Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΠΟΥ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΠΙΟ ΑΓΧΩΔΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ

Ψυχολόγος του Χάρβαρντ με ειδίκευση στο άγχος εξηγεί τι είναι πραγματικά αυτό που κάνει τις γυναίκες περισσότερο αγχώδεις από τους άντρες.

Δεν μπορώ να μετρήσω τις φορές που κάποιος γιατρός, διαπιστώνοντας πως μια εξέτασή μου είναι κάπως εκτός φυσιολογικών ορίων, με έχει ρωτήσει: Είστε αγχώδης; Ένας καρδιολόγος στο παρελθόν απέδωσε τις ταχυπαλμίες μου στο άγχος. Η αυξημένη μου προλακτίνη, σε ορμονολογικές εξετάσεις πριν από χρόνια, αποδόθηκε στο άγχος. Ακόμα και διάφοροι πόνοι στις ωμοπλάτες, πριν αρχίσω να γυμνάζομαι συστηματικά, στο άγχος είχαν αποδοθεί (όχι στο ότι καθόμουν σχεδόν 10 ώρες κάθε μέρα σε έναν υπολογιστή). Στον αντίποδα: Στον άντρα μου δεν έχει γίνει ποτέ κάποιο σχετικό σχόλιο (και δεν λες ότι οι εξετάσεις του είναι μικρού παιδιού).

Για πάρα πολλά χρόνια εκνευριζόμουν με αυτή τη «διάγνωση» και περισσότερο με το ύφος των γιατρών όταν την ξεστόμιζαν, το οποίο δεν ήταν ούτε αρκετά σοβαρό για να σκεφτώ αν έπρεπε να απευθυνθώ σε ειδικό ψυχικής υγείας, ούτε καθαρά χιουμοριστικό, για να το εκλάβω ως πείραγμα. Ήταν περισσότερο ένας αμήχανος σχολιασμός μιας πραγματικότητας που έμοιαζε να αφορά συνολικά τις γυναίκες και δεν σήκωνε αμφισβήτηση. Και η ανώριμη σουφραζέτα μέσα μου αρνιόταν να τον δεχτεί: Γιατί, δηλαδή, να είμαι εγώ η αγχώδης; Είμαι κι εγώ δυνατή!

Χρόνια μετά, αφού η επιστήμη άρχισε να ασχολείται πλέον σοβαρά με το φύλο μας υπογραμμίζοντας τις τεράστιες βιολογικές διαφορές που έχουμε από τους άντρες, οι γιατροί εκείνοι επιβεβαιώθηκαν – αν και είμαι σίγουρη πως το ελαφρώς σαρδόνιο γελάκι, που υπονοούσε πως το «άγχος» δεν είναι δα και κάτι τόσο σοβαρό, κόπηκε.

ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΑΓΧΟΥΣ ΠΟΛΥ ΑΠΛΑ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΚΕΙΝΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΕΠΙΣΚΕΦΘΟΥΝ ΕΙΔΙΚΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ.

Όλο και περισσότερες μελέτες άρχισαν να δημοσιεύονται, οι οποίες επιβεβαίωναν ότι οι γυναίκες όχι μόνο είναι πιο αγχώδεις, αλλά έχουν και γενετικά μεγαλύτερο ρίσκο για κατάθλιψη. Ότι εμφανίζουν πολύ περισσότερα αυτοάνοσα. Ότι η περίοδος της περιεμμηνόπαυσης, που σε ορισμένες ξεπερνά τη δεκαετία, μπορεί να τις «διαλύσει». Και ότι για πολλές σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί το άγχος και η εξάντληση από τη φροντίδα όλων των μελών της οικογένειας, αλλά και του συντρόφου (βλέπε: mankeeping).

Την ίδια ώρα, να μην παραβλέψουμε βέβαια το γεγονός ότι στις γυναίκες γίνονται περισσότερες επίσημες διαγνώσεις άγχους πολύ απλά γιατί περισσότερες είναι οι γυναίκες που θα επισκεφθούν τελικά κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας. Την ώρα, λοιπόν, που οι (λιγότεροι μεν αλλά ίσως όχι κατά πολύ) αγχώδεις άντρες θα «εκτονωθούν» στο γήπεδο, στο τιμόνι ή στο γυμναστήριο (στις υγιέστερες των περιπτώσεων), οι γυναίκες θα προσπαθήσουν να βάλουν στο πρόγραμμα και μια ψυχοθεραπεία.

