Η ΠΙΟ ΧΡΗΣΙΜΗ ΣΥΜΒΟΥΛΗ ΠΟΥ ΑΚΟΥΣΑ ΩΣ ΓΟΝΙΟΣ (ΑΛΛΑ ΔΥΣΚΟΛΕΥΟΜΑΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΩ)

Πόσοι από εμάς προσπαθούμε να προσφέρουμε τα πάντα στα παιδιά, από ασφάλεια και υλικά αγαθά, μέχρι ευκαιρίες και ψυχική ενδυνάμωση, για να διαπιστώσουμε ότι κάτι δεν λειτουργεί όπως θα περιμέναμε; Τι είναι αυτό που οι περισσότεροι γονείς δεν μπορούν να κάνουν στις μέρες μας, αλλά θα βοηθούσε ουσιαστικά τα παιδιά;

Την πρώτη φορά που επισκέφθηκα μια παιδο-ειδικό, της έκλεισα συνωμοτικά το μάτι: «Παρακολούθησέ με και πες μου αν κάνω κάτι λάθος με το παιδί», της είπα ψιθυριστά. Ούτε που μπορούσα να φανταστώ πόσο άγχος έκρυβε αυτή η φράση, αυτή μου η ανάγκη, και πόσο χειρότερο ήταν τελικά αυτό από το να έκανα κάτι... «λάθος».

Οι σύγχρονοι γονείς, στην προσπάθειά μας να κάνουμε το καλύτερο δυνατό για τα παιδιά μας και να αποφύγουμε τα λάθη των δικών μας γονιών, είμαστε πολύ μπερδεμένοι και τελικά πολύ αγχωμένοι. Παίρνουμε και αναζητάμε υπερβολικό όγκο πληροφοριών, τον οποίο δεν μπορούμε να διαχειριστούμε. Βλέπεις, η ζωή και το ίδιο το μεγάλωμα των παιδιών μέσα σε μια καθημερινότητα δεν μπορούν να προχωρήσουν με οδηγίες χρήσης.

Οι ειδικοί, όχι με κακή πρόθεση, δίνουν συνεχώς αντιφατικά μηνύματα: ατελείωτες συμβουλές, ατελείωτες διορθώσεις, ατελείωτα «πρέπει» και ατελείωτες αντιφάσεις, με αποτέλεσμα οι γονείς (ειδικά οι νέοι) να δοκιμάζουν μια καινούργια τεχνική κάθε τρεις και λίγο.

Στη συνέχεια αισθάνονται εξαντλημένοι και ανησυχούν ότι δεν κάνουν αρκετά για τα παιδιά τους. Ίσως έχετε παρατηρήσει αρκετούς να υποβάλλουν ένα σωρό ερωτήσεις για το πώς μεγαλώνετε εσείς τα παιδιά σας. Δεν είναι περίεργοι, αγχωμένοι είναι. Είπα το σωστό; Έθεσα σωστά τα όρια; Έμεινα αρκετά ψύχραιμος; Δίνω πάρα πολλά; Μήπως πολύ λίγα; Όλες αυτές οι σκέψεις περνάνε καθημερινά από το μυαλό τους.

Pexels Karola

H συμβουλή μιας parent coach: «Γονείς, κάντε λιγότερα!»

Την πρώτη φορά που η δική μου ψυχοθεραπεύτρια μού είπε «Αφήστε την. Ας πάρει την ευθύνη των πράξεών της», ταράχτηκα. Θεωρούσα (νομίζω ότι ακόμη και τώρα το ίδιο νιώθω βαθιά μέσα μου) ότι αν την αφήσω, αν κάνω λιγότερα σε σχέση με το μεγάλωμά της, θα καταρρεύσουν όλα.

Όμως, αυτό δεν θα συμβεί. Πρόκειται για μια ψευδαίσθηση που συντηρεί την ανάγκη μας να επεμβαίνουμε, να διορθώνουμε και –κυρίως– να προστατεύουμε. «Η ανατροφή των παιδιών βελτιώνεται όταν κάνετε λιγότερα, όχι περισσότερα», συμβουλεύει η η parent coach Dr Siggie Cohen. Τι ακριβώς εννοεί; Όχι λιγότερη αγάπη. Όχι λιγότερη παρουσία. Όχι λιγότερη φροντίδα.

Λιγότερο να προσπαθείς να «διορθώσεις» κάθε στιγμή, να διαχειριστείς κάθε συναίσθημα ή να τελειοποιήσεις κάθε απάντηση. Λιγότερη εξήγηση. Οι περισσότεροι γονείς εξηγούν πάρα πολλά. Αλλά για τα παιδιά, οι μακροσκελείς εξηγήσεις συχνά δημιουργούν σύγχυση και η σύγχυση δημιουργεί απώθηση και τσακωμούς.

