6 ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙΣ ΝΑ ΠΕΝΘΕΙΣ ΤΗ ΖΩΗ ΠΟΥ «ΕΧΑΣΕΣ» ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΝΕΑ ΑΡΧΗ

Συνηθίζουμε να πενθούμε για όσα χάσαμε ή όσα δεν καταφέραμε στη ζωή μας. Συχνά νιώθουμε πικρία ή θυμό. Όμως με αυτά τα συναισθήματα πόσο εύκολο είναι κάνουμε μια καινούρια αρχή; Αν νιώθεις πολύ ματαιωμένος ή πολύ μεγάλος για να γυρίσεις σελίδα, υπάρχουν μερικές απλές συμβουλές που θα σου φανούν χρήσιμες.

«Μερικές φορές υπενθυμίζω απλώς στους θεραπευόμενούς μου ότι, αρά ή γρήγορα, θα πρέπει να εγκαταλείψουν τον στόχο να έχουν ένα καλύτερο παρελθόν». Κάνε μια παύση και αναλογίσου αυτή τη φράση. Ανήκει στον διάσημο ψυχοθεραπευτή Irvin Yalom, που στην Ελλάδα γνωρίζουμε κυρίως χάρη στο πλούσιο συγγραφικό του έργο.

Ύστερα, σκέψου τη δική σου ζωή. Πόσες ώρες, μέρες, ίσως και χρόνια έχεις σπαταλήσει για να πενθείς τα τραύματά σου, τις αδυναμίες σου, την επίδραση των σημαντικών Άλλων, τα όσα ήθελες και δεν έκανες, τα όσα έκανες και έφαγες τα μούτρα σου; Και τι επιπτώσεις έχει αυτό στις σχέσεις σου, στη δουλειά σου, ακόμα και στην υγεία και την ευεξία σου;

«Ο καθένας έχει πίσω του ένα παράπονο. Νιώθει αδικημένος για κάτι, και έχει δίκιο. Έχει υπάρξει αδικημένος για κάτι. Άλλος για ζητήματα υγείας, άλλος για ζητήματα εμφάνισης, άλλος για ζητήματα οικονομικά, άλλος για ζητήματα κοινωνικά. Όμως η ζωή είναι άδικη. Κανείς δεν είπε το αντίθετο. Όλοι έχουμε αδικηθεί και δεν πειράζει. Και το βασικό ερώτημα είναι: Αν μένω πίσω και κουβαλάω τα απωθημένα μου και μου βγαίνει με θυμό και θυμώνω με όλους. Ή αν καταλαβαίνω, κατανοώ, αποδέχομαι μια κατάσταση που δεν με ευχαριστεί, αλλά λέω θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να πάω διαφορετικά παρακάτω». Αυτά τα λόγια ανήκουν στην Ελληνίδα κλινική ψυχολόγο και ψυχοθεραπεύτρια Άννα Κανδαράκη.

Για ποια πράγματα μπορεί να πενθείς;

Σχεδόν κάθε άνθρωπος που έχει αναπνεύσει σε αυτόν τον πλανήτη είχε στο μυαλό του μια εικόνα για το πώς ήλπιζε να εξελιχθεί η ζωή του. Ωστόσο, ελάχιστοι είναι αυτοί που είδαν όλες τις επιθυμίες τους να πραγματοποιούνται. Ακόμα και αν κάποιοι κατάφεραν να κάνουν πραγματικότητα τα περισσότερα από τα όνειρά τους, συχνά διαπίστωσαν ότι οι φαντασιώσεις ήταν αρκετά διαφορετικές από την ίδια την πραγματικότητα.

