5 ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΕΙ ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΑΠΟ ΑΠΟΣΤΑΣΗ

Μπορεί μια σχέση από απόσταση να σταθεί όρθια ή είναι εξαρχής χαμένη υπόθεση; Η επιστήμη της ψυχολογίας δείχνει ότι οι σχέσεις που χωρίζονται από χιλιάδες χιλιόμετρα δεν είναι ούτε σπάνιες ούτε καταδικασμένες, αλλά απαιτούν διαφορετικό τρόπο οργάνωσης και επικοινωνίας και όχι μεγάλες προσδοκίες.

Μπορεί να δουλέψει μια σχέση από απόσταση; Στο δικό μου μυαλό, μάλλον δύσκολα ή και καθόλου, μα μικρή σημασία έχει η γνώμη μου. Αναγνωρίζω πως τα έχω τα στεγανά μου σε ορισμένα θέματα, όπως και ότι πέφτω θύμα της προκατάληψης επιβεβαίωσης. Ο εγκέφαλός μου δείχνει προτίμηση σε αφηγήματα που εξυπηρετούν τις παγιωμένες αντιλήψεις μου και, κάπως έτσι, συγκρατεί καλύτερα τις πικρές ιστορίες φίλων που βαρέθηκαν να είναι με μια βαλίτσα στο χέρι κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο – παρά την ευτυχία της συναθλούμενης στο γυμναστήριο για τη σχέση της, που φτάνει οσονούπω τα έξι χρόνια, τα μισά εξ αποστάσεως.

Δεν την έχω ρωτήσει για το μυστικό της επιτυχίας. Πώς καταφέρνει να κρατά λειτουργική μια σχέση που για πολύ κόσμο θα ήταν εξαρχής καταδικασμένη να αποτύχει; Είναι αποκλειστικά θέμα ανθρώπου ή (και) προσπάθειας; Μήπως ανακάλυψε ένα μαγικό, αόρατο νήμα που δένει τους ανθρώπους και τους κρατά μαζί, ακόμη κι όταν τους χωρίζουν εκατοντάδες ή χιλιάδες χιλιόμετρα;

«Ίσως σε βοηθά να γνωρίζεις ότι τέτοιες σχέσεις είναι αρκετά συνηθισμένες και έχουν μελετηθεί εκτενώς», λέει ο Charlie Huntington, ερευνητής ψυχολόγος και ψυχοθεραπευτής στο Κολοράντο των ΗΠΑ. Συνήθως δεν ξεκινούν έτσι, εξηγεί, αλλά προκύπτουν από αλλαγές στις συνθήκες ζωής, όπως σπουδές, εργασία ή οικογενειακές υποχρεώσεις. «Γνωρίζουμε πλέον πολλά για το πώς οι άνθρωποι καταφέρνουν να διατηρούν μια δυνατή σχέση, ακόμη κι όταν τους χωρίζουν μεγάλες αποστάσεις στον χώρο και στον χρόνο»

Σε άρθρο του στο Psyche μιλά από τη σκοπιά της επιστημονικής γνώσης αλλά και της εμπειρίας. Ο ίδιος είναι σε μια σχέση με απόσταση μιας ώρας μα, όπως διαβεβαιώνει, οι συμβουλές που έχει να δώσει «πιάνουν» ακόμα και για ζευγάρια που ζουν σε εντελώς αντίθετες ζώνες ώρας.

Είμαστε καλά, έστω κι από μακριά

Είναι φυσιολογικό η απόσταση να προκαλεί άγχος, αβεβαιότητα, φόβο απομάκρυνσης ή ανησυχία για τρίτα πρόσωπα. Τέτοια συναισθήματα, λέει ο Huntington, είναι αναμενόμενα και αποτελούν μέρος της προσαρμογής. Στην πορεία, όταν οι δυσκολίες δουλευτούν, η σχέση μπορεί να συνεχίζει να ανθίζει.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

«Έρευνες που συνέκριναν ανθρώπους σε σχέσεις από απόσταση και χωρίς, διαπίστωσαν ότι οι πρώτοι αναφέρουν αντίστοιχη ή και μεγαλύτερη ικανοποίηση από ζευγάρια που ζουν μαζί», σημειώνει ο ψυχολόγος και απαριθμεί κάποιες πιθανές εξηγήσεις, όπως ότι:

• Η απόσταση επιβάλλει περισσότερη πρόθεση και οργάνωση.
• Ο χρόνος που περνά μαζί το ζευγάρι, ως μη αυτονόητος, κυλά πιο ουσιαστικά και ενσυνείδητα.
• Απουσιάζουν οι μικρο-εντάσεις της καθημερινότητας και ενισχύεται η θετική εμπειρία της σχέσης.

Τα μυστικά των ζευγαριών που τα καταφέρνουν με την απόσταση

Το κοινό όραμα ως θεμέλιο

Συνήθως, τα ζευγάρια που αντέχουν την απόσταση έχουν ως σημείο εκκίνησης ένα κοινό, μακροπρόθεσμο όραμα. Για παράδειγμα, για όσους στοχεύουν να ζήσουν μαζί, αυτό το όραμα λειτουργεί σαν γραμμή τερματισμού που δίνει νόημα στις ενδιάμεσες προσπάθειες. Ωστόσο, δεν πρόκειται απαραιτήτως για πλάνο γάμου, παιδιών ή συγκατοίκησης· αρκούν σκέψεις για το μέλλον που δείχνουν ότι η σχέση έχει μια κατεύθυνση.