Pexels Kampus

Η διαφορά είναι πολύ συγκεκριμένη: Δεν μπορείς να φας άλλο γλυκό απόψε. Δεν είναι υγιεινό... Έχεις καταναλώσει ήδη πάρα πολλή ζάχαρη... Είναι κακό για το σώμα σου... Έχεις βουρτσίσει τα δόντια σου... Δεν θέλεις να είσαι υγιής; Και πάει λέγοντας...

Δεν είναι το ίδιο με το να πεις: Δεν μπορείς να φας άλλο γλυκό απόψε. Έφαγες ήδη ένα και αυτό είναι αρκετό για σήμερα. Ξέρω ότι θέλεις κι άλλο, καταλαβαίνω ότι στενοχωριέσαι. Όχι άλλο για απόψε.

Γιατί λειτουργεί η συγκεκριμένη συμβουλή

Οι λιγότερες εξηγήσεις βοηθούν πραγματικά το παιδί να συμμορφώνεται περισσότερο. Το ίδιο ισχύει και με τη διαβεβαίωση. Όσο λιγότερη δίνουμε, τόσο περισσότερη αυτοπεποίθηση χτίζουμε. Τι σημαίνει αυτό; Όταν ένα παιδί είναι αγχωμένο ή φοβισμένο, το ένστικτό μας μας καθοδηγεί να το ηρεμήσουμε λέγοντας: Είσαι εντάξει. Μην ανησυχείς. Όλα θα πάνε μια χαρά.

Και ενώ αυτές οι λέξεις έχουν σκοπό να παρηγορήσουν, η επαναλαμβανόμενη διαβεβαίωση δεν μειώνει το άγχος, το ενισχύει. Χτίζει αδυναμία, όχι αυτοπεποίθηση. Διδάσκει ακούσια στο παιδί: Δεν μπορώ να νιώσω ασφαλής αν κάποιος άλλος δεν μου πει ότι είμαι ασφαλής.

Pexels Matvalina

Φυσικά, το παιδί χρειάζεται υποστήριξη. Αλλά υπάρχει ένα σημείο που κάθε παιδί πρέπει να περάσει, από το να βασίζεται μόνο στη διαβεβαίωσή μας στο να αρχίσει να βασίζεται στον εαυτό του. Όσο περισσότερο προσβλέπει σε εμάς για κάθε συναισθηματική ρύθμιση, τόσο λιγότερο μαθαίνει να εμπιστεύεται τη δική του ικανότητα να χειρίζεται τη δυσφορία. Όταν αρχίζετε να κάνετε πίσω, το παιδί μαθαίνει να βρίσκει αυτοπεποίθηση και ασφάλεια μέσα του.

Λιγότερες διορθώσεις → περισσότερη ανθεκτικότητα

Οι γονείς διορθώνουν τα πράγματα από ενδιαφέρον. Θέλουν τα παιδιά να πετύχουν, να είναι ευτυχισμένα, να αποφύγουν τον πολύ πόνο και να αποκτήσουν καλές συνήθειες. Έτσι, όταν ξεχνούν το παγούρι τους, το πηγαίνουν οι ίδιοι στο σχολείο. Όταν δεν μπορούν εκείνα να καταλάβουν κάτι, αναλαμβάνουμε εμείς. Όταν νιώθουν άβολα, προσπαθούμε να βρούμε λύσεις. Παράλληλα, όμως, τους στέλνουμε το μήνυμα: Δεν είσαι ικανό μόνος σου.

Με την πάροδο του χρόνου, η υπερβολική διόρθωση μπορεί πραγματικά να εμποδίσει τις ίδιες τις δεξιότητες που θέλουμε να αναπτύξουν τα παιδιά μας:

Τα παιδιά χρειάζονται την αυθεντική μας ενσυναίσθηση, ναι. Αλλά χρειάζονται επίσης όρια, δομή και δεξιότητες αντιμετώπισης όσο χρειάζονται κατανόηση. Χρειάζονται καθοδήγηση που να λέει: Είναι απόλυτα φυσιολογικό να νιώθεις έτσι. Αλλά μπορείς και να το περιορίσεις και να συνεχίσεις!

Το να κάνεις λιγότερα δεν σημαίνει να μην κάνεις τίποτα. Το να κάνεις λιγότερα δεν σημαίνει:

• να είσαι ανεκτικός,
• να είσαι αμέτοχος,
• να αγνοείς τα προβλήματα,
• να απορρίπτεις συναισθήματα,
• να παραιτείσαι,
• να αφήνεις τα παιδιά να «κυβερνούν το σπίτι»

Όχι. Το να κάνετε λιγότερα σημαίνει να απλοποιήσετε την ανατροφή των παιδιών σας, ώστε η παρουσία σας να γίνει ισχυρότερη, πιο ήρεμη και πιο αποτελεσματική. Γιατί όταν προσπαθείς να κάνεις τα πάντα, κατακλύζεις και υπερφορτώνεις τόσο τον εαυτό σου όσο και το παιδί σου.