεία για τη φλεγμονή στο έντερο
Για τον επικεφαλής ερευνητή, η προοπτική να αξιοποιηθεί μια ουσία που προέρχεται από ένα τρόφιμο ευρείας κατανάλωσης κάνει την έρευνα ακόμα πιο σημαντική. iStock
Για τον επικεφαλής ερευνητή, η προοπτική να αξιοποιηθεί μια ουσία που προέρχεται από ένα τρόφιμο ευρείας κατανάλωσης κάνει την έρευνα ακόμα πιο σημαντική.

Μακροπρόθεσμος στόχος είναι η ανάπτυξη ενός συμπυκνωμένου σκευάσματος που θα μπορούσε να χορηγείται ως συμπλήρωμα. Η προοπτική έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ανθρώπους που ζουν με ΙΦΝΕ και συχνά χρειάζεται να ακολουθούν σύνθετα θεραπευτικά σχήματα.

Η Natalie Hayden, η οποία διαγνώστηκε με νόσο του Crohn το 2005, σε ηλικία 21 ετών, έχει περιγράψει την επιβάρυνση από τη φαρμακευτική αγωγή της. Υπήρξε περίοδος που έφτασε να παίρνει 22 χάπια την ημέρα. «Συνεχώς σταθμίζουμε τους κινδύνους σε σχέση με τα οφέλη μιας φαρμακευτικής αγωγής», λέει στο Northeastern Global News, εκφράζοντας την επιθυμία της για περισσότερες θεραπευτικές επιλογές.

Για τον Okeke, η προοπτική να αξιοποιηθεί μια ουσία που προέρχεται από ένα τρόφιμο ευρείας κατανάλωσης κάνει την έρευνα ακόμα πιο σημαντική. Το αν μπορεί πράγματι να προσφέρει μια ασφαλή και αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για τις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου θα φανεί από τις δοκιμές που ακολουθούν.

SLOW MONDAY NEWSLETTER

Θέλεις να αλλάξεις τη ζωή σου; Μπες στη λογική του NOW. SLOW. FLOW.
Κάθε Δευτέρα θα βρίσκεις στο inbox σου ό,τι αξίζει να ανακαλύψεις.