Γιατί είναι οι γυναίκες πιο αγχώδεις;

Μια πολύ σαφή απάντηση έδωσε ο ψυχολόγος και ειδικός στο άγχος Dr. David Rosmarin, από το Harvard Medical School, ο οποίος μίλησε στο δημοφιλέστατο vidcast της Mel Robbins.

Όταν η οικοδέσποινα τον ρώτησε αν υπάρχει διαφορά στον τρόπο που οι γυναίκες και οι άντρες εκδηλώνουν τα συμπτώματα άγχους, ο Dr. Rosmarin απάντησε το εξής: «Οι γυναίκες έχουν περίπου διπλάσιο κλινικό άγχος από τους άντρες επειδή τείνουν να είναι πολύ πιο αυστηρές με τον εαυτό τους και να κατηγορούν τον εαυτό τους που είναι αγχωμένες. […] Αν ένας άντρας αισθάνεται άγχος, λέει: “Λοιπόν, κάτι δεν πάει καλά [με κάτι έξω από εμένα] και πρέπει να υπάρχει κάποιος λόγος”. Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να πιστέψουν: “Κάτι δεν πάει καλά με εμένα”.»

Με άλλα λόγια, οι γυναίκες έχουν την τάση να κατηγορούν τον εαυτό τους, ενώ οι άντρες έχουν την τάση να κατηγορούν τους άλλους.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Δεν είναι αυθαίρετο το συμπέρασμα αυτό – έχει επιβεβαιωθεί από ουκ ολίγες σχετικές μελέτες. Για παράδειγμα:

• Όταν ένας φοιτητής αποτύχει σε ένα τεστ είναι πιο πιθανό να το αποδώσει σε ατυχία. Όταν μια φοιτήτρια αποτύχει σε ένα τεστ, σχεδόν πάντα θα θεωρήσει ότι εκείνη έφταιξε.
• Όταν ένας άντρας χάσει τη δουλειά του, θα κατηγορήσει την εργοδοσία και θα αναζητήσει μια άλλη δουλειά που θα του δίνει τα ίδια ή και περισσότερα. Όταν μια γυναίκα χάσει τη δουλειά της θα κατηγορήσει τον εαυτό της και θα δεχτεί να δουλέψει κάπου αλλού με λιγότερα χρήματα.
• Όταν ένα παιδί έχει ζητήματα συμπεριφοράς, είναι πιο πιθανό να αναλάβει την ευθύνη η μητέρα του, ενώ ο πατέρας είναι πιθανότερο να το αποδώσει στην προσωπικότητα του παιδιού.

ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΣΗ ΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΝ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥΣ, ΕΝΩ ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΣΗ ΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΝ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ.

Το «καλύτερο»; Όταν οι άντρες κακοποιούν γυναίκες, ο νούμερο 1 λόγος που αναφέρουν όταν ερωτηθούν γιατί, είναι «με ανάγκασε». Ενώ μια γυναίκα που κακοποιείται θα πει «φταίω κι εγώ, έχασα την ψυχραιμία μου».

Το να αρνούνται ορισμένοι άντρες να αναλάβουν την ευθύνη σε διάφορους τομείς σίγουρα τους ωφελεί ποικιλοτρόπως – καταρχάς, τους κάνει λιγότερο αγχώδεις. Όμως την ίδια ώρα, ίσως να αποτελεί κι έναν λόγο για τη λεγόμενη επιδημία ανδρικής μοναχικότητας.

Στον αντίποδα, οι αγχώδεις γυναίκες αναζητούν τρόπους να διαχειριστούν τις δυσκολίες τους και, στα στατιστικά τουλάχιστον, δηλώνουν στις μέρες μας πιο ικανοποιημένες από τη ζωή. Ίσως, λοιπόν, παρά το άγχος τους (ή και λόγω αυτού) να έχουν να μάθουν κάτι στους άντρες.