Οι ψυχολόγοι λένε ότι η στιγμή που συνειδητοποιείς και αποδέχεσαι την πραγματικότητά σου όπως είναι, είναι η στιγμή που μπορείς να κάνεις το επόμενο βήμα: να αξιοποιήσεις ό,τι έχεις για να της δώσεις νέο νόημα. Και αυτό λέγεται ωρίμανση. Δεν είναι εύκολο και δεν έρχεται σε όλους την ίδια στιγμή. Άλλοι μπορεί να σπαταλήσουν μια ολόκληρη ζωή και άλλοι να βρεθούν εκεί νεότατοι. Αλλά δεν έχει σημασία, διότι ο κάθε άνθρωπος θα κάνει αυτό το βήμα όταν και εφόσον νιώσει έτοιμος.

Πρακτικά βήματα για να κάνεις μια καινούρια αρχή

Με την πλήρη επίγνωση ότι οι συμβουλές δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο νοήμα σε τέτοιες προσωπικές αποφάσεις, επιχειρούμε σήμερα στο OW, να δημιουργήσουμε έναν πρακτικό οδηγό μεταστροφής. Έναν οδηγό που θα σε βοηθήσει να ξεκινήσεις βήμα-βήμα, αφήνοντας πίσω τα παλιά για να ζήσεις τα καινούρια. Κι αυτό σε περίπτωση που σκέφτηκες τις παραπάνω κουβέντες των ειδικών και νιώθεις ότι θα άξιζε να δώσεις στον εαυτό σου μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία.

Δώσε στις παλιές σου επιθυμίες τη θέση που πρέπει να έχουν

Όταν απογοητευόμαστε επειδή κάτι που ελπίζαμε δεν λειτούργησε, ουσιαστικά λυπόμαστε επειδή η φαντασίωσή μας δεν έγινε πραγματικότητα. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι δεν υπήρχε καμία εγγύηση πως αυτό το όνειρο θα μας έφερνε την ευτυχία. Επιπλέον, ίσως αυτή η ευτυχία να ερχόταν με ένα βαρύ τίμημα. Η θλίψη για άυλα πράγματα, όπως τα όνειρα ενός φανταστικού μέλλοντος, ονομάζεται «μη πεπερασμένο πένθος».

Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΕΧΕΙ ΕΝΑ ΠΑΡΑΠΟΝΟ. ΕΧΕΙ ΥΠΑΡΞΕΙ ΑΔΙΚΗΜΕΝΟΣ ΓΙΑ ΚΑΤΙ. ΑΛΛΟΣ ΓΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ, ΑΛΛΟΣ ΓΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ, ΑΛΛΟΣ ΓΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ, ΑΛΛΟΣ ΓΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ.

Συχνά είναι πιο δύσκολο να το διαχειριστούμε από το πένθος μιας πραγματικής απώλειας, επειδή δεν υπάρχει κάτι χειροπιαστό για να αποχαιρετήσουμε. Δοκίμασε να γράψεις μια λίστα με το «πραγματικό έναντι του ιδεατού». Κατάγραψε όσα ονειρεύτηκες και φρόντισε να είσαι ειλικρινής για το ποια ήταν όντως εφικτά. Στη συνέχεια, φτιάξε μια νέα λίστα με όσα μπορείς να πετύχεις τώρα και κάψε την παλιά, ανοίγοντας χώρο για νέους, ρεαλιστικούς στόχους.

Αν θες μια καινούρια αρχή, εστίασε στο «τι υπάρχει»

Η συμβουλή αφορά κυρίως όσα δεν ήταν εφικτά λόγω εξωγενών παραγόντων (π.χ. ένας τραυματισμός που απέτρεψε μια αθλητική καριέρα). Αντί να αναλώνεσαι στο «τι θα γινόταν αν», εστίασε στο τι μπορείς να κάνεις σήμερα. Ο δρόμος μπροστά σου δεν είναι κλειστός· απλώς έχει διακλαδωθεί σε διαφορετικές διαδρομές. Αξιολόγησε ποια σου φαίνεται πιο ελκυστική και ακολούθησέ την.