Για να αποφευχθούν δυσάρεστα απρόοπτα, οι συζητήσεις για το αύριο πρέπει να γίνονται νωρίς και με ειλικρίνεια, με φράσεις όπως «Θα με βοηθούσε να μιλήσουμε για το μεγαλύτερο όραμά μας ως ζευγάρι. Το να ξέρω πού πηγαίνουμε με κάνει να νιώθω ασφαλής». Σύμφωνα με τον ειδικό, πρέπει να απαντώνται τρία βασικά ερωτήματα:

• Θα ζήσουμε μαζί στο μέλλον;
• Πότε και πού μπορεί να συμβεί αυτό;
• Τι θα κάνει ο καθένας για να φτάσει εκεί;

Η διαδικασία δεν είναι πάντα εύκολη –«είναι φυσιολογικό να υπάρξουν απογοητεύσεις και θυσίες»– αλλά η συζήτηση δημιουργεί σταθερότητα.

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΕΡΕΥΝΕΣ, ΠΟΛΛΑ ΖΕΥΓΑΡΙΑ ΠΟΥ ΤΑ ΧΩΡΙΖΕΙ Η ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΔΗΛΩΝΟΥΝ ΙΔΙΑ Ή ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΖΕΥΓΑΡΙΑ ΠΟΥ ΖΟΥΝ ΜΑΖΙ.

Συνύπαρξη με ισορροπία

Οι μεγάλες προσδοκίες για τη στιγμή που θα ξανασμίξει το ζευγάρι και η ανάγκη να «προλάβουν τα πάντα» μπορεί να έχουν καταστροφικά αποτελέσματα. Για να λειτουργήσει το «κοντά» εξίσου καλά με το «μακριά», ο ειδικός προτείνει ισορροπία με «στιγμές ενθουσιασμού αλλά και χώρο για ηρεμία». Ακόμη και το να διαβάζουν δίπλα‑δίπλα ή να βλέπουν αμίλητοι μια σειρά στον καναπέ είναι από εκείνες τις σιωπές που φέρνουν κοντά το ζευγάρι.

Δύο ακόμα σημεία όπου στέκεται ο ειδικός είναι:

• Η εσωτερική πίεση που βιώνει ο/η σύντροφος για να είναι «η καλύτερη εκδοχή του εαυτού του/της» στην επανασύνδεση, ενώ θα έπρεπε να απολαμβάνει το δικαίωμα να μην είναι τέλειος/α.
• Ο φόβος της σύγκρουσης και ότι ένας καυγάς θα «χαλάσει» τον λίγο χρόνο που περνούν μαζί. «Δεν υπάρχει καλύτερη στιγμή για μια δύσκολη συζήτηση από όταν είστε μαζί, πρόσωπο με πρόσωπο», λέει ο Huntington και εξηγεί ότι η φυσική παρουσία κάνει την επικοινωνία ασφαλέστερη και πιο ουσιαστική.

ΟΙ ΚΟΙΝΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ (ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ, ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ, ΤΟ ΙΔΙΟ ΦΑΓΗΤΟ) ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΙΣΘΗΣΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΥΝ ΟΤΙ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΧΙ Η ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΝΕΙ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ.

Χώρος για λύπη και «γραφειοκρατία» της σχέσης

Λίγο πριν τον αποχωρισμό, είναι αναμενόμενο να υπάρξει λύπη και δυσάρεστα συναισθήματα που πρέπει να αναγνωριστούν και να τους δοθεί χώρος. Παράλληλα, η ενασχόληση με πρακτικά ζητήματα, όπως πότε θα ξαναμιλήσουν, πότε θα ξαναβρεθούν, ποιο θα είναι το πρώτο σημείο επαφής μετά τον αποχωρισμό, είναι η «γραφειοκρατία» της σχέσης που μπορεί να απαλύνει το αίσθημα κενού.

Οργάνωση της επικοινωνίας

Όσο το ζευγάρι ζει σε διαφορετικά μέρη, η επικοινωνία χρειάζεται ρυθμό και συμφωνία. Δεν υπάρχει «σωστός» αριθμός επαφών, αλλά αυτό που λειτουργεί για τους δύο και αναπροσαρμογή εφόσον χρειάζεται. «Μην υποθέτετε ότι το σύστημα που έχετε τώρα θα λειτουργεί για πάντα», τονίζει ο Huntington. «Κάντε τακτικά check‑ins». Παράλληλα, οι κοινές εμπειρίες (μια ταινία, μια βόλτα, το ίδιο φαγητό) δημιουργούν αίσθηση συνύπαρξης, ακόμη κι από μακριά, και αναδεικνύουν ότι η ποιότητα και όχι η ποσότητα της επικοινωνίας κάνει τη διαφορά.

Αποδοχή της αβεβαιότητας ως μέρος της σχέσης

Τέλος, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η αβεβαιότητα είναι μέρος της εξίσωσης. «Πρέπει συμφιλιωθείτε με το ότι δεν θα ξέρετε τα πάντα για την καθημερινότητα του άλλου», καταλήγει ο ειδικός, τονίζοντας ότι η εμπιστοσύνη είναι η κόλλα που κρατά ενωμένο ένα ζευγάρι παρά τα χιλιόμετρα που το χωρίζουν. Η ζήλεια και ο έλεγχος κάνουν μόνο ζημιά.