ΕΧΕΙΣ ΑΝΑΓΚΗ ΑΠΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΥΠΝΟ; ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΧΡΕΙΑΖΕΣΑΙ

Όσο πιο λιτά και σε επαφή με τη φύση, τόσο καλύτερα: Αυτές είναι, σύμφωνα με έρευνες, οι ιδανικές διακοπές για βαθύ και ξεκούραστο ύπνο.

Όχι, στο μυαλό μου ιδανικές διακοπές δεν είναι να φτάνω έπειτα από ώρες στον προορισμό μου και να πρέπει να «στήσω» από το μηδέν το «σπίτι» μου, κολλητά δίπλα σε εκατοντάδες άλλους που θα ακούω κάθε βράδυ να ροχαλίζουν (και όχι μόνο). Ούτε να γεμίζει το σημείο όπου κοιμάμαι άμμους, ξερά φύλα και έντομα, ούτε να πρέπει να περπατάω 3 λεπτά μέσα στη νύχτα για να πάω στην τουαλέτα. Δεν υπερβάλλω: Το έκανα στη δεκαετία των 20, ξέρω πώς είναι.

Όμως δεν μπορώ να αρνηθώ ότι ποτέ, σε κανένα ενοικιαζόμενο κατάλυμα ή και πεντάστερο ξενοδοχείο, δεν έχω κοιμηθεί τόσο καλά, τόσο βαθιά και ξεκούραστα, όσο στο κάμπινγκ. Και δεν είναι λίγες οι έρευνες που το επιβεβαιώνουν και εξηγούν το γιατί.

Ο ύπνος στο κάμπινγκ επαναρρυθμίζει το κιρκάδιο ρολόι μας

Οι περισσότεροι από εμάς, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, κοιμόμαστε πολύ μετά τη δύση του ήλιου και αυτή η αναντιστοιχία έχει επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία μας. Ο ύπνος στην ύπαιθρο μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου, προσφέροντας τη δυνατότητα να συγχρονιστούμε με τον ήλιο και τη σελήνη.

Μάλιστα, οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι ένα σαββατοκύριακο σε κάμπινγκ μπορεί να επαναρυθμίσει το κιρκάδιο ρολόι μας, ώστε να ευθυγραμμίζεται καλύτερα με τον εξωτερικό κόσμο. Αυτό σημαίνει βραδινός ύπνος νωρίτερα, κάτι που έχει συνδεθεί με μικρότερο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα και κατάθλιψη.

Ο Kenneth Wright, διευθυντής του Εργαστηρίου Ύπνου και Χρονοβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπόλντερ (ΗΠΑ), οργάνωσε πριν από δεκαπέντε χρόνια μια τέτοια καλοκαιρινή εκδρομή μίας εβδομάδας στα Βραχώδη Όρη με μια μικρή ομάδα εθελοντών, για να διαπιστώσει πώς το κάμπινγκ επηρεάζει τον ύπνο.

Κανείς δεν είχε μαζί του φακούς ή κινητά τηλέφωνα, ενώ η έκθεση σε φυσικό φως ημέρας ήταν τετραπλάσια σε σχέση με αυτήν που βίωναν συνήθως στην καθημερινότητά τους.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Ο Wright συνέλεξε δείγματα σάλιου από τους συμμετέχοντες για να μετρήσει τα επίπεδα της μελατονίνης (βιολογικός δείκτης του βραδινού ύπνου) καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, τόσο πριν όσο και μετά την εκδρομή. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το κιρκάδιο ρολόι των συμμετεχόντων μετατοπίστηκε κατά δύο ώρες νωρίτερα μετά τη διανυκτέρευση στο κάμπινγκ. Τα επίπεδα μελατονίνης των κατασκηνωτών μειώνονταν λίγο πριν ξυπνήσουν, ενώ όταν κοιμούνταν στο σπίτι, τα επίπεδα αυτά παρέμεναν υψηλά και κατά τη διάρκεια του πρωινού.

ΕΝΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ ΣΤΟ ΚΑΜΠΙΝΓΚ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΑΝΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙ ΤΟ ΚΙΡΚΑΔΙΟ ΡΟΛΟΪ ΜΑΣ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΖΕΤΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΜΟ.

«Η έκθεσή μας στο σύγχρονο [τεχνητό] φως μεταβάλλει τον κιρκάδιο ρυθμό μας, με αποτέλεσμα, τις ώρες μετά το ξύπνημα, το βιολογικό ρολόι του εγκεφάλου μας να μας "λέει" ότι θα έπρεπε να κοιμόμαστε ακόμα», επισημαίνει ο Wright μιλώντας στο BBC. «Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα έπρεπε να κοιμόμαστε για [άλλες] δύο ώρες περίπου».

Υπό αυτή την έννοια, ο ύπνος στην ύπαιθρο μας διατηρεί «πιο εναρμονισμένους με τη βιολογία μας, όχι μόνο με το περιβάλλον», αναφέρει ο ίδιος. «Γι’ αυτό και μετά τον ύπνο στην ύπαιθρο οι άνθρωποι συνήθως έχουν μεγαλύτερη εγρήγορση».

Προσοχή, όμως: Για να απολαύσει κανείς τα οφέλη αυτά πρέπει να έρθει σε πραγματική επαφή με τη φύση. Να βρεθεί σε μια ερημική παραλία ή ένα βουνό, να ξυπνήσει με το φυσικό φως του ήλιου και το κελάηδισμα των πουλιών (όχι τις τσιρίδες κάποιου 5χρονου από διπλανή σκηνή) και βέβαια να… ξεχάσει το κινητό στο σπίτι.

Καθώς ο άνθρωπος χρειάζεται λίγο χρόνο για να συνηθίσει τη νέα αυτή συνθήκη, ο Wright τονίζει ότι μπορεί τα πρώτα 1-2 βράδια στο κάμπινγκ να μην έχει κανείς ήσυχο ύπνο. Μπορεί να ξυπνάει συχνά, να παρατηρεί κάθε νέο, άγνωστο ήχο, να αισθάνεται κρύο ή ζέστη (και λίγες ώρες μετά το αντίστροφο). Ωστόσο, σταδιακά συνηθίζει και προσαρμόζεται απόλυτα στο φυσικό περιβάλλον.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι, τις νύχτες στο σπίτι τους, επιλέγουν να βάζουν ήχους φύσης για να κοιμηθούν, όπως π.χ. απαλή βροχή, θρόισμα φύλλων, κυματισμό…

Επίσης, καταλήγει ο ίδιος, για ακόμα καλύτερο ύπνο έχει σημασία το στρώμα στο οποίο θα κοιμηθεί κανείς, ώστε να μην ξυπνήσει το πρωί απόλυτα πιασμένος. Στο εμπόριο τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν τα λεγόμενα αυτοφούσκωτα στρώματα που συνδυάζουν εσωτερικό αφρό και αέρα, ενώ προσφέρουν καλή μόνωση από το κρύο έδαφος και είναι πιο σταθερά από τα κλασικά στρώματα αέρα.