Απελευθερώσου από τον θυμό σου

Συχνά, όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά, νιώθουμε τεράστια μνησικακία απέναντι σε όσους θεωρούμε υπεύθυνους (γονείς, πρώην συντρόφους, φίλους ή εργοδότες). Όπως είχε πει ο Βούδας: «Το να κρατάς τον θυμό είναι σαν να πίνεις δηλητήριο και να περιμένεις να πεθάνει ο άλλος». Η πικρία σου δεν θα αλλάξει το παρελθόν – το μόνο που κάνει είναι να δηλητηριάζει το παρόν σου. Και το χειρότερο; Κάνει αποδεδειγμένα κακό στην υγεία σου.

Η ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΑΠΟΔΕΧΕΣΑΙ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΟΥ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ, ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ: ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Ο,ΤΙ ΕΧΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΤΗΣ ΔΩΣΕΙΣ ΝΕΟ ΝΟΗΜΑ. ΑΥΤΟ ΛΕΓΕΤΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ.

Σύμφωνα με μελέτη που έγινε το 2001 υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας ψυχολογίας Dr. Charlotte van Oyen Witvliet, ο θυμός που προκύπτει από την εκδίκηση επηρεάζει τον οργανισμό.

Οι ερευνητές μέτρησαν τις φυσιολογικές αντιδράσεις συμμετεχόντων καθώς σκέφτονταν κάποιον που τους είχε πληγώσει. Όταν οι συμμετέχοντες επικεντρώνονταν στην εκδίκηση και την κακία, παρουσίαζαν υψηλή αρτηριακή πίεση, αυξημένο καρδιακό ρυθμό και ένταση στους μυς του προσώπου.

Όταν οι ίδιοι συμμετέχοντες καλούνταν να υιοθετήσουν μια στάση συγχώρεσης, οι φυσιολογικοί αυτοί δείκτες επέστρεφαν άμεσα σε φυσιολογικά επίπεδα, αποδεικνύοντας ότι η συγχώρεση λειτουργεί ως «διακόπτης» που απενεργοποιεί το στρες.

Η συγχώρεση δεν σημαίνει απαραίτητα συμφιλίωση με το άτομο που μας έβλαψε ή αποδοχή της συμπεριφοράς του. Είναι μια εσωτερική διαδικασία απελευθέρωσης που κάνουμε πρωτίστως για τη δική μας υγεία και ψυχική γαλήνη.

Δημιούργησε ένα τελετουργικό κλεισίματος

Αν τα όνειρά σου συνδέονται με κάποια αντικείμενα που έχεις κρατήσει, το να τα ξεφορτωθείς θα λειτουργήσει συμβολικά. Αν για παράδειγμα ήθελες να γίνεις παίκτης του βόλεϊ και κρατάς ακόμη τις επιγονατίδες σου, πέταξέ τες ή δώρισέ τις! Όταν αποχαιρετάμε κάτι χειροπιαστό, η έννοια του τέλους χωράει καλύτερα στο κεφάλι μας και μπορούμε να αποσυνδεθούμε και πνευματικά.

Εστίασε σε ένα απτό βήμα τη φορά

Συχνά πληγωνόμαστε πολύ όταν τα σχέδιά μας ανατρέπονται, επειδή είχαμε επιτρέψει στον εαυτό μας να δημιουργήσει τεράστιες προσδοκίες. Καθώς χτίζεις τη νέα σου ζωή, μην κάνεις το ίδιο λάθος. Μείνε συγκεντρωμένος στο παρόν. Θέσε μικρούς, απτούς και επιτεύξιμους στόχους. Έτσι, αν κάτι δεν πάει καλά στο επόμενο βήμα, δεν θα καταρρεύσει όλο το «οικοδόμημα» της ζωής σου.

