ΠΙΚΡΑΛΙΔΑ: ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΖΙΖΑΝΙΟ ΕΧΕΙΣ ΠΟΛΛΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΞΕΡΙΖΩΣΕΙΣ

Η πικραλίδα είναι ένα ζιζάνιο που, αντί να ξεριζώσεις και να πετάξεις, αξίζει να εντάξεις –αν μπορείς– στη διατροφή σου ή να αφήσεις να μεγαλώσει ανενόχλητο στον κήπο σου.

Είτε είσαι παιδί είτε ενήλικας, αν βρεθεί μια πικραλίδα στο χέρι σου, πιθανότατα θα φυσήξεις την αφράτη, χνουδωτή μπαλίτσα της και θα αφήσεις το βλέμμα σου να ταξιδέψει μαζί με αυτά τα μικροσκοπικά «αλεξίπτωτα» που μεταφέρουν τους σπόρους της. Αν η ονομασία «πικραλίδα» δεν σου λέει κάτι, ίσως την έχεις ακούσει ως ταραξάκο και ανήκει στην οικογένεια των Asteraceae, μαζί με τις μαργαρίτες, τους κατιφέδες και τους ηλίανθους.

Θα έβαζες το ζιζάνιο αυτό στο φαγητό σου; Η απάντηση έρχεται από την Abiya Saeed, ειδική στη δενδροκομία και κηποτεχνία στο Montana State University, που λέει ότι διατροφικά είναι ισάξια με το σπανάκι και άλλα φυλλώδη λαχανικά. Ενδεικτικά να πούμε ότι η πικραλίδα είναι πλούσια σε βιταμίνες Α, C και Κ, καθώς και σε φολικό οξύ. Περιέχει επίσης μέταλλα, όπως ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο και κάλιο.

Πώς να την εντάξεις στη διατροφή σου

«Το σπουδαίο με την πικραλίδα είναι ότι κάθε μέρος του φυτού είναι βρώσιμο», λέει η διαιτολόγος Nancy Geib.

Τα φύλλα έχουν πικρή γεύση, αλλά και μια πικάντικη νότα που θυμίζει ρόκα. Μπορούν να προστεθούν φρέσκα σε σαλάτες ή να μαγειρευτούν για να μειωθεί η πικράδα τους. Ένας τρόπος είναι να τα μουλιάσεις για 10-15 λεπτά σε κρύο αλατισμένο νερό και στη συνέχεια να τα βράσεις για λίγα λεπτά, μέχρι να μαλακώσουν. Μετά μπορείς να τα σοτάρεις με ελαιόλαδο, κρεμμύδι ή σκόρδο.

Τα άνθη μπορούν να χρησιμοποιηθούν φρέσκα ή αποξηραμένα για τσάι ή κρασί από πικραλίδα, αλλά και να αρωματίσουν λάδι ή ξίδι. Μπορείς, ακόμα, να φτιάξεις μαρμελάδα.

Οι καβουρδισμένες ρίζες της χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ενός ροφήματος που θυμίζει καφέ.

Αν συλλέγεις άγριες πικραλίδες, είναι σημαντικό να προέρχονται από περιοχή που δεν έχει ψεκαστεί με φυτοφάρμακα ή άλλες χημικές ουσίες.

iStock

Η φαρμακευτική της πλευρά

Όπως λέει η Geib, η πικραλίδα περιέχει διάφορους τύπους αντιοξειδωτικών στις ρίζες, στα φύλλα και στα άνθη της και ορισμένες ενώσεις της μπορεί να συμβάλουν στη μείωση της φλεγμονής. Είναι επίσης πλούσια σε κάλιο, γεγονός που την καθιστά φυσικό διουρητικό.

Παραδοσιακά έχει χρησιμοποιηθεί ως φυσικός τρόπος υποστήριξης της ρύθμισης του σακχάρου σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, αν και η σχέση αυτή εξακολουθεί να μελετάται. Τέλος, μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι εκχυλίσματα από τις ρίζες και τα φύλλα της μπορεί να συμβάλουν στη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης,

Είναι η πικραλίδα ζιζάνιο ή μήπως όχι;

Η πικραλίδα πολλαπλασιάζεται εξαιρετικά εύκολα. Ένα μόνο άνθος περιέχει εκατοντάδες σπόρους, που μπορούν να ταξιδέψουν με τον άνεμο για χιλιόμετρα, ενώ ένα ώριμο φυτό μπορεί να παράγει πολλές σποροκεφαλές μέσα σε μία περίοδο ανάπτυξης.

Το αν είναι επιβλαβής για τα υπόλοιπα φυτά είναι κάπως περίπλοκο ζήτημα. Παρότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να ανταγωνίζεται άλλα φυτά, γενικά δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερα αρνητική επίδραση στα αυτόχθονα είδη.

iStock

Μάλιστα, χάρη στην παχιά κεντρική της ρίζα, που αναπτύσσεται κάθετα προς τα κάτω, βοηθά στον αερισμό συμπιεσμένων ή φτωχών εδαφών. «Αυτές οι βαθιές ρίζες φέρνουν επίσης θρεπτικά στοιχεία από τα χαμηλότερα στρώματα του εδάφους πιο κοντά στην επιφάνεια, κάνοντάς τα διαθέσιμα και για τα υπόλοιπα φυτά», λέει η Saeed.

Όσον αφορά τους επικονιαστές, οι πικραλίδες προσφέρουν νέκταρ, αν και όχι τόσο όσο πολλά αυτοφυή φυτά, ενώ ευδοκιμούν σε εδάφη και τοπία όπου άλλα φυτά δεν μπορούν να αναπτυχθούν. Αντέχει σε παγετούς, στις ξηρασίες, στο ποδοπάτημα και στο συνεχές ξερίζωμα. Έτσι, σε περιοχές όπου δεν φυτρώνει σχεδόν τίποτε άλλο πέρα από αυτές, αποτελούν μια ιδιαίτερα σημαντική πηγή τροφής για τους επικονιαστές των οικοσυστημάτων.

Η πικραλίδα είναι επίσης πολύ αποτελεσματική στην απορρόφηση ουσιών από το έδαφος. Σε περιοχές κοντά σε ορυχεία ή βιομηχανικές εγκαταστάσεις μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση εδαφών που έχουν μολυνθεί από βαρέα μέταλλα ή από πετρελαιοειδή. Αυτό σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα φυτά δεν πρέπει να καταναλώνονται.

«Όταν καταλάβεις πόσο χρήσιμη είναι πραγματικά η πικραλίδα, αποκτάς έναν νέο βαθμό εκτίμησης για κάτι που πολλοί άνθρωποι περιφρονούν», λέει η βοτανοθεραπεύτρια Linda Patterson, διευθύντρια της Σχολή Βοτανολογίας της Βοστώνης.