ΘΑ ΦΤΑΣΕΙΣ ΤΑ 100; Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΙΣΩΣ ΝΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΣΟΥ

Μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε κατοίκους της Σαρδηνίας, μιας από τις γνωστές «Μπλε Ζώνες» του πλανήτη, δείχνει ότι η προσωπικότητα μπορεί να είναι το κλειδί για τη μακροζωία. Δες ποιο χαρακτηριστικό σε βοηθά να φτάσεις τα 100.

Όταν μιλάμε για μακροζωία, το πιθανότερο είναι να εστιάσουμε σε συγκεκριμένες μεταβλητές, όπως η διατροφή, η άσκηση, η συνολική υγεία, οι κοινωνικές σχέσεις και, φυσικά, τα γονίδια. Ας μείνουμε λίγο στα τελευταία, γιατί υπάρχει ένας παράγοντας εν μέρει γενετικός, που φαίνεται να παίζει κεντρικό ρόλο στην επίτευξη της μακροβιότητας: η προσωπικότητα.

Η προσωπικότητα, που επηρεάζεται κατά 30-60% από γενετικούς παράγοντες, εξετάζεται από τη σύγχρονη ψυχολογική έρευνα ως βασικό στοιχείο που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες, οργανώνουμε την καθημερινότητά μας και παραμένουμε ενεργοί σωματικά, κοινωνικά και πνευματικά καθώς μεγαλώνουμε.

Στο πλαίσιο αυτό, μια ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής τη Maria Chiara Fastame από το Πανεπιστήμιο του Κάλιαρι (Università degli Studi di Cagliari), έβαλε στο μικροσκόπιο τη Σαρδηνία, μια από τις περιβόητες «Μπλε Ζώνες», τις περιοχές του κόσμου όπου οι άνθρωποι είναι πιθανότερο να φτάσουν (ή ξεπεράσουν) τα 100. Σύμφωνα με τη Fastame, «τα άτομα που διαθέτουν προσαρμοστικά στοιχεία προσωπικότητας και αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης των προκλήσεων τείνουν να ακολουθούν έναν πιο ενεργό τρόπο ζωής». Ζητούμενο ήταν να βρεθούν ποια είναι τα προσαρμοστικά στοιχεία.

Τα άτομα που διαθέτουν προσαρμοστικά στοιχεία προσωπικότητας και αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης των προκλήσεων τείνουν να ακολουθούν έναν πιο ενεργό τρόπο ζωής. iStock

Το στοιχείο της προσωπικότητας που κερδίζει

Για να το διερευνήσουν, οι ερευνητές συνέκριναν 125 ενήλικες 71 έως 101 ετών, 55 εκ των οποίων κατοικούσαν στη Σαρδηνία και 70 σε μια γειτονική περιοχή. Οι δύο ομάδες είχαν παρόμοιο κοινωνικοοικονομικό και πολιτισμικό υπόβαθρο, καθώς και πρόσβαση στο ίδιο δημόσιο σύστημα υγείας, γεγονός που επέτρεψε στους επιστήμονες να εστιάσουν περισσότερο σε ψυχολογικούς παράγοντες.

Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε αξιολογήσεις για την ψυχική και σωματική τους υγεία, την ποιότητα ζωής, τις καθημερινές δραστηριότητες και τα χόμπι τους. Παράλληλα, εξετάστηκαν ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας της Μεγάλης Πεντάδας (Big Five): την εξωστρέφεια, την ευσυνειδησία, την προσήνεια, τον νευρωτισμό και την δεκτικότητα/ανοιχτότητα σε νέες εμπειρίες.

Οι κάτοικοι της Σαρδηνίας με έντονη ανοιχτότητα αφιέρωναν περισσότερο χρόνο σε δραστηριότητες αναψυχής, σωματικές και πνευματικές. iStock

Το χαρακτηριστικό που ξεχώρισε στους κατοίκους της Μπλε Ζώνης ήταν η ανοιχτότητα, δηλαδή η τάση ενός ανθρώπου να είναι φιλοπερίεργος, δημιουργικός, πρόθυμος να μαθαίνει, να εξερευνά νέες ιδέες και να διατηρεί ενεργή σχέση με τον κόσμο γύρω του. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι άνθρωποι με εντονότερο το στοιχείο της ανοιχτότητας είναι πιθανότερο:

• να αναζητούν νέες εμπειρίες,
• να διατηρούν πνευματικά και κοινωνικά ερεθίσματα,
• να ασχολούνται με δραστηριότητες που τους κρατούν ενεργούς,
• να συνεχίζουν να μαθαίνουν ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία.

Παράλληλα, οι κάτοικοι της Σαρδηνίας με τα εν λόγω χαρακτηριστικά αποδείχθηκαν πιο επιδέξιοι στη διαχείριση των δυσκολιών, πιο πλήρεις συναισθηματικά και αφιέρωναν περισσότερο χρόνο σε δραστηριότητες αναψυχής, σωματικές και πνευματικές.

Η προσωπικότητα επηρεάζει τις πιθανότητες ενός ανθρώπου να υιοθετεί συμπεριφορές που ευνοούν τη μεγαλύτερη και υγιή ζωή, όπως η άσκηση. iStock

Ποια άλλα χαρακτηριστικά ξεχώρισαν

Η ανοιχτότητα δεν ήταν το μοναδικό χαρακτηριστικό που συνδέθηκε με θετικούς δείκτες. Όταν οι ερευνητές εξέτασαν το σύνολο των συμμετεχόντων, ανεξάρτητα από το αν ζούσαν ή όχι στη Μπλε Ζώνη, διαπίστωσαν ότι η ευσυνειδησία σχετιζόταν με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή και καλύτερες στρατηγικές αντιμετώπισης των προβλημάτων. Στον αντίποδα, τα υψηλότερα επίπεδα νευρωτισμού συνδέθηκαν με χαμηλότερη ποιότητα ζωής σε σχέση με την υγεία.

Η προσωπικότητα, καταλήγουν οι ερευνητές, αποδεικνύεται παράγοντας έμμεσης επιρροής, επηρεάζοντας τις πιθανότητες ενός ανθρώπου να υιοθετεί συμπεριφορές που ευνοούν τη μεγαλύτερη και υγιή ζωή, όπως η άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή και οι κοινωνικές σχέσεις. Οι μελετητές επισημαίνουν ότι η μελέτη είναι μικρή και παρατήρησης, επομένως δεν αποδεικνύει αιτιώδη συνάφεια ανάμεσα σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας και του να γερνάμε καλά.