Βρες ένα «γιατί» ως κινητήρια δύναμη

Αν το παλιό σου όνειρο βασιζόταν αποκλειστικά στην επίτευξη στόχων και την επιτυχία, δοκίμασε τώρα να σχεδιάσεις τη ζωή σου, έχοντας έναν ανώτερο σκοπό. Όλοι έχουμε κάτι που αγαπάμε βαθιά, όπως μια εθελοντική δράση, μια πνευματική αναζήτηση ή ένα δημιουργικό χόμπι. Σκέψου να μπορέσεις να φέρεις στο επίκεντρο της ζωής σου κάτι που τρέφει την ψυχή σου και, ταυτόχρονα, κάνει τον κόσμο λίγο καλύτερο.

Άλλωστε, η εύρεση κάποιου σκοπού, κάποιου λόγου για τον οποίο αξίζει να ξυπνάμε κάθε πρωί και να εργαζόμαστε, έχει διαπιστωθεί και επιστημονικά ότι μπορεί να συμβάλλει στην ευτυχία και τη μακροζωία. Το νόημα της ζωής μάς δίνει κίνητρο, ωθώντας μας να ενεργούμε με τρόπους που κάνουν τις επιλογές μας να φαίνονται χρήσιμες και αναγκαίες.

Γι' αυτό τόσο ο Yalom όσο και οι σύγχρονοι μελετητές της ευτυχίας και της μακροζωίας, τονίζουν την ανάγκη να εστιάσουμε σε κάποιον πιο απτό, πιο ανθρώπινο σκοπό. Για παράδειγμα, το να βοηθάμε τους συνανθρώπους μας, να δίνουμε εφόδια στα παιδιά μας, να δημιουργούμε κάτι όμορφο για τις επόμενες γενιές κ.ά. Ο Irvin Yalom πιστεύει ότι κάθε άτομο πρέπει να βρει το δικό του νόημα μέσα από τις προσωπικές του εμπειρίες και επιλογές και να κάνει μια καινούρια αρχή.

ΘΕΣΕ ΜΙΚΡΟΥΣ, ΑΠΤΟΥΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΕΥΞΙΜΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ. ΕΤΣΙ, ΑΝ ΚΑΤΙ ΔΕΝ ΠΑΕΙ ΚΑΛΑ ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ, ΔΕΝ ΘΑ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΕΙ ΟΛΟ ΤΟ «ΟΙΚΟΔΟΜΗΜΑ» ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΣΟΥ.

Μια καινούρια αρχή ξεκινάει από ένα... τέλος

Μπορεί να ακούγεται τετριμμένο, αλλά μερικές φορές το να μην παίρνουμε αυτό που θέλουμε είναι μεγαλύτερη ευλογία από το να το αποκτούσαμε. Ακόμη και αν αυτό δεν σε παρηγορεί τώρα, είναι κάτι που αξίζει να θυμάσαι. Κανείς μας δεν ξέρει στα αλήθεια «τι θα μπορούσε να είχε γίνει». Η ιστορία σου δεν τελείωσε απλώς επειδή άλλαξε η πλοκή. Έχεις μπροστά σου μια λευκή σελίδα για να αρχίσεις να γράφεις τη συνέχειά της, ξεκινώντας από τώρα. Αυτό θα πει καινούρια αρχή.

Καθώς αφήνεις πίσω σου την εκδοχή του ανθρώπου που δεν έγινες, σκέψου ποιος θα ήθελες να είσαι από εδώ και πέρα. Μπορεί να καταλάβεις ότι προτιμάς μια πιο απλή, ήσυχη και ειλικρινή ζωή. Ή ότι δεν χρειάζεσαι κανέναν σύντροφο για να περνάς όμορφα... Ακόμη κι ότι θες να αλλάξεις δουλειά. Μπορείς να ξεκινήσεις από την αρχή, αποχαιρετώντας τις παλιές σου φιλοδοξίες, όπως τους αξίζει: χωρίς πικρία, αλλά με αισιοδοξία.

Βρείτε εδώ τα audio articles που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή.

Για να ακούτε τα άρθρα του OW που είναι διαθέσιμα σε ηχητική μορφή, μπορείτε να μας ακολουθήσετε σε Spotify και σε Apple Podcasts.